“Nàng Lọ lem”Campuchia Lin Li-chan hiên ngang bước chânvào Quốc hội

Lin Li-chan (Lâm Lệ Thiền) đến từ Campuchia là vị Ủy viên lập pháp đầu tiên của Đài Loan xuất thân từ cộng đồng Tân di dân, cô sử dụng thành thạo tiếng Trung và tiếng Phúc Kiến, đại diện cho tiếng nói của cộng đồng Tân di dân và Lao động di trú tại Quốc hội. Năm 1997, cô gả sang Đài Loan, từ vai trò là người nội trợ bình thường, sau đó tham gia làm tình nguyện viên, rồi được bầu chọn vào danh sách 10 Thanh niên xuất sắc trong năm, tốt nghiệp Thạc sĩ và được cử tri bầu làm Ủy viên lập pháp, từng bước từng bước một, cô đã viết lên câu chuyện cảm động về sự phấn đấu của Tân di dân.

Là một người luôn đề cao tinh thần phục vụ cho xã hội, cộng thêm bản thân là một Tân di dân, cuối năm ngoái, cô Lin Li–chan đã được ông Zhu Li-lun (Châu Lập Luân) lúc bấy giờ là chủ tịch Đảng KMT (Đảng Quốc dân) mời làm ứng cử viên đại diện cho Đảng ra tranh cử chức vụ Ủy viên lập pháp không phân chia khu vực, cô được xếp vào vị trí thứ 4 trong bảng danh sách đề cử và đã được thuận lợi trở thành Ủy viên lập pháp khóa 9.

Cách đây 3 năm, do Lin Li-chan rất nhiệt tình trong công tác tình nguyện phục vụ xã hội, cô đã được bầu chọn vào danh sách 10 Thanh niên xuất sắc trong năm, đây cũng là lần đầu tiên Lin Li-chan thu hút sự chú ý của các phương tiện truyền thông, lúc đó cô vẫn rất ngại ngùng khi xuất hiện trước đám đông. Thế nhưng, hiện nay Lin Li-chan đã mạnh dạn đứng trước Quốc hội đại diện cho người dân cất lên tiếng nói, dùng lời lẽ sắc bén tạo uy thế trong các phiên chất vấn chính trị, thêm lần nữa thu hút sự chú ý của mọi người, cô đã trở nên giỏi giang, già dặn và tự tin hơn.

Phong cách chất vấn của cô Lin Li-chan rất sắc bén, hoàn toàn không tỏ vẻ ngại ngùng, sợ sệt của một tân Ủy viên lập pháp(Ảnh do Văn phòng Ủy viên lập pháp Lin Li-chan cung cấp)

Tâm trí luôn mang theo hình ảnh
của Tân di dân và Lao động di trú

Từ cách thức trang trí bày biện trong phòng làm việc của Ủy viên lập pháp Lin Li-chan thì có thể nhìn thấy trong tâm trí của cô luôn có hình ảnh của Tân di dân và Lao động di trú. Trên tấm bình phong là chiếc nón lá và cái khăn choàng, hai bức tranh kakejiku - thư pháp theo phong cách Thái Lan được treo ngay ngắn trên vách tường, bên trên chiếc bàn pha trà tiếp khách được chủ nhân bày biện đủ loại tiền giấy của các nước Đông Nam Á, đưa mắt nhìn qua cửa sổ của văn phòng, bạn sẽ bắt gặp chú voi bằng vải được treo lủng lẳng trên đó, còn nữa, một chiếc giỏ xách tay sản xuất tại Việt Nam đang được treo gọn gàng trên giá móc áo, tất cả mọi vật dụng đó đã khiến cho văn phòng làm việc của cô toát lên phong cách đậm chất Đông Nam Á.

Từ khi trở thành Ủy viên lập pháp cho đến nay, Lin Li-chan luôn giữ vững tinh thần phục vụ cho xã hội của người tình nguyện viên, cất lên tiếng nói vì Tân di dân. Lin Li-chan nhận thấy, các bạn hôn phối người Trung Quốc đại lục, cũng thuộc cộng đồng Tân di dân, thế nhưng lại không nhận được ưu đãi như các hôn phối đến từ khu vực Đông Nam Á, cô quyết định sẽ giành quyền lợi cho họ. Chủ trương của Lin Li-chan là mọi người đều như nhau, nên rút ngắn thời gian chờ đợi lấy thẻ chứng minh nhân dân cho các hôn phối Trung Quốc đại lục từ 6 năm giảm còn 4 năm, giống như các bạn Tân di dân khác, không nên có sự đối đãi khác biệt.

