Thân thiện với người Hồi giáo

Ngày Chủ nhật đầu tiên sau khi kết thúc tháng lễ Ramadan, chính quyền thành phố Đài Bắc đã tổ chức lễ hội Eid al-Fitr tại Công viên Rừng Da’an, rất nhiều người Hồi giáo ăn mặc trang trọng đến tham dự từ sáng sớm. Các gian hàng ẩm thực tại sự kiện thu hút rất đông người xếp hàng dài để chờ mua. Trên bãi cỏ trong công viên, nhiều tín đồ Hồi giáo ngồi dã ngoại, quây quần chuyện trò vui vẻ; trong khi khu vực lều bạt ở phía khác lại rộn ràng múa hát, cùng hòa chung không khí lễ hội.

Ngay tại cổng vào khu vực tổ chức sự kiện, cửa hàng tiện lợi FamilyMart đã triển khai một xe bán lẻ, cung cấp các loại bánh mì, đồ uống, đồ ăn vặt được chứng nhận Halal. Đặc biệt, món lẩu “Tom Yummy” vị chua cay theo phong cách Đông Nam Á, gồm chả cá Kamaboko, thanh trứng cá, chả cá Chikuwa, cá viên, nấm hương tươi và củ cải..., chưa đầy 10 phút đã cháy hàng.

Những người bạn Hồi giáo đang vui vẻ giao lưu tại lễ hội Eid al-Fitr do chính quyền thành phố Đài Bắc tổ chức. (Ảnh: Sở Quảng bá du lịch Đài Bắc).

Người Hồi giáo cùng chung vui đón lễ hội Eid al-Fitr

Lễ hội Eid al-Fitr là lễ hội quan trọng nhất của đạo Hồi, giống như Tết Nguyên đán của người Hoa, năm 2024 là năm thứ 9 thành phố Đài Bắc tổ chức lễ hội này. Không chỉ riêng Đài Bắc, các địa phương như Cơ Long, Đài Trung, Đài Nam, Cao Hùng, Hoa Liên cũng đã tổ chức các hoạt động mừng lễ Eid al Fitr trong nhiều năm qua. Tại khu vực miền Trung Đài Loan, từ vài năm trước, Ban Quản lý Khu Phong cảnh Quốc gia Tam Sơn (Tri – Mountain National Scenic Area) đã phối hợp với Trang trại nghỉ dưỡng Magical Mushrooms Tribe để xây dựng khu quà lưu niệm Halal. Đến năm 2024, nơi đây lần đầu tiên tổ chức sự kiện “Eid al-Fitr Muslim Carnival” dành cho người Hồi giáo, mời 41 doanh nghiệp thực phẩm MIT (Made in Taiwan) được chứng nhận Halal của 4 huyện thị Tân Trúc, Miêu Lật, Đài Trung và Chương Hóa đến trưng bày, chung vui cùng người Hồi giáo, cho thấy rõ tinh thần tự do tín ngưỡng và sự cởi mở, thân thiện của Đài Loan.

Theo khảo sát của CrescentRating – một công ty nổi tiếng quốc tế trong lĩnh vực quảng bá du lịch Hồi giáo, đã phối hợp cùng Mastercard công bố trong Chỉ số Du lịch Hồi giáo Toàn cầu (GMTI) năm 2023, Đài Loan xếp hạng 3 trong số các điểm đến ngoài Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC). Đặc biệt, thành phố Đài Bắc còn được trao giải thưởng “Điểm đến du lịch thân thiện với người Hồi giáo tiềm năng nhất ngoài khu vực OIC”.

Tại Đài Loan, có khoảng 50.000 người Hồi giáo bản địa. Từ năm 1990, khi chính phủ bắt đầu mở cửa tiếp nhận lao động nhập cư đến Đài Loan, cộng thêm làn sóng di dân mới và du học sinh quốc tế, hiện nay dân số Hồi giáo ở Đài Loan vào khoảng 300.000 người. Theo thống kê của Tổng cục Du lịch, trong 6 triệu lượt khách quốc tế đến Đài Loan năm 2023, có khoảng 20% là người Hồi giáo.

