Du lịch đường sắt Đài Loan Cảm nhận cảnh đẹp các tuyến đường sắt phụ

:::

2017 / Tháng 6

Sách‧Liu Ying-feng bằng tiếng‧Chuang Kung-Ju Sách‧Tố Kim


一條條深入偏鄉、原野、海域的台鐵支線,讓始終行於鐵道縱貫線的人們有了一趟「出走的機會」。海天一色的支線,闃靜遺世的無人小站……,偏離主幹道的「台鐵支線」,既是線路、空間的駛離,也是一趟心靈的出走,讓人從忙碌現實中逃逸、喘息,找回片刻的自我。


 Với những tuyến đường sắt nhánh chạy sâu vào vùng nông thôn xa xôi, vùng hoang dã và vùng biển đã khiến cho chúng ta  - những người thường đi tuyến đường sắt chính, có “Cơ hội thực hiện một chuyến đi tuyệt vời.”

Tuyến xe lửa phụ chạy dọc bờ biển, ga xe lửa nhỏ không nhân viên phục vụ tĩnh lặng như bị bỏ quên....., “Tuyến đường sắt phụ” cách xa tuyến xe lửa chính, không chỉ là sự di chuyển trên tuyến đường và không gian mà còn là chuyến du lịch của tâm linh, giúp con người có thể chạy trốn hiện thực bận rộn, nghỉ ngơi, tìm lại chính mình trong giây lát. 

 

Năm 2011, để phát triển ngành du lịch, Cục Quản lý Đường sắt Đài Loan (Taiwan RailwaysAdministration -TRA) hợp tác với ezTravel lên kế hoạch, đưa ra hành trình “Đoàn xe lửa du lịch dạng tàu du lịch lữ hành” , phía bắc từ ga Yongle - Su’ao, phía nam đến ga Fangye –Pingtung, các sân ga bị người đời dần lãng quên do ít du khách vãng lai nay vì thế mà tăng thêm rất nhiều du khách đến tham quan.

 “Ngoài vận chuyển ra, nên có thêm nét văn hóa của ngành đường sắt”, Tiêu Quán Quần (Hsiao Kuan-chun)- trưởng ban chiến lược của ezTravel nói. Năm đó Cục Quản lý Đường sắt Đài Loan có ý muốn phát triển tham quan du lịch, bèn hợp tác với ezTravel, thử nghiệm xe lửa du lịch dạng tàu du lịch lữ hành từ đoạn ga Shulin đến Su’ao, ga Hualien đến Guan shan. Sau khi tuyến du lịch bằng xe lửa này được vận hành đã nhận được hưởng ứng nhiệt liệt của mọi người, năm 2011, Cục  Quản lý Đường sắt Đài Loan sửa đổi chiến lược, mỗi tháng cho chạy  ít nhất 1 chuyến xe lửa du lịch dạng tàu du lịch lữ hành. Tuyến đường của xe lửa du lịch dạng tàu du hành không giống như tuyến chính truyền thống ở phía tây, phía đông chỉ dừng ở các ga lớn, mà những ga nhỏ như ga Fengtian ở Hualien, ga Duoliang ở Taitung cũng được xếp vào hành trình chuyến đi. 

Ví dụ như, ga Fangye, ga Shanli mà luôn cả sân ga cũng không có, được nhà văn Liu Ka-shiang hình dung “Sân ga không đến được” cũng nằm trong hành trình của đoàn tàu du lịch. Ngoài ra, ga Qiding ở Miaoli’s cũng được du khách yêu thích. Khác với các ga lớn có nhiều hành khách đi lại, tại ga Qiding mỗi ngày không có đến 100 hành khách là một ga không có nhân viên phục vụ. Đi ra phía ngoài sân ga,  đường hầm Mẫu Tử nằm cạnh ga có phong cảnh y hệt cảnh trong phim hoạt hình Spirited Away của Nhật, vai chính trong phim thoát ly khỏi thế giới hiện thực đi vào con đường hầm hoang tưởng.

Ga Jialu có tên gọi “Ga nhỏ lớn nhất” cũng là một trong các điểm dừng của đoàn tàu du lịch dạng tàu du lịch lữ hành. Ông Tiêu Quán Quần giải thích, ga Jialu nằm trên tuyến đường xe lửa Nam Hồi, trước kia cũng là một ga rất nhộn nhịp đông người, “Tuy ga Jialu có diện tích không lớn, nhưng mỗi ngày có rất nhiều người đến và đi, có khí thế của một ga lớn.”

Để hành khách cảm nhận được sự thanh nhàn của một ga nhỏ không nhân viên phục vụ, trong hành trình, ngoài việc sắp xếp cho cho hành khách dừng lại ra, mỗi lần qua ga Fangye, Shanli không sân ga, tàu sẽ giảm tốc độ còn 20km/ h để du khách cảm nhận nhịp sống chậm ở các ga nhỏ của tuyến đường xe lửa phụ.

Tuyến đường sắt nhánh mang đầy đặc sắc, phong cảnh đặc biệt.

Phục hưng ga xe lửa nhỏ, phong trào du lịch tại các tuyến xe lửa phụ sôi động trở lại, ngoài ga Pingxi, Jiji và tuyến Neiwan mà mọi người quen thuộc ra, năm 2014 do Viện bảo tàng Khoa học Hải Dương khai trương, nên đã phục hồi lại tuyến xe lửa Shen’ao đã ngưng chạy từ lâu. Tuyến xe lửa phụ nào bạn thích nhất? Chuyên gia Su Zhaoxu cười nói, trong lòng ông các tuyến xe lửa này đều có nét đẹp mê người riêng.

 “Tuyến đường sắt chạy quanh đảo Đài Loan như là món ăn chính và tuyến phụ giống như những món ăn phụ, khi thưởng thức đều có hương vị khác nhau .” Su Zhaoxu nói.

