Mây mù che phủ không biết đi về hướng nào

Đi phượt Vụ Đài bằng xe đạp
:::

2019 / Tháng 12

Bài viết‧Esther Tseng Ảnh‧Chuang Kung-ju Biên dịch‧Minh Ha


美國文豪海明威曾說:「騎單車翻山越嶺、揮汗寸土踏查,是了解一個國家風土民情最好的方式。」

《光華》「騎行台灣」系列報導,在初春的季節鎖定台24線從屏東縣三地門到霧台鄉,群山顯得新綠,部落已走過風雨,踩著踏板環山而上,感受排灣族與魯凱族部落豐沛的產業生態與文化工藝。


Đại văn hào Mỹ Ernest Hemingway từng nói rằng: “Đạp xe trèo đèo vượt núi, gạt mồ hôi rong ruổi khắp nơi, là cách tốt nhất để tìm hiểu con người và phong cách sống của một đất nước.”

Trong loạt bài “Đi phượt khắp Đài Loan bằng xe đạp” của tạp chí “Panorama”, vào dịp đầu xuân đã nhắm đến tuyến đường tỉnh lộ 24 nối từ xã Tam Địa Môn (Sandimen) đến xã Vụ Đài (Wutai) huyện Bình Đông (Pingtung), sẽ thấy được các dãy núi vô cùng xanh tươi, đi qua những bộ lạc dân tộc nguyên trú đã từng trải qua biết bao gió bão, đạp pedal xe dọc theo con đường men núi leo lên cao, cảm nhận sự phong phú về sinh thái ngành nghề và thủ công mỹ nghệ của hai bộ lạc Paiwan và Rukai.

 

Mười năm trước, cơn bão Morakot (còn gọi là trận bão ngày 8 tháng 8) đã gây thiệt hại nặng nề cho 3 ngôi làng Haocha, Dashe và Majia (tên gọi bằng tiếng dân tộc là Kucapungane, Paridrayan và Makazayazaya) ở phía Bắc huyện Bình Đông nên được di dời tới xã Tam Địa Môn để tiến hành tái thiết, và được đặt tên là “bộ lạc Rinari”. Trước tiên đoàn phóng viên đến thăm bộ lạc và nhà hàng “Kubav” tại khu dân cư (Kubav trong thổ ngữ của dân tộc Paiwan tức là kho lúa), thưởng thức món ăn đậm hương vị dân tộc nguyên trú, để khởi động chuyến đi phượt bằng xe đạp. 

Từ các món ngon trong thực đơn như “Cinavu”, “Kinepel”, “Thịt nướng hun khói bằng đá phiến”, ngay lập tức sẽ cảm nhận được không khí của bộ lạc thổ dân, đặc biệt phải giới thiệu đến món ăn “Cinavu”, đây là món ăn điểm tâm vào ngày Tết và dành để đãi khách của dân tộc Paiwan, sử dụng lá Mao ty đài (Trichodesma calycosum) gói thịt lợn trộn với hạt kê, đem luộc trong 40 phút, tạo vị thơm rất đặc biệt của cỏ quyện lẫn vị ngọt của thịt, vừa đơn giản vừa mộc mạc.

  Trong các món ăn vận dụng nguyên vật liệu đặc trưng của bộ lạc, còn có món “Kinepel” làm từ hạt kê và bánh bí đỏ, bánh ú lá riềng mang hương vị đặc biệt, thịt lợn rừng ướp hoa tiêu lá xư “Zanthoxylum ailanthoides” và hạt màng tang (Litsea cubeba), sử dụng loại gỗ tràm của địa phương để nướng thịt. Mỗi một món ăn đều có vị ngon gây sửng sốt, với sự thỏa mãn vị giác như thế, đã khơi lên động lực và mong muốn tìm hiểu văn hóa địa phương.