Các bạn lao động nước ngoài hiện đang làm việc tại Đài Loan cũng là nhóm người mà Lin Li-chan luôn quan tâm đến. Hiện nay số lượng lao động di trú đã gần đạt đến con số 600 ngàn người, thế nhưng trong đó có đến 51 ngàn người không rõ hành tung. Lin Li-chan cho rằng, để bảo đảm trật tự trị an trong xã hội cũng như bảo đảm nhân quyền, Bộ Lao động nên xem trọng vấn đề lao động di trú, vận dụng “Quỹ An định hỗ trợ việc làm” để tăng cường công tác hướng dẫn và giúp đỡ trong sinh hoạt và bảo đảm quyền lợi cho họ ngay từ bước đầu tiên, có như vậy mới giảm thấp tỷ lệ bỏ trốn của lao động di trú.

Ôm trên tay một xấp tài liệu và những văn bản pháp quy để nghiên cứu, thận trọng cân nhắc từng li từng tí đối với các nghị đề, vì mỗi một quyết định đều liên quan đến phúc lợi của mọi người. (Ảnh : Jimmy Lin)

Xúc tiến nền giáo dục thế hệ thứ 2
của Tân di dân

Ủy viên lập pháp Lin Li-chan dốc hết sức trong việc đẩy mạnh mối giao lưu giữa Đài Loan và các nước Đông Nam Á. Hiện nay, đối với 10 nước trong khối ASEAN, ngoài Singapore, Malaysia được miễn thị thực khi đến Đài Loan, Brunei sử dụng thị thực điện tử và cấp thị thực tại sân bay, còn lại 7 nước đều phải đến Văn phòng đại diện Trung Hoa Dân Quốc hoặc lên mạng xin cấp thị thực nhập cảnh. Hiện nay, Viện hành chính Đài Loan đã quyết định đơn giản hóa thủ tục cấp thị thực cho các du khách 7 nước trong đó có Campuchia và những du khách đến từ Ấn Độ khu vực Nam Á. Đằng sau một quyết định quan trọng như vậy không thể thiếu vắng sự nỗ lực của Lin Li-chan. Sau này, cô cũng sẽ đồn hết sức trong việc đẩy mạnh mối giao lưu giữa Đài Loan và các nước Đông Nam Á nâng lên tầm cao mới, nhất là mối quan hệ giữa Đài Loan và Campuchia.

Đối với việc chính phủ Thái Anh Văn đang tích cực xúc tiến “Chính sách Tân Nam tiến”, Lin Li-chan cho biết, vấn đề lớn nhất của tân chính phủ khi tiến quân vào khu vực Đông Nam Á đó là thiếu hụt nhân tài. Cô nói, hiện nay số lượng Tân di dân tại Đài Loan đã vượt hơn 510 ngàn người, con em của họ đã vượt 360 ngàn người, trong đó có rất nhiều người có mối quan hệ mật thiết với các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, chiếm ưu thế về quan hệ huyết thống, văn hóa và ngôn ngữ, đây chính là nguồn nhân lực quan trọng trong việc Đài Loan muốn tiến quân vào các nước Đông Nam Á, do đó chính phủ nên xem trọng công tác đào tạo và bồi dưỡng Tân di dân, để họ trở thành đội quân tiên phong của Đài Loan trong công tác khai thác phát triển quan hệ ngoại giao và kinh tế mậu dịch tại khu vực Đông Nam Á.