Chuyên gia Su Zhaoxu cũng chú thích cho những tuyến mà trước kia được mọi người yêu thích bao gồm Jiji, Neiwan và Pingxi, tuyến vùng núi một độ cho xe chạy lại rồi lại ngưng và tuyến Shen’ao mới thông xe do Viện bảo tàng Khoa học Hải Dương khai trương.

 “Ngồi tuyến Shen’ao thì ngắm biển” Su Zhaoxu nói. Tuyến Shen’ao chạy dọc bờ biển Dong Bei Jiao(Mũi đông bắc Đài Loan) khởi đầu từ Ruifang đến trạm cuối Haikeguan mới, mặt núị nhìn ra biển, phong cảnh bờ biển hữu tình như tuyến Enoshima Electric Railway của Nhật Bản.

Su Zhaoxu cho biết, tuyến Shen’ao nằm ở Mũi đông bắc Đài Loan là tuyến xe lửa phụ nằm ở phía bắc nhất hiện nay, đây cũng là tuyến xe lửa có độ dốc cao nhất. Nói về sự khởi đầu của tuyến xe lửa này, ta phải quay ngược về năm 1936, để vận chuyển khoáng sản, công ty khoáng sản Nhật Bản đã cho xây đường ray nhẹ nhằm di chuyển đá cát ra cảng. Năm sau, công ty này nới thêm đường xe lửa này đến Shen’ao, Badouzi cho tới Bachimen. Đương thời tuyến đường này trở thành đường vận chuyển hàng hóa, thậm chí trở thành đường giao thông trọng yếu để người dân qua lại giữa Ruifang và Keelung

Tuyến xe lửa có một lúc phải ngưng chạy do các nhân tố : xây dựng công lộ Đài Loan số 2 dọc bờ biển, nhà máy nhiệt điện Shen’ao ngưng hoạt động, cho đến khi Viện bảo tàng Khoa học Hải Dương ở Badouzi – Keelung mở cửa mới khôi phục kinh doanh vận chuyển, tái hiện phong cảnh bờ biển của tuyến Shen’ao.

Không giống phong cảnh bờ biển của tuyến xe lửa Shen’ao, tuyến xe lửa vùng núi cũ đoạn Sanyi – Houli từng được cho thông xe trở lại để đón tiếp “Đoàn xe lửa du lịch dạng tàu du lịch lữ hành”, rồi sau đó lại tạm ngưng thì có phong cảnh tuyệt đẹp của miền núi.

Tuyến xe lửa đường núi cũ chạy qua cầu Long-teng còn có tên gọi cầu Yutengping có nhiều tiềm năng di sản Thế giới được Su Zhaoxu hình dung là “Khởi đầu của tuyến đường dọc”. Tuyến xe lửa đường núi cũ được xây dựng vào năm 1908 này mang đầy ý nghĩa thời đại bị thay thế bởi tuyến xe lửa đường núi mới. Su Zhaoxu giải thích, tuyến đường núi cũ này bắt đầu từ Sanyi ở phía bắc, chạy xuống Fengyuan ở phía nam, đây là đoạn cuối của tuyến đường chạy xuyên tây bộ thuộc tuyến đường dọc. Đương thời, các tuyến đường xe lửa của Đài Loan đã thông xe từ Miaoli trở lên phía bắc, từ Đài Trung trở về phía nam, chỉ cần đoạn này tiếp nối vào thì có thể liên kết mạch giao thông bắc nam của Đài Loan. Với tầm quan trọng như vậy, cho nên lúc đó từng có câu nói: “Tuyến xe lửa vùng núi cũ được thông xe, thì toàn Đài Loan cũng thông luôn.” 

Tiềm năng của tuyến đường sắt nhánh, đợi cho thông xe trở lại.

Và các tuyến đường xe lửa phụ mà mọi người quen thuộc như Jiji, Neiwan và Pingxi đều có nét đặc sắc riêng của nó. Và trong lòng của Su Zhaoxu vẫn còn có nhiều tuyến xe lửa phụ tuyệt đẹp bị bỏ quên chờ đợi phục hồi thông xe.

Tuyến xe lửa phụ đứng đầu danh sách các tuyến xe lửa phụ đợi khai thác trở lại mà chuyên gia Su Zhaoxu mong muốn đó là đoạn sau của tuyến Shen’ao, đoạn liên kết Badouzi và  Liandong. Ga cuối cùng của tuyến Shen’ao hiện nay là ga Haikeguan, tuy nhiên nếu có thể kết nối với đoạn sau chạy qua bờ biển, Liandong, kết hợp với hệ thống cáp treo, liên kết với Jinguashi và Jiufen thì càng có thể thể hiện toàn diện cảnh đẹp của Dong Bei Jiao

Và tuyến xe lửa phụ thứ 2 mà ông chọn là tuyến cảng Hualien mà ông cho là “ Gần Thái Bình Dương nhất”.

Su Zhaoxu cho biết, đương thời xây tuyến cảng Hualien là một trong những hạng mục quan trọng trong kế hoạch 10 đại kiến thiết của Đài Loan, hiện nay 3 đường xe lửa tuyến gần cảng hiện có chạy sát Thái Bình Dương, trước mặt là cả một màu xanh của biển, để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người. Trước mắt, tuyến xe lửa hiện có chỉ dùng để vận chuyển hàng hóa, nếu có thể chở thêm khách thì tiềm năng phát triển du lịch sẽ rất lớn.

Trong con mắt của ông còn một tuyến đường cũng mang đầy tiềm năng, đó là tuyến Đông Cảng ở Pingtung. Liên kết Zhenan và Donggang, tuyến Đông Cảng dài 6,2 km vốn là tuyến đường sắt chính của ngành đường sắt Đài Loan. Cho đến năm 1940 Cục Quản lý Đường sắt Đài Loan sửa đổi tuyến đường, chuyển tuyến Chaozhou liên thông Zhenan và Fangliao, vậy là tuyến Đông Cảng trở thành tuyến phụ. Và trước khi ngưng hoạt động vào năm 1991, tuyến Đông Cảng đối mặt với sự cạnh tranh của giao thông đường bộ, lượng khách giảm nhiều, cuối cùng phải ngưng vận hành. 

