Tân thời đại Nông nghiệp

Tiếp sau cuộc cách mạng xanh (Green) , sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu để tăng sản lượng, và “Cuộc cách mạng về Gene”, tức là cuộc cách mạng xanh lần hai trong khuôn khổ công nghệ sinh học, cuộc cách mạng G thứ 3 trong ngành nông nghiệp đã được triển khai.

Giáo sư của Sở nghiên cứu khoa học nông nghiệp Trường Quốc gia Đại học Đài Loan ông Warren H.J.Kuo (Quách Hoa Nhân) nhận xét, cuộc cách mạng cơ sở (Grassroots) bao gồm phương pháp sản xuất thân thiện, công bằng tiêu thụ và thay đổi cách ăn uống của người tiêu dùng, dường như tĩnh lặng, nhưng lại đe dọa đến tương lai của ngành nông nghiệp và nhân loại.

Những người trồng rau quả và ngay cả những người trồng hoa đều biết, không sử dụng phân bón, không phun thuốc trừ sâu thì rất khó có thu hoạch tốt.

Giáo sư của Sở nghiên cứu khoa học nông nghiệp trường đại học quốc gia Đài Loan ông Warren H.J.Kuo chỉ ra, nền nông nghiệp hiện đại đang bị bệnh nặng đã được chuyển vào “phòng chăm sóc đặc biệt”, phải dựa vào “ống phân bón” và “ống trừ sâu” để duy trì sự sống, nếu rút ra bất cứ ống nào cũng đều không sống được.

Những điều Kimura Akinori, người nông dân trồng táo, dạy cho chúng ta.

Tuy nhiên, quay trở lại thời đại không có phân hóa học và thuốc trừ sâu của bảy, tám mươi năm trước, tại sao cây trồng của Đài Loan vẫn sống rất tốt?

“Một khi sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học, hệ sinh vật đa dạng trong đất liền bị thay đổi”. Warren H.J.Kuo cho hay, sau khi sự cân bằng của hệ sinh thái bị phá vỡ, các thành phần chế biến phân bón miễn phí như vi khuẩn có lợi, côn trùng có lơi, đều biến mất, cho dù hiện nay đang chuyển sang canh tác hữu cơ, vi khuẩn có lợi chưa chắc có thể trở lại trong một thời gian ngắn, đất đai vẫn không phì nhiêu.

Chẳng lẽ đất đai cằn cỗi sẽ không có cơ hội phục hồi hay sao? Chẳng lẽ ngành nông nghiệp chỉ có cách là tiếp tục đặt nội khí quản để tiêm thuốc hay sao?

“Cần thời gian để dần dần hồi phục”, Warren H.J.Kuo cho biết. Lúc đến thăm Đài Loan, trưởng thư ký Hiệp hội nông nghiệp hữu cơ Nhật Bản cho biết, theo kinh nghiệm của Nhật Bản cho thấy, nếu đất bị tổn thương thì ít nhất cũng phải cần đến 7, 8 năm mới có thể hồi phục.

Câu chuyện nổi tiếng “Người nông dân trồng táo” là chứng minh tốt nhất.

Kimura Akinori, người nông dân Nhật Bản trồng táo đã đến Đài Loan giao lưu với nông dân Đài Loan vào hồi tháng 9-2011, ông cư ngụ tại thành phố Hirosaki, Aomori, là khu vực có sản lượng táo đứng đầu Nhật Bản (chiếm 20%) . Bởi vì táo rất dễ bị dịch bệnh và côn trùng gây hại, cho nên thường được xem là cây trồng phải hoàn toàn dựa vào thuốc trừ sâu. Vợ của Kimura Akinori bị dị ứng với thuốc trừ sâu, mỗi khi phun thuốc trừ sâu là bị bệnh nặng, cho nên kể từ năm 1978, ông bắt đầu thử nghiệm trồng táo mà không cần thuốc trừ sâu và phân hóa học, kết quả của 11 năm làm việc chăm chỉ, vất vả, sức sống mới đã tràn về trên mảnh đất này, cả vườn táo đều ra hoa kết trái, thu hoạch phong phú.

Mục tiêu : Quốc gia hữu cơ

Đẩy mạnh ngành nông nghiệp không độc chất, ngoài cứu vãn môi trường và sức khỏe của con người ra, còn có liên quan đến vấn đề an ninh lương thực và an ninh quốc gia.

Trong những năm qua, giá lương thực và giá dầu luôn luôn đi đôi với nhau. Warren H.J.Kuo cho hay, do sự vận chuyển sản phẩm nông nghiệp và máy móc nông nghiệp xuất nhập khẩu đều phải cần đến xăng dầu, cho nên giá dầu tăng thì lương thực cũng tăng theo. Một ngày nào đó, nếu giá dầu vẫn ở mức cao, người nông dân cũng không đủ khả năng mua thuốc trừ sâu và phân bón, đến lúc ấy, chúng ta sẽ lâm vào cuộc khủng hoảng lương thực.

Cách đây không bao lâu đã xảy ra tình hình khủng hoảng lương thực gây bất ổn xã hội. Năm 2008, do thời tiết bất thường, sản lượng lương thực trên thế giới giảm mạnh, 18 nước sản xuất lương thực như Nga, Ấn Độ.... đều lần lượt hạn chế xuất khẩu lương thực, vì vậy đã gây bạo loạn ở 13 khu vực trên thế giới, hai chính quyền sụp đổ

Vì nhập khẩu đậu nành, ngô, lúa mì với số lượng lớn, cho nên tỉ lệ tự túc lương thực của Đài Loan chỉ có 30%. Tháng 6 năm ấy, giá thực phẩm Đài Loan tăng vọt 12% so với năm trước, chỉ số giá nhập khẩu tăng 26%, cũng chính vì vậy mà chính phủ đã mở hội nghị an ninh quốc gia.