Ông Ichwan Joesoef, Tổ trưởng Tổ Du lịch và Giao thông thuộc Văn phòng Đại diện Kinh tế và Thương mại Indonesia tại Đài Bắc cho biết, Đài Loan là một xã hội đa văn hóa, luôn chào đón mọi người từ khắp nơi, do đó rất tích cực thúc đẩy môi trường thân thiện với người Hồi giáo cũng như du lịch Halal. Nhiều địa danh nổi tiếng, cơ sở y tế và điểm du lịch đều có phòng cầu nguyện và khu vực rửa sạch (wudu). “Đây là điều không phải quốc gia nào cũng làm được, nhưng Đài Loan lại rất tích cực thực hiện”. Ông cũng nói thêm rằng, so với các nước láng giềng, ở Đài Loan rất dễ tìm thấy thực phẩm được chứng nhận Halal. Nếu không có chứng nhận thì ít nhất cũng là sản phẩm hoặc dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo.

Các quầy bán thực phẩm Halal tại lễ hội Eid al-Fitr có rất đông người đến xếp hàng.

Chứng nhận Halal được khởi động từ những năm 1990

Theo giáo lý Hồi giáo, ngoài việc cấm uống rượu và ăn thịt heo, mọi khía cạnh của đời sống như ăn uống, trang phục, chỗ ở và đi lại đều có những quy định tương ứng, chẳng hạn như gia cầm và gia súc dùng để ăn phải được giết mổ theo luật Sharia (Luật Hồi giáo) mới được xem là thực phẩm Halal. Dụng cụ nấu ăn và ăn uống cũng phải tuân theo những tiêu chuẩn nghiêm ngặt.

Từ những năm 1990, nhằm đáp ứng nhu cầu xuất khẩu, các doanh nghiệp thực phẩm Đài Loan đã bắt đầu tìm đến các nhà thờ Hồi giáo địa phương để xin chứng nhận Halal. Hiện nay, các đơn vị tiếp nhận và cấp chứng nhận Halal tại Đài Loan bao gồm Hiệp hội Hồi giáo Trung Quốc, Nhà thờ Hồi giáo Đài Bắc, Hiệp hội Xúc tiến đảm bảo Chất lượng sản phẩm Halal Đài Loan, Hiệp hội Hồi giáo Đài Loan, Công ty Phát triển Thương mại Hồi giáo và các văn phòng đại diện tại Đài Loan của các tổ chức chứng nhận Halal quốc tế. Nhờ đó, người dân và du khách tại Đài Loan có thêm nhiều thực phẩm Halal để sử dụng.

Du lịch là cơ hội tuyệt vời để thưởng thức ẩm thực địa phương. Mì bò, món ăn có xuất xứ tại Đài Loan, là một món ăn đặc sắc mà khách du lịch không thể bỏ qua. Quán mì bò nhà họ Trương đạt chứng nhận Halal (The halal-­certified Chang’s Beef Noodles Shop), nằm gần ga Đài Bắc và khu chợ đêm Tây Môn Đinh (Ximending), đã kinh doanh hơn 60 năm. Thực đơn của quán khá đơn giản, chủ yếu tập trung vào các món làm từ thịt bò, thịt bò trong tiệm được nhập khẩu từ New Zealand và Úc, có chứng nhận Halal. Các món nổi bật gồm mì bò hầm, mì bò hầm nước dùng trong, mì nửa gân nửa thịt, mì bò trộn và các món không dùng thịt bò như mì sốt mè, mì chua cay, mì sa tế, tùy theo sở thích của mỗi người.

Khi chúng tôi đến thăm, chị Trương Á Trân (Chang Ya-chen) đang gói sủi cảo. Chị là thế hệ thứ hai kế thừa cửa tiệm, đồng thời cũng là một tín đồ Hồi giáo, cứ mỗi 5 giây là chị gói xong một chiếc sủi cảo, trung bình một ngày gói ít nhất 1.500 chiếc. Trong bếp, nồi nước lèo được hầm từ xương ống bò, cùng các loại gia vị như thì là, quế, đại hồi, hoa tiêu v.v... Nước dùng được nêm thêm dầu ớt tự pha với độ cay nhẹ, thêm một muỗng đường để cân bằng, mang lại hương vị dịu nhẹ. Những năm gần đây, quán còn bán thêm món bánh cuộn thịt bò, thêm trứng và sốt tương ngọt, làm tăng thêm độ đậm đà của bánh. Ngoài ra còn có món mì sốt vang, thịt chắc, không bị nát, đều là những món bán chạy. Vào buổi tối hay cuối tuần, quán luôn đông nghẹt thực khách, đa số là du khách Hồi giáo tìm đến vì tiếng tăm của quán.