Tuy nhiên, tuyến đường nằm ở cực nam Đài Loan này, đương thời khi còn vận hành ta có thể thấy được cảnh nước phun tung tóe của hồ nuôi cá, nếu như nó được vận hành trở lại và liên kết với các thắng cảnh cùng các  hoạt động như căn cứ địa trên nước tại Dapeng, cá ngừ đại dương Đông Cảng, lễ tế tàu Ngũ Phủ Thiên Tuế Vương thì sẽ tạo ra được nét đặc sắc của tuyến đường phụ này.

Nói đến xe lửa, Su Zhaoxu vô cùng rành rọt. Đối với ông, xe lửa không chỉ là 1 chuyến du lịch của tâm linh mà còn thể nghiệm được sự nhàn hạ nhìn đông nhìn tây nhìn trước nhìn sau, không phải chăm chú lo lắng bị kẹt xe như khi ta tự mình lái xe hơi. Thỉnh thoảng, đáp xe lửa, phong cảnh dọc đường khơi dậy cảm xúc ngày xưa. “Ngồi xe lửa là phương thức để hồi tưởng lại ký ức.” Ông nói.

 “Ga xe lửa là cánh cửa của cố hương, là lâu đài của nỗi nhớ quê hương, sân ga là vũ đài của sự hợp tan ly biệt, xe lửa là đường ray liên thông nỗi nhớ và ký ức, mỗi một tuyến đường phụ đều có sợi dây tình cảm riêng.”

Su Zhaoxu phát biểu như vậy khi nói về sự quyến rũ của tuyến đường xe lửa phụ Đài Loan.

泰文 印尼文

นั่งรถไฟเที่ยวแบบสบายๆ สัมผัสความผ่อนคลาย ตามเส้นทางสายย่อย

บทความ‧หลิวอิงฟง รูปภาพ‧จวงคุนหรู คำแปล‧ธีระ หยาง

一條條深入偏鄉、原野、海域的台鐵支線,讓始終行於鐵道縱貫線的人們有了一趟「出走的機會」。海天一色的支線,闃靜遺世的無人小站……,偏離主幹道的「台鐵支線」,既是線路、空間的駛離,也是一趟心靈的出走,讓人從忙碌現實中逃逸、喘息,找回片刻的自我。


เส้นทางรถไฟสายย่อยของไต้หวันที่วิ่งทอดไปตามชนบท ป่าเขา และท้องทะเล ทำให้ผู้คนที่เดินทางไปมาระหว่างเหนือใต้มีโอกาสได้ออกไปเดินเที่ยวมากขึ้น ภาพของท้องฟ้าและผืนน้ำที่เป็นสีเดียวกัน สถานีเงียบๆ เล็กๆ ที่ไร้ผู้คน ทำให้เส้นทางรถไฟสายย่อยของไต้หวันที่แยกตัวออกมาจากสายหลักกลายเป็นทั้งเส้นทางคมนาคมสำหรับใช้ในการเดินทางและเป็นเส้นทางสำหรับการพักผ่อนทางจิตวิญญาณที่ช่วยให้ผู้คนสามารถปลีกหนีและลืมความวุ่นวายของโลกภายนอก เพื่อให้ร่างกายได้หยุดพักและถือโอกาสค้นหาตัวเองไปในตัว

 

ในปี 2011 ที่ผ่านมา การรถไฟไต้หวัน (台鐵) ได้จับมือกับผู้ประกอบการชื่อดังในธุรกิจท่องเที่ยวอย่าง ezTravel ร่วมกันการผลักแคมเปญ ìขบวนรถไฟท่องเที่ยวแบบเรือสำราญî เพื่อกระตุ้นอุตสาหกรรมท่องเที่ยวของไต้หวัน ซึ่งสามารถสร้างความคึกคักให้กับสถานีรถไฟเล็กๆ หลายแห่งเป็นอย่างมาก ตั้งแต่สถานีหย่งเล่อ (永樂) ในซูอ้าว (蘇澳) ทางตอนเหนือ ไปจนถึงสถานีฟางเหย่ (枋野) ในผิงตง (屏東) ทางตอนใต้ ทำให้สถานีรถไฟที่ไม่ค่อยมีคนรู้จักจนแทบจะถูกลืมไปแล้วเหล่านี้ได้มีโอกาสต้อนรับแขกผู้มาเยือนมากขึ้นไม่น้อย

คุณเซียวก้วนฉวิน (蕭冠群) ผู้บริหารของ ezTravel เห็นว่า ìนอกจากในด้านการคมนาคมแล้ว ควรจะเพิ่มในส่วนของวัฒนธรรมที่เกี่ยวกับรถไฟเข้าไปให้มากขึ้นî โดยในตอนนั้น การรถไฟไต้หวันมีแนวคิดที่จะหันมาจับตลาดด้านการท่องเที่ยว จึงร่วมมือกับ ezTravel โดยทดลองเริ่มวิ่งในเส้นทางซู่หลิน-ซูอ้าว (樹林至蘇澳) และฮัวเหลียน-กวนซาน (花蓮至關山) ก่อน ซึ่งก็ได้รับกระแสตอบรับที่ดีจากนักท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก ในปี 2011 จึงได้มีการเพิ่มขบวนรถเป็นอย่างน้อยเดือนละ 1 ขบวน โดยมีการขยายเส้นทางวิ่งและมีการปรับสถานีหยุดจอดให้แตกต่างจากแบบเดิมที่หยุดจอดเฉพาะสถานีใหญ่ ให้มีการหยุดจอดที่สถานีเล็กๆ หลายแห่ง เช่น สถานีฟงเถียน (豐田) ในฮัวเหลียน (花蓮) รวมถึงสถานีตัวเหลียง (多良) ในไถตง (台東) เป็นต้น

