กลไกซ่อนเงื่อนสุดวิจิตร

สถานที่ที่บ่มเพาะธุรกิจงานไม้ไผ่ของหลิวเหวินหวงก็คือบ้านเกิดของเขาที่จู๋ซาน บิดาของเขาเคยเป็นช่างสานเสื่อไม้ไผ่ ชีวิตของเขาจึงผูกพันกับไม้ไผ่มาตั้งแต่เด็ก เขาเคยศึกษาในภาควิชาสัตวบาลของมหาวิทยาลัย Chinese Culture University (CCU) และเคยดิ้นรนทำงานในภาคเหนือ แต่เพราะความขัดสนในตอนนั้น ทำให้เขาต้องตัดสินใจกลับมายังบ้านเกิด

หลิวเหวินหวง ผู้ก่อตั้งต้าเหอจู๋อี้กงฝาง หรือ Bamboola

ไม้ไผ่อัดประสานที่เทียบชั้นกับไม้เนื้อแข็ง

อย่างไรก็ตาม ในตอนนั้นเพื่อความอยู่รอด เขาไม่มีเวลาคิดอะไรมากนัก หลิวเหวินหวงกล่าวว่า ในตอนแรกที่เริ่มก่อตั้งธุรกิจ ตนไม่ได้มีอุดมการณ์สูงส่งอะไร เพียงแค่หยิบจับวัสดุใกล้ตัวที่หาได้ง่ายเอามาใช้ แต่เมื่อเห็นว่าไม้ไผ่ดูไม่ค่อยมีค่าและใช้งานได้ไม่หลากหลายเท่ากับไม้ที่เป็นกระแสหลักในตลาด เขาจึงเกิดความคิดว่า อยากจะสร้างงานหัตถศิลป์และเฟอร์นิเจอร์จากไม้ไผ่ให้มีระดับที่ทัดเทียมกับไม้เนื้อแข็ง

ด้วยเหตุนี้ จึงเป็นรากฐานให้ ต้าเหอจู๋อี้กงฝางไม่เลือกเดินบนเส้นทางงานแฮนด์เมดแบบดั้งเดิมที่ผลิตได้จำนวนน้อย จากความแข็งแกร่งโดยธรรมชาติของเส้นใยไผ่ ผสานกับเทคนิคการอัดกาวแบบวางสลับลายขวางและลายยาว แผ่นไม้ไผ่ที่ผลิตด้วยวิธีนี้จึงเบากว่าไม้จันทน์ แต่แข็งแรงกว่าไม้สนไซเปรส และมีความแข็งแกร่งสูงกว่าไม้ทั่วไป หลิวเหวินหวงกล่าวด้วยความภาคภูมิใจ

โรงงานยังได้นำเครื่องตัด CNC มาใช้ ซึ่งช่วยให้สามารถแปรรูปไม้ไผ่อัดประสาน (Laminated bamboo) ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์การออกแบบทางอุตสาหกรรมที่ประณีตได้ สิ่งนี้ทำให้ต้าเหอจู๋อี้กงฝาง กลายเป็นหนึ่งในไม่กี่แบรนด์งานไม้ไผ่ ที่มีศักยภาพพอที่จะเข้าไปวางจำหน่ายในห้างสรรพสินค้าชั้นนำและร้านบูติกสุดหรูในโรงแรมใหญ่ ๆ

นี่คือปัจจัยสำคัญที่ทำให้การก่อสร้างอาคารหอสมุดคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน ในปี 2000 ซึ่งมีสถาปนิกชื่อดังอย่าง อิโต โทโย (Toyo Ito) เป็นผู้ออกแบบ และได้มอบหมายให้ดีไซน์เนอร์เฟอร์นิเจอร์ชื่อดัง ฟูจิเอะ คาซึโกะ (Kazuko Fujie) ออกแบบตู้หนังสือ และไว้วางใจให้ต้าเหอจู๋อี้กงฝางเป็นผู้รับจ้างผลิต

ไม้ไผ่ดิบ 1.22 ล้านลำ ถูกแปรรูปเป็นซีกไผ่ 9.22 ล้านชิ้น และกลายเป็นแผ่นไม้ไผ่ 3,688 แผ่น บนชั้นหนังสือรูปทรงพาราโบลาที่โค้งมนนั้น มีโครงสร้างการเข้าสลักที่ต้องอาศัยความแม่นยำสูงสุด ซึ่งต้องผ่านการคำนวณและตรวจสอบความโค้งอย่างเข้มงวดในทุกขั้นตอน จึงสามารถทำได้สำเร็จ หลิวเหวินหวงเล่าว่า เขาต้องเขียนโปรแกรมถึงหนึ่งหมื่นโปรแกรม โดยผลงานที่เสร็จสมบูรณ์มีความงดงามอย่างประณีต และหลอมรวมเข้ากับสถาปัตยกรรมโดยรอบได้อย่างกลมกลืน การแสดงศักยภาพของงานหัตถศิลป์ไม้ไผ่ในระดับสูงเช่นนี้ ไม่เพียงเป็นความสำเร็จด้านการออกแบบและการก่อสร้างเท่านั้น ยังเป็นสัญลักษณ์ที่ชัดเจนของการยกระดับงานหัตถกรรมไม้ไผ่ของไต้หวัน ให้ก้าวขึ้นไปอีกขั้นหนึ่งอย่างสง่างาม