 

Ba báu vật quý giá của bộ tộc Paiwan, khắc ghi không phai mờ

Leo lên một đoạn đường dốc uốn lượn quanh co, tiết trời nắng đẹp, phóng tầm mắt ra xa sẽ thấy được tòa nhà chọc trời cao 85 tầng ở Cao Hùng. Tới Trung tâm văn hóa Tam Địa Môn nằm ở mốc cây số 22 (km 22) trên tuyến tỉnh lộ số 24, trưng bày theo chủ đề “Ba báu vật quý giá của bộ tộc Paiwan: dao đồng thiếc, chuỗi hạt lưu ly, bình gốm”, kể lại truyền thuyết về sự khởi nguồn của trời và đất, sự xuất hiện của tín ngưỡng và thần linh.

Ba báu vật quý giá của dân tộc Paiwan được thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau, có thể thấy được giai cấp xã hội và nghi thức cuộc sống của tộc người Paiwan. Lấy chiếc bình gốm làm ví dụ, Remaljiz là người hướng dẫn thuyết minh trong cuộc triển lãm, bản thân là một thành viên trong gia tộc đầu mục người Paiwan cho biết, chiếc bình có tay nắm và hình núm vú là chiếc bình mẹ, có hoa văn chạm nổi của con rắn lục là chiếc bình cha, trong đó lại coi chiếc bình kỷ niệm ngày ra đời với kiểu dáng nhẹ mỏng, trơn nhẵn là cao quý nhất.

Còn chuỗi hạt lưu ly được dùng làm tín vật quan trọng như sính lễ, báu vật gia truyền, v.v..., đối với dân tộc Paiwan mà nói, hình tô tem trên mỗi một hạt lưu ly sẽ đại diện cho mối quan hệ gắn bó giữa trời, đất cùng với tư duy và tín ngưỡng của con người, ví dụ “chuỗi hạt cao quý” là sính lễ trong đám cưới của đầu mục, còn đeo trên người “chuỗi hạt dũng sĩ” là để làm nổi bật công lao và chiến tích của dũng sĩ.

Nhưng đối với khách du lịch mà nói, trong quá trình DIY khi tới tham quan “Cơ sở lưu ly mỹ nghệ Dragonfly”, có thể tự tay nung đốt những hạt lưu ly của riêng mình. Phòng triển lãm cổ tích ở tầng 2 trưng bày tác phẩm và những bộ sưu tầm của nghệ nhân Thi Tú Cúc, người sáng lập cơ sở mỹ nghệ này, trong đó có chiếc áo cưới do người mẹ của bà đã mất sớm vì bệnh ung thư trước đây từng đích thân may cho con gái, ngoài ra, còn có nhiều tác phẩm được làm từ các loại nguyên liệu cầu kỳ phức tạp và rất đẹp.

Mua một “chuỗi hạt dũng sĩ” đeo vào tay, tiếp thêm động lực để tiếp tục hành trình đi phượt leo dốc, trước mặt nếu không phải là đường núi quanh co khúc khuỷu, tiết trời ấm áp, thật sự cứ ngỡ như đang đạp xe trên đường bằng. 

 

Nhà xây bằng đá phiến, hẻm đá phiến, trí tuệ của dân tộc Rukai

Trên suốt tuyến đường đi phượt tới đường hầm xuyên núi ở mốc cây số 29 (km 29) trên tỉnh lộ 24, phong cảnh thiên nhiên tráng lệ không hề thua “Đường cao tốc xuyên ngang Đông - Tây”, đi về phía trước tới mốc cây số 31 (km 31), trước tiên dừng lại ở đài quan sát, phóng tầm mắt từ trên cao xuống ngắm toàn cảnh thung lũng sông Bắc Ải Liêu (Ailiao), đồng thời ngắm từ xa cảnh đẹp hùng vĩ của cây cầu Cốc Xuyên (Guchuan) có trụ cầu cao nhất Đài Loan.