แม้แต่สถานีที่ไม่มีชานชาลาอย่างสถานีฟางเหย่ และสถานีซานหลี่ที่นักเขียนชื่อดังอย่างหลิวเค่อเซียง (劉克襄) เรียกว่าเป็น ìสถานีที่ไม่มีทางไปถึงî ยังถูกจัดให้เป็นปลายทางของโปรแกรมท่องเที่ยวตามเส้นทางรถไฟสายนี้ นอกจากนี้ สถานีฉีติ่ง (崎頂) ในเหมียวลี่ (苗栗) ก็เป็นอีกจุดหมายหนึ่งที่ได้รับความนิยมจากผู้โดยสารเช่นกัน แม้จะไม่มีชื่อเสียงเหมือนสถานีใหญ่ๆ และมีผู้มาเยือนเพียงวันละไม่ถึง 100 คน แต่เมื่อเดินออกไปเรื่อยๆ จะไปถึงอุโมงค์คู่ จื่อหมู่ซุ่ยเต้า (子母隧道) ที่มีบรรยากาศราวกับหลุดเข้าไปในการ์ตูนแอนิเมชันชื่อดังเรื่อง Spirited Away ของ Miyazaki Hayao ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวญี่ป่น ในฉากที่นางเอกหลุดจากโลกแห่งความเป็นจริงเข้าสู่โลกแห่งจินตนาการ

สำหรับสถานีเจียลู่ (加祿) ซึ่งถูกขนานนามว่าเป็นสถานีขนาดเล็กที่ใหญ่ที่สุด ก็ถือเป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญของขบวนรถไฟแบบเรือสำราญเช่นกัน คุณเซียวก้วนฉวินอธิบายว่า สถานีเจียลู่ที่อยู่ทางใต้บนเส้นทางย้อนกลับของทางรถไฟรอบเกาะนั้น ที่ผ่านมาเคยเป็นชุมทางสำคัญของขบวนรถไฟสายใต้ ซึ่งแม้ตัวสถานีจะมีขนาดไม่ใหญ่มาก หากแต่ให้ความรู้สึกเหมือนเป็นสถานีใหญ่แห่งหนึ่งเลยทีเดียว

และเพื่อให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสได้บรรยากาศที่ผ่อนคลายแบบสบายๆ ของสถานีเล็กๆ เหล่านี้ นอกจากจะมีการแวะจอดตามโปรแกรมท่องเที่ยวแล้ว เมื่อวิ่งผ่านสถานีที่ไม่มีชานชาลา เช่น สถานีฟางเหย่ หรือสถานีซานหลี่ ขบวนรถจะลดความเร็วลงและวิ่งผ่านอย่างช้าๆ ด้วยความเร็วเพียงประมาณ 20 กม./ชม. เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้มีโอกาสสัมผัสถึงบรรยากาศแบบสโลว์ไลฟ์ของสถานีเหล่านี้ได้มากขึ้นด้วย

เส้นทางที่มีเอกลักษณ์ของตัวเอง
กับบรรยากาศที่แตกต่าง

การกลับสู่ความคึกคักของสถานีรถไฟเล็กๆ และกระแสความนิยมในการท่องเที่ยวตามเส้นทางรถไฟสายย่อย จากเดิมที่เป็นที่รู้จักเพียงรถไฟสายผิงซี (平溪) สายจี๋จี๋ (集集) และสายเน่ยวัน (內灣) เนื่องจากการเปิดตัวของพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ทางทะเลในปี 2014 ส่งผลให้เส้นทางรถไฟสายเซินอ้าว (深澳) ซึ่งหยุดให้บริการไปแล้วหลายปี มีโอกาสกลับมาเปิดให้บริการอีกครั้ง ส่วนที่ว่าเส้นทางสายใดเป็นที่ถูกใจนักท่องเที่ยวที่สุดนั้น คุณซูเจาซวี่ (蘇昭旭) กูรูด้านรถไฟของไต้หวันหัวเราะแล้วบอกกับเราว่า เส้นทางรถไฟสายย่อยทุกเส้น ต่างก็มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเองและต่างมีบรรยากาศที่น่าหลงใหลทั้งนั้น

คุณซูเจาซวี่กล่าวว่า ìเส้นทางรถไฟสายหลักที่วิ่งรอบเกาะไต้หวันก็เหมือนเป็นอาหารจานหลัก ส่วนเส้นทางสายย่อยก็เป็นเหมือนออเดิร์ฟ และอาหารจานเสริมอื่นๆ ซึ่งเมื่อชิมดูแล้วต่างก็มีรสชาติที่ไม่เหมือนกันî

นอกจากนี้ คุณซูยังเสริมอีกว่า ìการโดยสารรถไฟไปตามเส้นทางเซินอ้าว ก็เพื่อชมทิวทัศน์ชายทะเลî โดยเส้นทางรถไฟสายนี้เริ่มต้นจากสถานีรุ่ยฟาง (瑞芳) ไปถึงปลายทางที่สถานีพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ทางทะเลแห่งใหม่ ตลอดทางจะทอดยาวไปตามชายฝั่งทางตะวันออกเฉียงเหนือของไต้หวัน เส้นทางวิ่งที่ด้านหนึ่งเป็นภูเขาอีกด้านหนึ่งเป็นทะเล ทำให้เส้นทางสายนี้เป็นทิวทัศน์ที่มีความโรแมนติกไม่แพ้ทางรถไฟเลียบชายฝั่งสายโชนัน-เอโนชิม่าของญี่ปุ่นเลยทีเดียว