“Chúng ta phải bỏ ra 2, 30 năm để nâng cao tỉ lệ tự túc lương thực, đồng thời từ từ giảm bớt thuốc trừ sâu, phân bón, dần dần đạt được mục tiêu quốc gia hữu cơ, đó mới là phương pháp giải quyết tận gốc.” Warren H.J.Kuo nói với hàm ý sâu xa, Đài Loan đẩy mạnh nền nông nghiệp hữu cơ đã hơn 20 năm, nhưng kết quả đạt được khá hạn chế.

“Phải thay đổi ngân sách thì người nông dân mới đồng ý đổi mới mô hình sản xuất”. Warren H.J.Kuo nói. Có một vài chính sách hiện hành với việc đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp hữu cơ là mâu thuẫn lẫn nhau, chẳng hạn như, chính phủ trợ cấp công ty phân bón là mong bình ổn giá, là một ví dụ tiêu biểu nhất. “Nếu không muốn nông dân sử dụng phân bón hóa học, tại sao không trợ cấp phân bón hữu cơ mà lại để cho phân bón hóa học tăng giá?”

Dự thảo “Điều lệ xúc tiến nông nghiệp hữu cơ” vẫn đang chờ Viện lập pháp xem xét, mục tiêu lý tưởng “Quốc gia hữu cơ” vẫn cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa.

Cuộc cách mạng G thứ 3 trong ngành nông nghiệp

Đối với việc này, có người ngờ vực, Đài Loan người đông đất ít, có điều kiện để phát triển ngành nông nghiệp hữu cơ không? Ngành nông nghiệp hữu cơ có thể nuôi sống 23 triệu người không?

Người sáng lập chợ phiên nông nghiệp 248 ông Yang Rumen ( Dương Nho Môn) cho biết, Đài Loan có 800.000 ha đất nông nghiệp, trong đó có 23-250.000 ha để hoang hóa. Nếu tính theo hơn 500.000 nông dân có đất canh tác, hầu như mỗi người đều là nông hộ nhỏ có diện tích canh tác chỉ rộng 1, 2 ha.

Trong mảnh đất nho nhỏ như vậy, phải trồng trọt không dùng hóa chất, không đuổi theo sản lượng thì làm sao mà nuôi sống bản thân?

“Ngành nông nghiệp không độc chất có sản lượng thấp, là giai đoạn chuyển tiếp, cũng là một suy nghĩ sai lầm”. Warren H.J.Kuo cho biết, ở các nước tiên tiến, sản lượng nông nghiệp hữu cơ chiếm khoảng 80% canh tác thông thường, tính riêng việc trồng lúa nước, sản lượng canh tác hữu cơ và canh tác thông thường hầu như bằng nhau, tại các nước lạc hậu, sản lượng canh tác hữu cơ thậm chí còn cao hơn canh tác thông thường, nguyên nhân là do các nước lạc hậu kinh phí có hạn, dùng thuốc không đủ liều lượng, chỉ diệt vi khuẩn tốt, côn trùng có ích, nhưng lại không thể giết hết toàn bộ các loài sâu gây hại, vì vậy, sản lượng còn ít hơn là không sử dụng thuốc trừ sâu. Điều này cho thấy, việc thực hiện nông nghiệp hữu cơ sẽ giảm mạnh sản lượng, chỉ là ý nghĩ lệch lạc.

Còn nông hộ nhỏ, là xu hướng lớn trong tương lai của ngành nông nghiệp. Warren H.J.Kuo biểu thị, trong ngày lương thực thế giới năm 2013 (ngày 16-10), Tổ chức lương thực và nông nghiệp của Liên Hiệp Quốc đã dùng “Nông trại gia đình” làm chủ đề, vận động hủy bỏ quản lý doanh nghiệp quy mô lớn, khôi phục chế độ nông dân sản xuất quy mô nhỏ

“Nông dân sản xuất nhỏ lẻ là lực lượng sản xuất chính”. Warren H.J.Kuo giải thích, cùng một đơn vị diện tích, nông hộ lớn canh tác thô sơ, nông hộ nhỏ canh tác tinh tế, vì vậy, nơi nào có nhiều người thì càng cần đến nông hộ nhỏ.

Cái gọi là nông trại gia đình, tức là lấy gia đình làm đơn vị sản xuất, canh tác, chăn nuôi là chuỗi thức ăn hoàn chỉnh. Phân gà, phân vịt là nguồn phân bón giàu đạm nhất của cây trồng, cỏ dại, rác thải nhà bếp đều có thể làm thức ăn cho lợn. “Phụ phẩm động vật do nông hộ nhỏ sản xuất là phương pháp sản xuất lành mạnh nhất, và cũng là cơ hội thành công của nông hộ nhỏ.” Warren H.J.Kuo nói.

Nông trại gia đình từng là cảnh nông thôn của Đài Loan trước kia, ngày nay nhờ khoa học công nghệ nên đã ra đời rất nhiều công cụ máy móc tự động và sự hỗ trợ của trang thiết bị, Warren H.J.Kuo tin rằng, nếu trong tương lai, ngành nông nghiệp Đài Loan có thể hoạt động theo mô thức này, sự phục sinh của nông hộ nhỏ sẽ trở thành xu hướng trong tương lai và cuộc sống của họ nhất định sẽ ấm no, hạnh phúc.