Những làn gió mơn man ấm áp, những tia sáng nhảy nhót, phong cảnh núi non trùng điệp dọc đường đi dường như đã xua tan mọi nỗi vất vả phải vượt qua những đoạn đường núi quanh co khúc khuỷu. Bà Saidai Latarovecae, Trưởng phòng Phòng Dân tộc nguyên trú huyện Bình Đông đã giới thiệu Vụ Đài là khu vực sinh sống của dân tộc Rukai, hiện vẫn bảo tồn mô hình bộ lạc hoàn hảo nhất Đài Loan. Sau khi tới mốc cây số 40 (km 40) của tỉnh lộ 24, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt là bức tượng điêu khắc nổi bật của đầu mục và dũng sĩ, thì Trung tâm Văn hóa Rukai nằm ngay trước mặt.

Tại Trung tâm Văn hóa Rukai có thể tìm hiểu nền văn hóa thường dân Rukai, bất kể là con hẻm được lát bằng nhiều miếng đá phiến đan xen với nhau hay bức tranh phù điêu sặc sỡ của Trường tiểu học Vụ Đài, đều là những tác phẩm được sáng tạo bằng đôi tay của anh em Besakalane và Kalava.

Dắt xe đạp bước lên bậc thang sẽ thấy ngay dòng chữ “Giáo hội Tin lành Trưởng lão Vụ Đài”, nổi bật lên giữa con hẻm lát đá phiến. Giáo hội này do ông Kalava thiết kế và giám sát thi công, mất 6 năm mới xây xong, thể hiện rõ nét tinh thần đồng lòng hợp sức của dân tộc Rukai.

Tòa giáo hội là ngôi nhà xây bằng đá phiến có mái dốc nghiêng nhất Vụ Đài, với kỹ thuật xếp chồng đá phiến lên nhau, tính mức chịu tải trọng của tòa nhà, đó là nhờ trí tuệ và kinh nghiệm xây cất nhà đá phiến của người xưa.

Cây thánh giá rất lớn bằng gỗ bách được dựng trong sảnh giáo hội là mảnh gỗ bách do người Nhật đốn chặt và để lại, sau này được một người thợ săn cao tuổi phát hiện thấy trong rừng sâu, tại khu vực giáp ranh giữa Đài Đông và Bình Đông, người dân trong bộ lạc phải mất 4 ngày mới kéo về tới nơi, nó trở thành cây thánh giá làm bằng gỗ bách quý hiếm nhất Đài Loan. Ngước nhìn cây thánh giá, sẽ cảm nhận được tinh thần đồng lòng hợp sức, cùng cống hiến hỗ trợ lẫn nhau trong bộ lạc, cần cù tạo dựng chốn thiên đường nơi mặt đất. Hơn thế nữa, những vất vả trong quá trình làm cây thánh giá đã trở thành những hình ảnh được điêu khắc trang trí trên tay vịn cầu thang phía ngoài giáo hội. 

 

Tới Adiri – bộ lạc cuối cùng còn lại, thưởng lãm hoa anh đào và những cánh bướm

Để không phải đi xe đạp về ban đêm, cần nghỉ đêm tại nhà nghỉ ở bộ lạc Vụ Đài. Sau một giấc ngủ ngon, ngày hôm sau đi về hướng tỉnh lộ 24, tới bộ lạc Adiri (còn gọi là Ali), bộ lạc cuối cùng của dân tộc Rukai.

Trên chặng đường leo dốc đầy thách thức từ dốc núi này sang dốc núi khác, do ảnh hưởng của cơn bão Morakot khiến khu vực núi bị sạt lở và đường bị đứt đoạn, mặc dù hiện nay đã cho xây rào chắn tạm ở mép đường, để tránh đá rơi từ trên cao, khi đạp dấn lên với tốc độ nhanh hơn, một bên đường sẽ hiện lên quang cảnh núi rừng và thung lũng, khiến người ta có cảm giác đầy phiêu lưu mạo hiểm như đang cưỡi mây đạp gió. Bộ lạc Adiri ở độ cao 1200 mét so với mực nước biển, quanh năm được bao phủ bởi mây mù, nhìn xa hơn nữa sẽ thấy hai bộ lạc Vụ Đài và Kabalelradhane “dưới chân núi”, đều chìm đắm giữa biển mây bềnh bồng.