คุณซูเจาซวี่ชี้ว่า เส้นทางรถไฟสายเซินอ้าวซึ่งวิ่งผ่านบริเวณชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือ ถือเป็นเส้นทางรถไฟสายย่อยที่อยู่เหนือสุดของไต้หวันและเป็นเส้นทางที่มีความชันมากที่สุด โดยประวัติศาสตร์ของทางรถไฟสายนี้สามารถย้อนกลับไปได้ถึงปีค.ศ.1936 ซึ่งบริษัทเหมืองแร่ญี่ปุ่นสร้างขึ้นเพื่อใช้ในการขนส่งสินแร่ต่างๆ และมีการสร้างเส้นทางรถรางเบาในแถบจินกวาสือ (金瓜石) เพื่อใช้ในการขนถ่ายหินและทรายไปยังท่าเรือ ก่อนที่ในปีถัดมาจะมีการขยายเส้นทางไปยังเซินอ้าว ปาโต่วจื่อ (八斗子) จนถึงปาฉื่อเหมิน (八尺門) ซึ่งประชาชนทั่วไปก็ได้รับอานิสงส์จากเส้นทางสำหรับขนส่งสินค้าสายนี้ที่ได้กลายมาเป็นเส้นทางคมนาคมหลักของผู้คนทั่วไปที่จะเดินทางระหว่างจีหลงกับรุ่ยฟางไปโดยปริยาย

แต่หลังจากนั้น เส้นทางรถไฟสายเซินอ้าวต้องปิดตัวลง หลังจากที่โรงไฟฟ้าเซินอ้าวปิดตัวลงและมีการตัดทางหลวงหมายเลข 2 ที่วิ่งเลียบชายฝั่งเหมือนกัน ก่อนจะมีการเปิดตัวพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ทางทะเล ซึ่งตั้งอยู่ในเขตปาโต่วจื่อของเมืองจีหลง เส้นทางรถไฟสายนี้จึงได้กลับมาเปิดให้บริการอีกครั้ง เพื่อให้ประชาชนได้มีโอกาสสัมผัสถึงความงดงามของทิวทัศน์เลียบชายฝั่งที่ทอดตัวยาวไปตลอดข้างทาง

ส่วนเส้นทางรถไฟสายซานอี้-โห้วหลี่ (三義-后里) ที่เคยกลับมาเปิดให้บริการอีกครั้ง โดยให้บริการในแบบรถไฟสำราญนี้ก่อนจะปิดตัวไปชั่วคราวอีกนั้น ก็เป็นเส้นทางภูเขาสายเก่าที่มีทิวทัศน์ซึ่งแตกต่างจากเส้นทางสายเซินอ้าว กับภาพอันงดงามของเมืองในภูเขาและทัศนียภาพตลอดสองข้างทางที่งดงามราวกับเป็นสวรรค์บนดินเลยทีเดียว
เส้นทางนี้จะวิ่งผ่านสะพานขาดหลงเถิง (龍騰斷橋)

สะพานอวี๋เถิงผิงเฉียว (魚藤坪橋) ซึ่งต่างก็เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง ทำให้เส้นทางรถไฟสายภูเขาเส้นเก่าสายนี้มีศักยภาพในการขอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก โดยเส้นทางสายนี้ถูกสร้างขึ้นในปี 1908 และถือว่ามีความสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง โดยคุณซูเจาซวี่อธิบายว่า เส้นทางสายสั้นๆ ที่เชื่อมต่อระหว่างซานอี้ที่อยู่เหนือสุดกับฟงหยวนที่อยู่ใต้สุด ถือเป็นเส้นทางที่นับว่าเป็นไมล์สุดท้ายที่เชื่อมต่อเส้นทางรถไฟสายตะวันตกระหว่างเหนือจรดใต้เข้าด้วยกันทั้งหมด โดยในขณะนั้น ทางรถไฟจากเหมียวลี่ไปทางเหนือและจากไทจงไปทางใต้ต่างก็เปิดให้บริการแล้ว การเชื่อมต่อของเส้นทางสายนี้ทำให้เส้นทางรถไฟของไต้หวันเชื่อมต่อกันเป็นเส้นเดียวตั้งแต่เหนือจรดใต้จนทำให้กลายเป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญมากๆ ของไต้หวันเลยทีเดียว ความสำคัญของเส้นทางสายนี้ทำให้เกิดเป็นคำพูดที่กล่าวกันอย่างติดปากในสมัยนั้นว่า ìเส้นทางภูเขาสายเก่าที่เปิดใช้ ทำให้เส้นทางเชื่อมต่อทั่วไต้หวันî

เส้นทางย่อยที่มีศักยภาพ
รอการกลับมาเกิดใหม่อีกครั้ง

เส้นทางรถไฟสายย่อยที่ได้รับความนิยมทั้งสายจี๋จี๋ สายเน่ยวันและสายผิงซี ต่างก็มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง แต่ในสายตาของคุณซูเจาซวี่แล้ว ยังมีเส้นทางย่อยอีกหลายเส้นทางที่ถูกหลงลืมอย่างน่าเสียดายและรอวันที่จะกลับมาถูกใช้งานอีกครั้ง

โดยเส้นทางที่คุณซูเห็นว่ามีศักยภาพที่สุด ก็คือเส้นทางสายเซินอ้าว ที่จะเชื่อมต่อระหว่างปาโต่วจื่อกับเหลียนต้ง (濂洞) โดยปัจจุบันเส้นทางสายเซินอ้าวมีสถานีปลายทางถึงแค่พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ทางทะเล ซึ่งหากสามารถขยายเส้นทางวิ่งให้ยาวขึ้น โดยให้ทอดไปตามชายฝั่งทะเลไปจนถึงเหลียนต้งก็จะดียิ่งขึ้น และหากสามารถสร้างระบบรถกระเช้าขึ้นรองรับในแถบจินกวาสือและจิ่วเฟิ่นก็จะยิ่งสามารถทำให้ผู้คนได้มีโอกาสสัมผัสกับความงดงามของท้องทะเลและท้องฟ้าที่เป็นสีเดียวกันในแถบชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของไต้หวันได้อย่างสมบูรณ์แบบมากขึ้น

