Thú vui ngâm mình trong suối nóng giữa núi rừng bộ lạc

Suối nóng Pengpeng và nếp sống nguyên sơ

Bài‧Chen Chun-fang　Ảnh‧Chuang Kung-ju　Biên dịch‧Tường Vy

Tháng 2 2026

中文 EN 日本語 IN ไทย

Tận dụng vật liệu tại chỗ để xây dựng bể tắm của riêng mình là một trong những thú vui khi khám phá suối nước nóng hoang dã.

“Suối nước nóng Bồng Bồng” (Pengpeng Hot Springs), được cư dân mạng ca ngợi là suối nước nóng hoang dã gần gũi thân thiện nhất với du khách, nằm tại thôn Anh Sĩ (Yingshi), xã Đại Đồng (Datong), huyện Nghi Lan. Đỗ xe xong, xuống đi bộ khoảng 15 phút là đến ngay suối nước nóng nằm giữa dãy núi trùng điệp và thác nước. Người dân tộc Atayal sống lâu đời tại đây và gắn bó mật thiết với dòng suối Bồng Bồng, nhiệt tình mời gọi du khách đến trải nghiệm văn hóa bản địa độc đáo.

Bộ lạc Anh Sĩ, trước đây gọi là làng Bồng Bồng, tên cổ trong tiếng Atayal là “Kn-bung”, mang ý nghĩa là “vùng đất trù phú”. Ông Qehung Kumay, Tổng điều hành Hiệp hội phát triển cộng đồng Anh Sĩ giải thích, xưa kia khi tổ tiên đến lưu vực suối Bồng Bồng, họ phát hiện vùng đất này rất giàu tài nguyên, Có ong bay, cá lội. Vì vậy, họ dùng tên “Ong nghệ” (kn-bung) để đặt cho vùng đất này, thể hiện ý nghĩa sung túc, dần dần sinh sống lâu dài tại đây.

Nguồn suối nóng Bồng Bồng dồi dào trù phú

Tuy nhiên, suối Bồng Bồng không chỉ là nơi nuôi dưỡng nhiều loài sinh vật phong phú mà còn có nguồn tài nguyên địa nhiệt dồi dào.

Người dân bộ lạc Anh Sĩ sống dọc lưu vực suối Bồng Bồng, nhiều người đã lớn lên cùng với làn nước suối nóng Bồng Bồng. Chủ tịch Hiệp hội, ông Tencen Hayung cười nói: “Từ nhỏ tôi đã luôn tắm ở đó mà”. Đối với người dân bộ lạc, suối nước nóng Bồng Bồng chính là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của họ.

Từ chi nhánh Anh Sĩ của trường Tiểu học Tứ Quý (the Yingshi branch of Siji Elementary School), đi bộ khoảng 15 phút là đến suối nước nóng Bồng Bồng, được xem là suối nước nóng hoang dã sơ cấp, ngay cả người mới cũng có thể trải nghiệm. Hơn nữa, dấu hiệu của suối nóng trải rộng trên khu vực, chỉ cần chọn đúng mùa, tránh vài tuần sau các trận mưa lớn, khi dòng chính hạ bớt, các nhánh nhỏ hoặc dòng nước ngầm được làm ấm bởi địa nhiệt, chỉ cần nhìn thấy những vũng nước nhỏ hai bên khe suối, thì rất có khả năng là suối nóng. Ông Hoàng Thiên Kim cho biết, chỉ cần tận dụng vật liệu sẵn có, chẳng hạn lấy vài hòn đá xếp chồng lên nhau là có thể tự xây cho mình một bồn ngâm suối nóng ngay tại chỗ.

Hiệp hội Phát triển Cộng đồng làng Anh Sĩ giới thiệu Nhà hong lửa để chia sẻ những nét văn hóa tinh túy của dân tộc Atayal.

Thắp lửa hát ca, trải nghiệm cuộc sống nguyên sơ

Đến với bộ lạc Anh Sĩ, ngoài việc tận hưởng suối nước nóng Bồng Bồng, du khách còn có thể tham gia các chuyến đi do Hiệp hội Phát triển Cộng đồng làng Anh Sĩ tổ chức.

Ông Qehung Kumay cho biết: “Toàn bộ chương trình kỳ vọng tạo nên mô hình du lịch sinh thái, khám phá núi rừng và suối, để du khách được dịp đắm chìm trong văn hóa của chúng tôi”.

Giữa không gian ngôi nhà hong lửa, ông Qehung Kumay cất lên tiếng hát chào đón khách “ima lalu su?”, nghĩa là “Bạn tên gì?”, tương tự như câu “Nice to meet you” trong tiếng nước ngoài, chào hỏi khi gặp nhau lần đầu. Trong văn hóa dân tộc Atayal, câu nói “ima lalu su?” là cách chào hỏi đặc biệt của người bộ tộc khi đi giao lưu với các buôn làng khác. Cách chào đặc biệt này dùng để các bậc tiền bối xác nhận xem những người nhỏ tuổi hơn có phải là người trong bộ tộc hay không. Họ tên của người Atayal theo quy tắc nối tên cha con, sau tên cá nhân sẽ thêm tên cha, nhờ đó khi nghe tên có thể biết bạn là con của ai và thuộc bộ tộc nào trong lưu vực đó.