Chạy ngang qua hai khu vực vách núi bị sạt lở Jilu và Adiri, hai vách núi thẳng đứng rất hùng vĩ này là do ảnh hưởng của trận bão Morakot mới tạo nên cấu tạo địa chất đặc biệt như vậy. Ngẩng đầu nhìn lên với khoảng cách gần hơn, mỗi một mảng vách đá đều có hình dạng khác nhau, với từng nét như được đục đẽo, được gọt rũa, dường như là tác phẩm đặc biệt do tạo hóa lưu lại, khiến con người phải kính nể, là bài học địa lý mang lại nhiều cảm xúc nhất.

Điểm cuối của tuyến tỉnh lộ 24 là mốc cây số 44,5 (km 44,5), đồng thời cũng là khởi điểm của đường tắt số 45, khi tới bộ lạc Adiri có nhiều kiến trúc đá phiến nằm san sát, nhưng là ngôi làng hoang vắng ít người qua lại, những nhánh đào chuông đang e ấp chớm nở.

Đi ngang qua ngôi nhà của vị đầu mục bộ lạc Adiri, ở phía ngoài là trụ Tổ Linh, lu gốm, đồ trang trí chạm khắc bằng gỗ và hình vẽ màu với hoa văn công chúa Balenge kết hôn với rắn lục chúa Adalio. Những ngôn ngữ kiến trúc này đã thể hiện rõ địa vị của đầu mục trong bộ lạc.

   Hai vợ chồng Bao Taide và Gu Xiuhui lâu nay vẫn ở tại bộ lạc Adiri để kinh doanh “Nhà nghỉ Samuku”. Họ sẽ đón tiếp những khách leo núi đến với bộ lạc Adiri để ngắm những chú chim và những loài bướm, khám phá đường mòn cổ Aluwan. 

Đi qua đường mòn hoa đào chuông vào buổi chiều, khi màn đêm buông xuống, bầu trời lấp lánh muôn ngàn những vì sao, ôn lại chuyện cũ năm xưa, tận hưởng một đêm khuya thanh vắng, tĩnh mịch, ngỡ như được lạc vào cõi tiên, cảm thấy tâm hồn thư thái, bình yên.

 

Miền đất bí mật xuất hiện sau trận bão

Khi xuống núi tiết trời trong vắt, xuống dốc thật sảng khoái, là thời khắc thật vui vẻ trong chuyến phượt bằng xe đạp. Ghé qua bộ lạc Kabalelrahane ở phía cuối Vụ Đài, ăn một bát “thạch aiyu (ái ngọc)” đặc sản của bộ lạc, trong thạch aiyu tươi cho thêm hạt kê và nước cốt chanh quất chua chua ngon ngọt. Mỗi bát thạch aiyu chỉ có 35 Đài tệ chính là món điểm tâm để tự thưởng cho sự vất vả của bản thân, xa xa là dãy núi Đại Vũ (Dawu) xanh thăm thẳm, tâm hồn thanh thản, đầu óc thoải mái thực sự là điều vô giá.

Chuyến đi này đã có một quyết định bất ngờ là đi thẳng tới con sông Hayou, một thắng cảnh vốn chỉ mở cửa cho tham quan vào trước cuối tháng 4 là mùa sông cạn nước, đoàn phóng viên chọn cách chuyển tiếp bằng xe việt dã của bộ lạc Đại Vũ, không leo núi bằng xe đạp. 

  Con sông Hayou là một nhánh của dòng sông Bắc Ải Liêu, sau hành trình hơn 1 tiếng xe chạy từ lòng sông tới thung lũng, sau đó ngược theo dòng chảy đi bộ lên tới vách đá Bảy Màu (Qicai) hùng vĩ, dọc đường có suối khoáng nóng lưu huỳnh, vách đá bazan trộn lẫn với sắt và đá thạch anh phản chiếu một màu vàng óng ánh xuống dòng sông chảy róc rách, tạo nên cảnh sắc vô cùng kỳ vĩ.