ส่วนเส้นทางที่น่าสนใจรองลงมา ได้แก่ เส้นทางสายท่าเรือฮัวเหลียน (花蓮港) ที่คุณซูเรียกว่าเป็นทางรถไฟที่อยู่ใกล้มหาสมุทรแปซิฟิกมากที่สุด

คุณซูเจาซวี่เห็นว่า เดิมทีเส้นทางรถไฟสายท่าเรือฮัวเหลียนถือเป็นหนึ่งในโครงการสำคัญ ตามแผน 10 โครงการขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นแผนพัฒนาประเทศของไต้หวันในช่วงนั้น และเป็นเส้นทางที่อยู่ใกล้กับมหาสมุทรแปซิฟิกมากที่สุดใน 3 เส้นทางรถไฟที่ติดกับท่าเรือที่มีอยู่ในปัจจุบัน ภาพความงดงามของท้องฟ้าและมหาสมุทรสีฟ้าที่เห็นอยู่ตรงหน้าถือเป็นภาพที่สามารถสร้างความประทับใจได้อย่างไม่รู้ลืม โดยขณะนี้ เส้นทางสายนี้ถูกใช้งานเฉพาะการขนส่งสินค้า หากสามารถนำมาดัดแปลงใช้ในการขนส่งผู้โดยสารด้วย ก็จะช่วยกระตุ้นให้เกิดโอกาสทางธุรกิจในตลาดท่องเที่ยวมากขึ้นไม่น้อย

นอกจากนี้ เส้นทางอีกสายหนึ่งที่คุณซูเห็นว่ามีศักยภาพในการเปิดใช้งานคือเส้นทางสายท่าเรือตงกั่งในเขตเมืองผิงตง ซึ่งเชื่อมต่อระหว่างเจิ้นอัน (鎮安) และตงกั่ง (東港) มีความยาวเพียง 6.2 กม. เดิมทีเส้นทางสายตงกั่งถือเป็นเส้นทางสายหลักของทางรถไฟในไต้หวัน หากแต่ในปี 1940 การรถไฟไต้หวันได้มีการปรับเปลี่ยนเส้นทางวิ่ง หันมาใช้เส้นทางสายเฉาโจว (潮州) ที่เชื่อมต่อระหว่างเจิ้นอันกับฟางเหลียว (枋寮) แทน ทำให้เส้นทางสายตงกั่งกลายเป็นเส้นทางสายย่อยไป โดยก่อนจะหยุดใช้งานในปีค.ศ.1991 เส้นทางสายนี้ประสบปัญหาขาดทุนอย่างหนัก เนื่องจากไม่สามารถแข่งขันกับเส้นทางรับส่งของรถบัสได้ ทำให้จำนวนผู้โดยสารลดลงเป็นอย่างมาก ส่งผลให้ต้องหยุดให้บริการในที่สุด

อย่างไรก็ดี จากการที่เส้นทางสายนี้อยู่ทางตอนใต้ของเกาะไต้หวัน และมีภาพทิวทัศน์สองข้างทางที่สวยงามของบ่อเลี้ยงปลาที่มีกระจายอยู่ทั่ว หากเปิดใช้งานใหม่และสามารถนำมาเชื่อมต่อกับอ่าวต้าเผิงวัน (大鵬灣) ที่ปัจจุบันกลายเป็นแหล่งกีฬาและสันทนาการทางน้ำที่สำคัญ รวมไปจนถึงผนวกรวมเข้ากับตงกั่งที่มีปลาบลูฟินทูน่าเป็นสินค้าเด่นประจำท้องถิ่น และเทศกาลแห่เจ้าเผาเรือ ซึ่งเป็นเทศกาลสำคัญของประชาชนในพื้นที่ ก็จะกลายเป็นเส้นทางรถไฟสายย่อยที่มีเอกลักษณ์อันโดดเด่นไม่เหมือนใครอีกเส้นหนึ่ง

เมื่อพูดถึงทางรถไฟ คุณซูเจาซวี่ก็เหมือนกำลังพูดถึงสิ่งล้ำค่าประจำตระกูล สำหรับคุณซูแล้ว การได้มีโอกาสเดินทางท่องเที่ยวด้วยรถไฟ ไม่เพียงแต่จะเป็นการเดินทางเพื่อความผ่อนคลายทางจิตใจ หากแต่ยังเป็นความรู้สึกที่เป็นอิสระเหมือนถูกปลดปล่อย เพราะสามารถชื่นชมความงามของสองข้างทางได้อย่างสบาย โดยไม่ต้องพะวงกับปัญหาเรื่องเส้นทางและปัญหารถติด ซึ่งคนที่ขับรถไปเองไม่สามารถสัมผัสได้ ลองหาเวลาโดยสารรถไฟท่องเที่ยวดูบ้าง จะรู้สึกได้ถึงบรรยากาศแบบวันวานที่ย้อนกลับมาให้เราได้สัมผัส เพราะ ìการโดยสารรถไฟก็เหมือนการเดินทางของความทรงจำแห่งชีวิต ซึ่งให้ความรู้สึกที่ล้ำลึกไม่เหมือนที่เคยเป็นî คุณซูกล่าว