Ngôi nhà hong lửa được xây dựng bằng tre là sự kết tinh trí tuệ của cả một tập thể, nơi mà các bậc cao niên dẫn dắt thanh niên trong bộ lạc cùng chung tay tạo dựng. Công trình ẩn chứa ba kỹ thuật khéo léo, thứ nhất, tre được bổ làm đôi, xếp chồng theo kiểu ghép âm dương, vừa làm tường chắn gió, vừa có chức năng thoát nước cho mái nhà. Kỹ thuật thứ hai, tre tách nứt rồi trải phẳng, cố định bằng lát tre làm cửa sổ, nước mưa được hứng trong các rãnh tre, khi đóng cửa sổ lại thì nước mới chảy ra ngoài. Kỹ thuật thứ ba là dùng cả thanh tre ghép lại thành bàn ghế.

Người bộ tộc mỗi ngày đều đến nhà hong thắp lửa, giữ cho căn nhà khô ráo, ngăn mối mọt, nấm mốc. Lửa cũng là một biểu tượng quan trọng trong đời sống của bộ tộc Atayal. Ông Tencen Hayung giải thích rằng, ngày xưa phạm vi cư trú của người trong tộc khá thưa thớt, nếu sáng sớm thấy khói bếp bay lên nghĩa là gia đình đó vẫn bình an và đang dùng bữa. Ngược lại, nếu hai ba ngày không thấy khói bếp, mọi người trong tộc sẽ lo lắng và đến thăm hỏi. Lửa không chỉ là công cụ thiết yếu để sinh tồn, mà còn là tín hiệu báo bình an giữa các thành viên trong bộ tộc.

Sau khi đã có sự hiểu biết sơ lược về bộ tộc Atayal, chặng tiếp theo du khách sẽ được tự tay nấu “cơm nắm thợ săn”, nguyên liệu gồm thịt lợn ướp màng tang, cá mặn, rau xanh và gạo nếp được gói trong lá riềng ấm đã nấu chín, được ví như cơm hộp mà người nhà chuẩn bị cho thợ săn trước khi vào rừng. Mang theo gói cơm nắm, du khách đi theo sự hướng dẫn của người trong bộ tộc, cùng trải nghiệm chặn đường lội ngược dòng suối, cảm nhận nét hoang sơ kỳ thú của suối nước nóng Bồng Bồng, hoặc có thể chọn đi theo hướng đường mòn cổ Hoành Kỳ Dạng (hn-kiyan), bước vào không gian huyền bí của tuyến đường tuần tra thời Nhật Bản đô hộ.

Với những ai yêu thích các hoạt động tĩnh, Hiệp hội cũng có những hành trình trải nghiệm in lưới và dệt thủ công, lấy cảm hứng từ nghệ thuật nhuộm vải truyền thống và kỹ thuật dệt của người Atayal. Du khách có thể in hình lợn rừng, sóc bay và những loài thú quen thuộc của núi rừng lên chiếc túi vải nhỏ xinh, hoặc tự tay dệt một tấm bưu thiếp in họa tiết động vật, gửi về cho người thân phương xa, chia sẻ cuộc sống thú vị nơi bản làng.

Suối nước nóng Bồng Bồng có lưu lượng nước ổn định, giao thông thuận tiện, được cộng đồng mạng ca ngợi là suối nước nóng hoang dã thân thiện nhất với du khách.

Đến nhà thợ săn ngủ trọ một đêm

Ngoài cương vị chủ tịch Hội Phát triển Cộng đồng, ông Tencen Hayung còn là một thợ săn lão luyện. Chỉ cần nhìn kích thước nanh lợn rừng là ông đã có thể ước đoán trọng lượng. Trong địa bàn săn bắt của mình, hầu như không có con mồi nào thoát khỏi đôi mắt tinh tường của ông. Trên mảnh đất quê nhà, ông tự tay dựng nên căn nhà “Bồng Bồng Ba - Ni Kiều Lạc Na” bằng gỗ nguyên khối. Từng món đồ nội thất bên trong nhà, từ cầu thang, khung giường cho đến các tác phẩm chạm khắc, tất cả đều do chính tay ông chế tác. Căn nhà ngập tràn hương gỗ, ô cửa kính chạm sàn sát trần, nhìn ra mảng xanh bát ngát của núi rừng vây quanh, xa xa là dòng suối Bồng Bồng róc rách trôi qua, quả thật là một nơi tuyệt vời cho phép con người hòa mình vào thiên nhiên.

Căn nhà gỗ ẩn mình giữa núi rừng ấy đã từng chào đón biết bao du khách đến từ Ấn Độ, Hàn Quốc, Litva, Anh, Mỹ và Canada. Ông Tencen Hayung cười bảo, những vị khách đến đây thường quyến luyến chẳng nỡ ngủ, suốt đêm quây quần bên bếp lửa chuyện trò, ngắm sao trời, mãi đến khi bình minh hé rạng mới chịu nghỉ ngơi.

Người dân tộc nguyên trú sống hòa hợp với thiên nhiên, tận hưởng vẻ đẹp núi rừng, tận dụng nguồn tài nguyên vừa phải, yêu thương gìn giữ mảnh đất quê hương. Như ông Qehung Kumay thường xuyên nhắc nhở du khách tắm suối, khi trải nghiệm suối nước nóng, đừng quên giữ gìn môi trường xung quanh. Giấc mơ của ông là biến bộ lạc thành một công viên mà ai cũng có thể đến thăm, và giờ đây giấc mơ ấy đang từng bước trở thành hiện thực.