Cư dân của bộ lạc Đại Vũ - Ba Yingxiong cho biết, trước khi xảy ra trận bão Morakot, đây là một hẻm núi có đầm sâu, chỉ có thể ngắm vách đá Bảy Màu từ đường mòn cổ của thợ săn ngắm dọc xuống theo đường biên của dãy núi, đây cũng chính là miền đất thiêng của dân tộc Rukai. Sau bão Morakot, nơi đây trở thành miền đất bí mật, có thể sau một trận bão khác sẽ lại bị biến mất và chôn vùi trong đất đá.

Năm nay (2019) nhân kỷ niệm trận bão Morakot vừa tròn 10 năm, Giáo sư Trần Mỹ Huệ (Chen Mei-hui) khoa Lâm nghiệp Trường Đại học Khoa học Kỹ thuật Bình Đông (National Pingtung University of Science and Technology) mở chương trình bồi dưỡng khả năng cho người dân bộ lạc từ 10 năm nay, cùng nỗ lực sát cánh với bộ lạc. Bà cho biết: “Bộ lạc tại địa phương không vì sự tàn phá của bão mà bị bỏ rơi, nhất là các bộ lạc này rất giàu giá trị văn hóa, có sự hội tụ, nếu có thể giữ vững nguyên tắc luân lý trong sử dụng đất đai, phát triển nét đặc trưng địa phương, đưa vào văn hóa canh tác nông nghiệp tự cung tự cấp của bộ lạc, đồng thời kết nối với thị trường, phát triển tour du lịch sinh thái trên tỉnh lộ 24, chắc chắn có thể xâu chuỗi lại những thắng cảnh của bộ lạc đã bị cơn bão tàn phá giống như xâu một chuỗi ngọc trai vậy.

Viễn cảnh tương lai do bà Trần Mỹ Huệ phác họa, ấm áp như tình người của bộ lạc mà người ta cảm nhận được từ chuyến đi phượt bằng xe đạp, khiến bàn đạp dưới chân càng trở nên vững vàng hơn trên đường về.

Bài viết liên quan

近期文章

IN ไทย

Menembus Awan

Bersepeda di Desa Wuta

Artikel‧Esther Tseng Gambar‧Chuang Kung-ju

美國文豪海明威曾說:「騎單車翻山越嶺、揮汗寸土踏查,是了解一個國家風土民情最好的方式。」

《光華》「騎行台灣」系列報導,在初春的季節鎖定台24線從屏東縣三地門到霧台鄉,群山顯得新綠,部落已走過風雨,踩著踏板環山而上,感受排灣族與魯凱族部落豐沛的產業生態與文化工藝。


Pengarang AS Ernest Hemingway pernah mengatakan: “Untuk menjelajahi seluk beluk budaya suatu negara, cara yang terbaik adalah bersepeda naik turun gunung dan membasahi segala pelosok daerah dengan keringat anda.”

Dalam artikel serial Majalah Taiwan Panorama tentang “Bersepeda di Taiwan” kali ini, di awal musim semi kami merancang penjelajahan yang dimulai dari Provincial Highway 24, dengan rute dimulai dari desa Sandimen ke desa Wutai di kabupaten Pingtung. Kami mengayuh pedal sepeda menjelajahi daerah pegunungan yang hijau, permukiman penduduk asli, merasakan keindahan budaya kerajinan tangan dan lingkungan bisnis suku Paiwan dan Rukai yang berkembang pesat.

 

Setelah angin topan Morakot menimbulkan kerugian berat di tiga pedesaan di Pingtung utara sepuluh tahun silam, maka ketiga pemukiman penduduk asli yaitu Kucapungane, Paridrayan dan Makazayazaya direlokasi ke Sandimen menjadi sebuah permukiman bersama yang baru bernama Rinari. Langkah pertama dari perjalanan sepeda kami, sebagai pemanasan adalah menikmati kuliner penduduk asli yang autentik di restoran Kubav. 