ìสถานีรถไฟก็คือประตูสู่บ้านเกิด คือป้อมปราการแห่งความคิดถึงบ้าน ชานชาลาเป็นเสมือนเวทีแห่งการพบกันและจากลา ทางรถไฟคือสิ่งที่ร้อยเรียงความทรงจำและความคิดถึงเข้าไว้ด้วยกัน เส้นทางสายย่อยแต่ละเส้นทาง ต่างก็ให้ความรู้สึกที่แตกต่างกันî นี่คือนิยามของเส้นทางรถไฟสายย่อยของไต้หวันที่น่าหลงใหล คุณซูเจาซวี่ได้กล่าวทิ้งท้ายไว้กับเรา

Berpetualang Bersama Jalur Cabang Kereta Api Taiwan

Artikel‧Liu Yi-feng Gambar‧Chuang Kung-ju

一條條深入偏鄉、原野、海域的台鐵支線,讓始終行於鐵道縱貫線的人們有了一趟「出走的機會」。海天一色的支線,闃靜遺世的無人小站……,偏離主幹道的「台鐵支線」,既是線路、空間的駛離,也是一趟心靈的出走,讓人從忙碌現實中逃逸、喘息,找回片刻的自我。


Jalur kereta api, sambung menyambung menembus pedalaman, hutan liar dan pesisir pantai. Membawa para penumpang melihat ke arah petualangan baru tanpa harus berpikir dimana harus mulai atau berakhir.

Jalur cabang yang membentang antara laut dan langit, stasiun yang terlupakan… jauh dari jalur utama kereta api, juga menjadi sebuah kesempatan menjelajah, dimana kita dapat melepaskan diri dari kesibukan sehari-hari, mencari jati diri.

 

Dalam rangka mempromosikan industri pariwisata, pada tahun 2011, Administrasi Kereta Api Taiwan (TRA) bekerja sama dengan ezTravel merilis “Kereta api ala pesiar”, dengan rute dari stasiun Yongle di Su’ao menuju ke Selatan, berakhir di stasiun Fangye di Pingtung. Hasilnya, beberapa stasiun jarang dikunjungi penumpang dan peron yang hampir terlupakan, sekarang ramai dikunjungi.

 “Selain sebagai alat transportasi, seharusnya budaya kereta api dapat terus dipromosikan”, tutur manajer produk ezTravel, Hsiao Kuan-chun. Pada saat itu, TRA memutuskan untuk mengembangkan industri pariwisata melalui kerja sama dengan ezTravel, yaitu kereta api ala pesiar dari Shulin di New Taipei hingga Su’ao dan Hualien hingga Guanshan di Taitung. Karena banyaknya respon positif sejak pertama diluncurkan, pada tahun 2011 juga ditetapkan setiap bulannya ada 1 gerbong kereta ala pesiar. Jalur yang dilalui berbeda dengan jalur utama tradisional Barat ke Timur, yang hanya berhenti di stasiun-stasiun besar. Jalur seperti Fengtian di Hualien dan Duoliang di Taitung, masuk dalam jalur unik ini.

Sebagai contohnya, stasiun Fangye di Pingtung yang sama sekali tidak memiliki peron, dan stasiun Shanli di Taitung yang disebut “Stasiun kosong” oleh penulis ternama Liu Ka-shiang, semua masuk dalam jalur unik ini. Selain itu, stasiun Qiding di Miaoli juga menjadi favorit para turis. Yang berbeda dari stasiun besar yang hiruk pikuk, stasiun kosong Qiding setiap harinya hanya dilewati sekitar 100 penumpang. Tidak jauh dari stasiun, terlihat sebuah terowongan Zimu (Ibu dan anak) yang mirip dengan terowongan yang ada di dalam film Spirited Away, dimana pemeran utama pergi meninggalkan dunia nyata masuk ke dunia fantasi lewat terowongan tersebut.

Juga ada stasiun kecil terbesar yang berada di Taitung, stasiun Jialu, yang juga masuk dalam jalur kereta api ala pesiar.  Hsiao mengatakan, stasiun Jialu yang terletak di jalur balik Selatan, pernah menjadi pusat berkumpul dan berpisahnya kereta. “Meskipun stasiun Jialu tidak besar, penumpang yang lewat juga tidak banyak, namun dia punya aura stasiun besar”, kata Hsiao.

Untuk memberikan rasa nyaman di stasiun tak berpenghuni, selain dijadwalkan untuk berhenti sejenak di tiap stasiun tersebut, setiap melewati stasiun Fangye yang tak berperon dan Shanli, kereta api akan memperlambat kecepatanya hingga 20 km/jam, sehingga para penumpang dapat menikmati kehidupan lingkungan sekitar.

Keunikan Jalur Cabang Kereta Api

Para turis telah menghidupkan kembali stasiun kecil dan beberapa stasiun di jalur cabang ini. Selain stasiun yang sudah ternama seperti Pingxi, Jiji dan Neiwan, jalur cabang Shen’ao pun dibuka kembali pada tahun 2014 karena dibukanya Museum Nasional Maritim Sains dan Teknologi. Jalur cabang mana yang menjadi favorit Anda? sambil tersenyum, ahli perkereta apian Su Zhaoxu mengatakan, baginya, setiap jalur mempunyai ciri khas masing-masing yang tak bisa dibandingkan.

 “Jalur utama kereta api keliling Taiwan layaknya jamuan utama, dan jalur cabang layaknya sayur-sayur pendukung yang membuat rasanya semakin nikmat,” kata Su.

Termasuk jalur yang menjadi favorit kita, jalur Jiji, Neiwan dan Pingxi, kemudian jalur yang sempat ditutup dan kemudian dibuka kembali, jalur Jiushan (gunung tua), serta jalur cabang Shen’ao yang kembali dibuka karena dibukanya Museum Nasional Maritim Sains dan Teknologi, semua menjadi catatan dari Su Zhaoxu.

Su mengatakan, “Naik jalur Shen’ao, yah untuk lihat pemandangan laut.” Berangkat dari stasiun Ruifang dan berakhir di stasiun baru Museum Maritim, adalah jalur yang membentang sepanjang pantai Timur Laut Taiwan, sebuah pemandangan gunung yang ditemani laut. Ini pemandangan romantis yang hampir serupa dengan jalur kereta listrik Enoshima di Shonan Jepang.