Trong ý nghĩ của Lin Li-chan, đào tạo và bồi dưỡng con em thế hệ thứ 2 của Tân di dân, không những có thể bồi dưỡng đội ngũ tiên phong trong công tác ngoại giao, mà còn giúp nâng cao địa vị Tân di dân trong xã hội Đài Loan. Trước đó, cô đã hợp tác với Sở di dân đẩy mạnh “Kế hoạch đào tạo bồi dưỡng con em thế hệ thứ 2 của Tân di dân”, giúp cho các bạn trẻ này có thể tận dụng thời gian nghỉ hè về thăm quê ngoại, cảm nhận được bầu không khí gia đình, học tập ngôn ngữ và giao lưu văn hóa, qua đó đào tạo và bồi dưỡng nhân tài đa nguyên, kế hoạch này đã gặt hái thành quả tốt đẹp và giành được những lời khen ngợi tích cực của mọi người.

Bên cạnh đó, Lin Li-chan cũng quan tâm đến vấn đề về cách nhìn nhận và học hỏi văn hóa Tân di dân của người Đài Loan, cũng như vấn đề đào tạo và bồi dưỡng nhân tài ngôn ngữ Đông Nam Á. Cô cho rằng, điều này rất có ích trong việc tìm hiểu nền văn hóa lẫn nhau, qua đó tôn trọng lẫn nhau. Trong đó, “Tổng Đề cương giáo trình giáo dục cơ bản quốc dân hệ 12 năm” dự tính sẽ được thực thi vào năm 2018, đã tăng thêm phần học tập ngôn ngữ Tân di dân (chủ yếu là ngôn ngữ của các nước Đông Nam Á). Cô Lin Li-chan cho biết, cần phải đào tạo thêm nhiều giáo viên giảng dạy các ngôn ngữ Campuchia, Philippines và Malaysia, như vậy mới có lợi cho việc thúc đẩy công tác giảng dạy.

Năm 2013, cô Lin Li-chan ( người thứ 4, từ trái qua) được bầu chọn là 1 trong 10 Thanh niên xuất sắc trong năm, là Tân di dân đầu tiên vinh dự nhận giải thưởng này. (Ảnh do Văn phòng Ủy viên lập pháp Lin Li-chan cung cấp)

Mỗi bước đi là một dấu ấn

Lần đầu tiên trở thành nhân vật chính trị, sự biểu hiện của Lin Li-chan rất linh hoạt, tích cực, chủ động và rất có trách nhiệm trong công việc. Những điều này xem có vẻ tự nhiên và tầm thường, thế nhưng đối với Lin Li-chan mà nói, đây lại là một thành quả mà cô phải vượt qua muôn vàn khó khăn và trở ngại mới có được.

Lin Li-chan là một nhân vật điển hình của cộng đồng Tân di dân tại Đài Loan, thông qua công ty môi giới hôn nhân chỉ sau 2 tiếng đồng hồ là quyết định kết hôn, từ thủ đô Phnom Penh của Campuchia bay sang Đài Loan, làm dâu trong một gia đình bình thường ở xã Huatan (Hoa Đàn) huyện Changhua (Chương Hóa), chồng cô, anh Xie Shui-Jin (Tạ Thủy Kim) làm nghề gia công hàng kim khí, ở chung với ba mẹ chồng. Cô kể, mới đầu khi đến Đài Loan, tất cả đều rất xa lạ, ngôn ngữ bất đồng, cô biết cuộc sống mới của cô sẽ trải qua nhiều thử thách cũng như một tương lai mù mịt, hoàn toàn khác hẳn với cuộc sống trước đây khi chưa đến Đài Loan, tất cả những điều này lập tức trở thành nỗi ám ảnh và gây áp lực cho cô.

Cô là Hoa kiều thế hệ thứ 3 sinh ra tại Phnom Penh, lớn lên trong vòng tay bao bọc của người cha là thương nhân, Lin Li-chan hoàn toàn không phải lo nghĩ bất cứ một điều gì trong cuộc sống. Thế nhưng khi đang học cấp III (trung học phổ thông), cha cô gặp tai nạn giao thông và ra đi mãi mãi, chuyện xảy ra như tiếng sét giữa trời xanh, gia đình mất đi một trụ cột chính, cuộc sống lâm vào cảnh khó khăn, ngay cả tiền học phí cũng không có để nộp cho nhà trường. Thời gian trôi qua đã lâu, nhưng Lin Li-chan không thể nào chấp nhận một sự thật đau lòng như vậy, mất đi người cha thân yêu, cô như mất đi một chỗ dựa tâm linh rất quan trọng trong cuộc sống.