Chị Trương Á Trân chia sẻ, “muốn nấu nước lèo ngon thì phải hầm kỹ xương, gia vị phải ngấm vào thịt”. Nhiều du khách sau khi ăn xong vẫn chưa thấy thỏa mãn, còn gợi ý chị mở thêm chi nhánh ở nước ngoài, nhưng vì thiếu nhân lực, chị đành lực bất tòng tâm.

Bên cạnh việc thưởng thức món ăn Halal tại nhà hàng, người Hồi giáo cũng có thể mua được đồ ăn Halal tại các cửa hàng tiện lợi vốn có mật độ dày đặc ở Đài Loan. Trong năm 2023, chuỗi cửa hàng tiện lợi FamilyMart đã chủ động phát triển thực đơn thân thiện với người Hồi giáo, mở rộng khu vực bán sản phẩm thân thiện với người Hồi giáo, bao gồm cả gian hàng đồ ăn nóng, cung cấp các món như khoai lang nướng, trứng trà, và đặc biệt là món lẩu “Tom Yummy” chua cay khẩu vị Đông Nam Á được nhập khẩu từ Malaysia, có chứng nhận Halal. Chỉ trong chưa đầy nửa năm, đã có hơn 155 cửa hàng trên toàn Đài Loan hưởng ứng bán sản phẩm này.

Công ty Suất ăn Hàng không EVA Air đã lập dây chuyền sản xuất riêng biệt suất ăn Halal, đạt chứng nhận kép gồm chứng nhận bếp Halal và chứng nhận thực phẩm Hồi giáo vào năm 2014. Năm 2024, FamilyMart cũng đã đưa vào kinh doanh 3 loại thực phẩm đông lạnh Halal do EVA Air sản xuất, gồm chả gà ăn kèm cơm nghệ, cà ri cá kiểu Ấn Độ ăn kèm cơm gia vị, gà Kurma ăn kèm cơm gạo Thái, cùng các suất ăn hàng không đóng gói, cho thấy thực phẩm tại cửa hàng tiện lợi vẫn có thể đảm bảo chất lượng.

Tiệm mì thịt bò Halal nhà họ Trương đã kinh doanh hơn 60 năm, hiện do cô Trương Á Trân, là thế hệ thứ hai của tiệm tiếp quản.

Đài Loan đưa ra “Chứng nhận Halal hoàn hảo”

“Chứng nhận Halal của Đài Loan nổi tiếng quốc tế”, ông Salahuding Ma (Ma Chao-yen), Phó Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến đảm bảo Chất lượng sản phẩm Halal Đài Loan (THIDA) kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Hồi giáo Trung Quốc (Chinese Muslim Association) cho biết, lấy ví dụ Indonesia có Cơ quan chứng nhận Halal quốc gia (BPJPH) do chính phủ thành lập, quy định các sản phẩm Halal nhập khẩu phải do các tổ chức được chính phủ Indonesia công nhận cấp chứng nhận thì mới được phép nhập khẩu. Hiệp hội Xúc tiến đảm bảo Chất lượng sản phẩm Halal Đài Loan là một trong số ít tổ chức được công nhận tại Indonesia. Ông Salahuding Ma chia sẻ, “chứng nhận Halal của Đài Loan có thể giữ vững vị thế hàng đầu quốc tế là nhờ hệ thống kiểm định nghiêm ngặt”.

Ông giải thích rằng, chứng nhận Halal mà Đài Loan thúc đẩy thuộc loại “Halal hoàn hảo”, vì chứng nhận Halal không đơn thuần chỉ là không chứa thịt heo hay cồn trong nguyên liệu. Nó còn bao gồm việc phối hợp nguyên liệu và phụ gia, ví dụ như gelatin dùng trong viên nang glycerol có nguồn gốc động vật hay thực vật? Nếu là động vật, thì lấy từ bò, dê, heo hay cá? Nếu là bò hay dê thì có được giết mổ theo nghi thức Halal không? Toàn bộ những quy trình phức tạp và phân tách rõ ràng này được gọi là “quản lý chất lượng Halal” (Halal Quality Assurance).