Su Zhaoxu mengatakan, jalur Shen’ao yang berada di Timur Laut Taiwan, merupakan jalur cabang kereta paling Utara, juga lereng paling curam se-Taiwan. Jika ditelusuri, jalur ini ada sejak tahun 1936, dimana pada saat itu perusahaan tambang Jepang membangun jalur kereta ringan di daerah pegunungan Jinguashi untuk memindahkan galian tambang ke pelabuhan. Pada tahun berikutnya, jalur tersebut diteruskan hingga ke Shen’ao dan Badouzi, berakhir di Bachimen. Jalur kereta distribusi ini, dulunya juga dipakai oleh masyarkat sebagai transportasi antar Ruifang dan Keelung.

Dikarenakan konstruksi jalur provinsi 2 disepanjang pesisir pantai dan penonaktifan pembangkit listrik Shen’ao, menyebabkan jalur ini harus ditutup. Dibukanya Museum Nasional Maritim Sains dan Tekonologi, membuat jalur ini kembali dihidupkan, kembali membawa paras pesisir Timur Laut jalur Shen’ao.

Berbeda dari jalur Shen’ao yang memiliki pemandangan pesisir pantai Timur Laut, stasiun yang pernah ditutup dan kembali dihidupkan lagi, Jiushan yang berada diantara Sanyi dan Miaoli, menawarkan pemandangan pegunungan yang spektakuler.

Jalur ini melewati jembatan Yutengping (Dikenal sebagai jembatan Longteng), yang merupakan salah satu lokasi peninggalan sejarah dunia. Su menyebutnya sebagai jalur asal muasal. Meskipun jalur Jiushan telah diganti dengan jalur Hsinshan (gunung baru), jalur tersebut sebenarnya didirikan pada tahun 1908, sehingga memiliki arti yang tiada duanya. Su Zhaoxu mengatakan, bermula dari Sanyi di Utara hingga ke Fengyuan di Selatan, merupakan jalur terakhir di Barat. Pada saat itu, jalur dari Miaoli ke Utara dan Taichung ke Selatan telah dibuka, namun belum ada penghubung yang dapat menyambung urat nadi transportasi Taiwan Utara-Selatan. Sebegitu pentingnya fungsi jalur ini, sampai ada orang berkata, “Jiushan dibuka, maka Taiwan juga terbuka”.

Kemungkinan Pembukaan

Jalur Cabang Lainnya

Seperti jalun Jiji, Neiwan dan Pingxi, telah dikenal akan ciri khasnya. Namun bagi Su Zhaoxu, masih ada mutiara yang masih menunggu untuk ditemukan dan dihidupkan kembali dari jalur cabang yang ada.

Jalur pertama bagi Su yang harus dihidupkan kembali adalah lanjutan dari Shen’ao yang menghubungkan Badouzi dan Liandong. Saat ini jalur Shen’ao hanya berakhir di Museum Maritim. Apabila jalur dihubungkan hingga Liandong sepanjang pesisir pantai, kemudian ditambah transportasi kereta gantung yang dapat disambungkan ke Jinguashi dan Jiufen, akan semakin dapat menonjolkan ciri khas pemandangan pesisir pantai Timur Laut.

Kemudian selanjutnya adalah, jalur pelabuhan Hualien yang berdampingan dengan samudra pasifik.

Su mengatakan, jalur hualian pada saat didirikan adalah salah satu dari rencana utama 10 pembangunan besar Taiwan. Ini juga adalah salah satu dari 3 jalur menuju pelabuhan yang langsung mengarah ke samudra pasifik, dengan pemandangan laut luas di depan. Jalur yang saat ini ada, digunakan hanya untuk distribusi barang. Apabila dapat ditambahkan membawa penumpang, akan membawa kesempatan bagi industri pariwisata.

Yang juga memiliki pemandangan laut, adalah jalur Donggang di Pingtung. Jalur yang menghubungkan antara Zhen’an dan Donggang dan panjang 6,2 km, awalnya merupakan jalur utama dari Donggang. Hingga pada tahun 1940 menjadi jalur cabang, karena dipindahkan ke jalur Chaozhou, yang menjadi penghubung Zhen’an dan Donggang. Sebelum ditutup beroperasi pada tahun 1991, jalur cabang Donggang dihadapkan pada persaingan transportasi jalan raya yang mengalami penurunan drastis angka penumpang, yang pada akhirnya harus dihentikan.

Kemudian, jalur yang terletak di paling Selatan Taiwan, berjalan sepanjang pemandangan tambak ikan. Dengan hiasan markas militer di pantai Dapeng, makanan khas Donggang, tuna sirip biru dan Festival Bakar Kapal Wangye (Keselamatan berlayar), menjadi ciri khas dari jalur cabang ini.

Saat menceritakan tentang jalur kereta api, Su memancarkan auranya. Baginya, jalur kereta tidak hanya memberikan kenyamanan, tetapi juga ketika naik mengendarai kereta, Anda dapat dengan santai melihat pemandangan sekitar tanpa harus khawatir akan macet dimana-mana atau pengendara yang khawatir akan jalan yang tidak jelas di depan. Sesekali mengendarai kereta, akan mengembalikan ingatan dimasa lalu. Su mengatakan, “Naik kereta adalah sebuah perjalanan ingatan besar kecil kehidupan.”

 “Stasiun kereta adalah pintu kampung halaman, juga benteng nostalgia. Peron adalah panggung pertemuan dan perpisahan. Jalur cabang kereta adalah penghubung pemikiran dan ingatan. Setiap jalur punya perasaan tersendiri.”

Kata Su Zhaoyu dalam menjelaskan aura jalur cabang kereta.

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!