Mỗi khi gặp khó khăn và thất bại, cô đều nghĩ đến cha và tâm sự với cha, cô tin rằng, mặc dù cha đang ở trên Trời, nhưng cha vẫn luôn bên cạnh ủng hộ và tiếp thêm sức mạnh để cô vượt qua tất cả. Cô nói, “Ban ngày như đang nằm mơ, đến tối mới là cuộc sống thực sự”, trong 10 năm đầu tiên sang Đài Loan, cô đã trải qua cuộc sống như vậy.

Và rồi hai đứa con một gái, một trai cũng lần lượt ra đời, con cái chính là nguồn động lực mới của Lin Li-chan. Từ đó, với một bản năng không hề khuất phục khó khăn, cô đã đăng ký lớp học tiếng Trung, đảm nhận vai trò tình nguyên viên, tham gia công tác phục vụ trong khu phố, nỗ lực hòa nhập vào xã hội Đài Loan, đằng sau những việc làm này là suy nghĩ muốn bảo vệ cho con cái, đồng thời cũng hy vọng có thể lột bỏ nhãn hiệu tiêu cực đang̣ gắn trên người cô.

Để có thể nạp đủ năng lượng cho bản thân cũng như tăng thêm năng lượng giúp đỡ mọi người, Lin Li-chan đã lần lượt đăng ký theo học các lớp như Khóa học trang điểm của Trường Chienkuo Technology University (Trường Đại học kỹ thuật Kiến Quốc), khóa học thi lấy học phần ngành Nhân viên làm công tác xã hội của Trường Providence University (Đại học Tịnh Nghi), lớp Thạc sĩ Khoa Quản trị Kinh doanh phi vụ lợi của Trường Chi Nan University (Đại học Ký Nam), mùa Thu năm nay, cô sẽ theo học lớp Tiến sĩ Khoa Đông Nam Á của Trường Chi Nan University, cô hy vọng có thể tăng thêm một sức mạnh cho cả Tân di dân lẫn Đài Loan.

Nhìn thấy các bạn Tân di dân có hoàn cảnh như mình, một sự đồng cảm trỗi dậy trong lòng cô, Lin Li-chan đã cùng với họ học tập và trưởng thành, đồng thời cô cũng thành lập “Hiệp hội giao lưu và phát triển Tân di dân Đài Loan”, giúp đỡ các bạn Tân di dân an cư lập nghiệp trên mảnh đất Đài Loan, bên cạnh đó, cũng hy vọng con em thế hệ thứ 2 của họ cũng được trưởng thành một cách thuận lợi.

Từ suy nghĩ này, trong cô cũng nảy sinh ra một sứ mệnh, đó là tích cực thúc đẩy văn hóa đa nguyên của Tân di dân và giáo dục gia đình (tương tác giữa cha mẹ và con cái). Bởi vì cô tin chắc rằng, Tân di dân và con em thế hệ thứ 2 của họ chính là một sức mạnh trong tương lai của Đài Loan.

Đến Đài Loan đã 20 năm, từ một người hoàn toàn không hiểu tiếng Phúc Kiến, và cũng không biết một chữ tiếng Trung, đến nay cô không những trở thành Nghị sĩ Quốc hội tham gia các quyết sách trọng đại quốc gia, sau này chắc chắn còn sẽ phát huy những khả năng vô tận, câu chuyện truyền kỳ của Lin Li-chan chính là nguồn động viên cho cộng đồng Tân di dân, và cũng đem đến sự gợi mở vô tận cho người dân trên mảnh đất Đài Loan này.

Lin Li-chan đã từng đảm nhận vai trò tình nguyện viên tại ga xe lửa Changhua (Chương Hóa), cô dự tính sẽ xúc tiến dự luật tại Viện Lập pháp về việc cải thiện an toàn Đường sắt. ( Ảnh do Văn phòng Ủy viên lập pháp Lin Li-chan cung cấp)

Xuống đường biểu tình, đòi quyền lợi cho hôn phối Trung Quốc đại lục (Ảnh do Văn phòng Ủy viên lập pháp Lin Li-chan cung cấp)