Không chỉ khâu kiểm soát nguyên liệu, toàn bộ chuỗi vận chuyển từ nông trại đến bàn ăn cũng phải đảm bảo không bị ô nhiễm chéo, “đây chính là khái niệm Halal hoàn hảo”, ông Salahuding Ma nói. Nhờ vào sự nghiêm ngặt trong quy trình, chứng nhận Halal của Đài Loan đã trở thành biểu tượng đáng tin cậy trên trường quốc tế. Với vị trí chiến lược nằm giữa Đông Nam Á và Đông Bắc Á, Đài Loan còn có tiềm năng đóng vai trò trung tâm trong hệ thống logistics Halal toàn khu vực trong tương lai.

Cửa hàng tiện lợi FamilyMart bày bán món Tom Yummy có chứng nhận Halal, giúp người Hồi giáo giải quyết trăn trở về lựa chọn ẩm thực. (Ảnh: Mei Kuo)

Sản phẩm Made in Taiwan tiến quân đến các quốc gia Hồi giáo

Việc đưa các sản phẩm Halal “MIT” (Made in Taiwan - Sản xuất tại Đài Loan) ra thị trường quốc tế có sự hỗ trợ tích cực từ Trung tâm Xúc tiến Halal Đài Loan, đơn vị chuyên trách trực thuộc Hiệp hội Ngoại thương Đài Loan (TAITRA). Bà Lâm Gia Nghi (Frances Lin), Phó Chủ nhiện trung tâm cho biết, hiện nay khoảng 1.000 doanh nghiệp Đài Loan đã đạt được chứng nhận Halal, trong đó 80% là các doanh nghiệp thực phẩm và nguyên liệu, còn lại 20% sản xuất các sản phẩm y tế, mỹ phẩm và chăm sóc sức khỏe.

Trong những năm gần đây, Trung tâm Xúc tiến Halal Đài Loan đã mời các doanh nghiệp tham gia Triển lãm Thực phẩm Quốc tế Gulfood và đến Malaysia để quảng bá các doanh nghiệp Đài Loan có chứng nhận thực phẩm Halal. Các sản phẩm được tiếp thị bao gồm cà phê, mì ăn liền, bánh mochi, bánh quy soda, nước sốt và đồ uống. Ví dụ, thương hiệu bánh hành nổi tiếng “Uncle Onion” (蔥阿伯) đã giới thiệu bánh có nhân làm từ thịt thực vật; trong khi Công ty TNHH Royal Family Food - đối tác của Häagen-Dazs với dòng kem mochi vị caramel, công ty đã đưa mochi vị trà sữa trân châu lên kệ tại các siêu thị lớn như Costco và Walmart tại Mỹ, đồng thời đẩy mạnh thương hiệu riêng “Royal Family mochi” với nhiều hương vị khác nhau.

“Mắt thấy mới đáng tin!”. Ông Chu Sĩ Bật (Abe Chou) - Chủ nhiệm Văn phòng Đại diện Tổng cục Du lịch Đài Loan tại Kuala Lumpur đã nhiều lần tổ chức các đoàn khảo sát từ Malaysia đến Đài Loan để trải nghiệm môi trường thân thiện với người Hồi giáo và du lịch an toàn. Gần đây, ông còn lên kế hoạch tích hợp thông tin các nhà hàng Halal, môi trường thân thiện với người Hồi giáo tại Đài Loan vào Google Maps, giúp du khách Hồi giáo thuận tiện hơn khi du lịch tại Đài Loan.

Đài Loan đã được quốc tế công nhận về các mặt như an toàn xã hội, tự do tín ngưỡng và nguồn lực du lịch cho người Hồi giáo. Trong tương lai, Đài Loan sẽ tiếp tục lan tỏa  tinh thần hiếu khách, xây dựng môi trường thân thiện hơn nữa, chào đón du khách Hồi giáo đến trải nghiệm sự đa dạng và tiện nghi của Đài Loan bằng cả năm giác quan.

Trung tâm Xúc tiến Halal Đài Loan đã đưa các doanh nghiệp ra nước ngoài giới thiệu sản phẩm đạt chứng nhận Halal. (Ảnh: Trung tâm Xúc tiến Halal Đài Loan - TAITRA)