ชั้นหนังสือไม้ไผ่ที่ผลิตโดยต้าเหอจู๋อี้กงฝาง แต่ละแผ่นคงความหนาอย่างเข้มงวดที่ 1.8 เซนติเมตร สามารถรับน้ำหนักของหนังสือได้อย่างแข็งแรง

พลิกแพลงกลไกไม้ไผ่เหนือจินตนาการ

สำหรับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของต้าเหอจู๋อี้กงฝางนั้น มักมีที่มาจากแรงบันดาลใจรอบตัวในชีวิตประจำวันของหลิวเหวินหวง

เนื่องจากลูกค้ามาขอให้ช่วยออกแบบกล่องไม้ไผ่ที่ปิดล็อกได้สำหรับใส่ไพ่นกกระจอก นั่นจึงเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างสรรค์ กล่องปริศนา (Puzzle Boxes) หรืออย่างการออกแบบของตั้งโชว์รูปฟุตบอล ก็มีที่มาจากการได้ดูเมสซีลงฟาดแข้งในฟุตบอลโลก หรือแม้กระทั่งโต๊ะเครื่องแป้ง ก็ถือกำเนิดขึ้นเพราะน้องสาวร้องขอ เป็นต้น

ผลิตภัณฑ์เหล่านี้มักมีพื้นผิวที่เรียบเนียนสนิท มีความละเอียดแม่นยำในการประกอบเข้าด้วยกัน รวมถึงโครงสร้าง การเข้าสลัก และการใช้สลักเกลียวที่เที่ยงตรง จนทำให้ผู้ที่ได้พบเห็นเกิดความสงสัยว่า ในเมื่อไม่มีรูกุญแจและไม่ต้องใช้รหัสผ่าน เหตุใดจึงยากที่จะเปิดออกได้โดยง่าย

และทุกครั้งที่หลิวเหวินหวงเฉลยกลไก ไม่ว่าจะเป็นการใช้หลักฟิสิกส์เรื่องแรงโน้มถ่วง แรงดึงดูดจากแม่เหล็ก หรือโครงสร้างซ่อนเงื่อน มักจะเป็นเพียงการขยับนิดเดียวอย่างเรียบง่ายที่คาดไม่ถึง แล้วกล่องที่เรียบเนียนนั้นก็จะเปิดออกอย่างง่ายดาย ความเรียบง่ายแต่ชาญฉลาดของการออกแบบกลไกเช่นนี้เอง ที่ทำให้ผู้คนต้องทึ่งและยอมรับในฝีมือของหลิวเหวินหวงเป็นอย่างมาก

เมื่อพูดถึงเรื่องของวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ (Creative Culture) แล้ว สิ่งที่น่ากลัวที่สุดคือการคิดมากเกินไปแต่ลงมือน้อยเกินไป หลิวเหวินหวงเห็นว่า มันก็คือการที่คนคนหนึ่งใช้ชีวิตอยู่ในที่แห่งหนึ่ง สังเกตสิ่งต่าง ๆ อย่างตั้งใจ และนำเอาข้อมูลที่ได้รับจากคนรอบข้างมาเป็นพื้นฐานในการต่อยอดความคิด จากนั้นก็ออกแบบและสร้างสรรค์ผลงานออกมา คำพูดประโยคนี้ ราวกับเป็นบทสรุปที่ยอดเยี่ยมที่สุดสำหรับการทำงานบนเส้นทางสายหัตถศิลป์ไม้ไผ่ที่ยาวนานกว่า 40 ปีของเขา

ผลิตภัณฑ์ของต้าเหอจู๋อี้กงฝาง นอกจากจะมีฟังก์ชันพื้นฐานครบถ้วนแล้ว มักจะผสานความคิดสร้างสรรค์เฉพาะตัวอย่างโดดเด่นลงไปในผลงาน ภาพด้านบน คือ ชุดชาใส่ในตะกร้าพกพาออกนอกบ้านได้ ส่วนภาพด้านล่าง คือ โคมไฟไม้ไผ่ที่สามารถปรับความสว่างของแสงได้