Daftar menu sajiannya seperti Cinavu, Kinepel dan Daging Bakar khas yang diasap di atas batu papan, segera membuat kami terhanyut dalam suasana kehidupan penduduk asli. Terutama Cinavu suku Paiwan yang khusus disajikan saat upacara tahunan dan untuk menjamu tamu agung, yaitu sebuah sajian bacang jawawut isi daging babi yang dibungkus dengan daun Alpinia zerumbet yang mirip daun laos, digodok dalam air selama 40 menit, aromanya semerbak, perbauran antara wanginya daun dan gurihnya daging.

Bahan-bahan diambil dari tanaman khusus di pemukiman misalnya kue kinepel, kudapan yang terbuat dari bahan khas penduduk asli seperti jawawut dan waluh kuning, demikian pula daging babi hutan yang dimarinade dengan daun Zanthoxylum ailanthoides dan merica makau, lalu dibakar dengan kayu akasia yang banyak terdapat di sekitar, setiap hidangan memberi kejutan indah, menjadi bekal kami untuk menjelajahi kebudayaan penduduk asli. 

 

Tiga Mestika Suku Paiwan

Bersepeda menapaki tanjakan gunung yang berliku, dalam cuaca yang cerah, kami bisa melihat pemandangan Kaohsiung 85 Sky Tower di kejauhan. Sesampai di Pusat Budaya Sandimen, yang terletak di markah 22 km Highway 24, terlihat “Tiga Mestika suku Paiwan: pisau perunggu, manik-manik kaca, tembikar”, yang menceritakan legenda asal usul dan kepercayaan leluhur.

Dari tiga mestika suku Paiwan yang berbeda ini, menunjukkan adanya tingkatan kasta dan tata krama dalam masyarakat suku Paiwan. Sebagai contoh dari poci tembikarnya, Remaljiz salah satu kepala suku Paiwan yang menjadi kurator merangkap pemandu pameran ini menjelaskan, poci dengan pegangan kuping bermotif puting susu adalah Poci Ibu, dan yang berukiran gambar ular vulung adalah Poci Bapak, tapi yang paling dihormati adalah Poci Kelahiran yang ringan, tipis dan berkilat.

Benda-benda keramat ini juga dipakai sebagai mas kawin biasanya berupa manik-manik gelas, motif di setiap manik gelas, bagi suku Paiwan melambangkan langit, bumi dan hubungan antar manusia, misalnya “Manik Ningrat” adalah mas kawin untuk kepala suku, dan jika memakai “Manik Ksatria” menunjukkan kepiawaian seorang prajurit.

Bagi seorang wisatawan, bisa membuat sendiri manik-manik gelas dengan gaya DIY di Dragonfly Beads Art Studio. Galeri di lantai dua studio ini, khusus menyimpan benda koleksi dan karya pendiri studio bernama Remereman. Benda yang dikoleksi termasuk baju pengantin yang dijahit tangan oleh ibu sang pemilik yang meningggal karena kanker, selain itu juga ada karya-karya mix-media yang unik dan indah. Saya membeli sebuah gelang bermanik ksatria, agar menjadi penyemangat ketika mengayuh pedal sepeda menyusuri jalan, kalau saja tidak ada pemandangan jalan berliku di hadapan mata dalam nuansa kehangatan udara, maka mungkin saya mengira sedang bersepeda di jalan biasa.

 

Rumah dan Jalur Gang Batu Kecerdasan Suku Rukai

Bersepeda di sepanjang jalan terowongan terbuka di markah 29 km Highway 24, pemandangannya sangat indah menakjubkan bagaikan berada di atas jalan tol lintas pulau. Di markah 31 km, kami berada di platform observasi, dengan melihat ke bawah, ada pemandangan keseluruhan lembah sungai Ailiao utara, selain itu kami juga dapat menikmati keindahan jembatan Guchuan yang mempunyai pilar jembatan tertinggi di Taiwan.

Angin sepoi-sepoi tapi menghangatkan, dan penampakan secara bergantian antara sinar dan bayangan yang indah, melipur hati di sepanjang jalan menanjak berliku yang melelahkan.

Saidai Latarovecae, Direktur Departemen Penduduk Asli Kabupaten Pingtung, merekomendasikan Wutai sebagai permukiman suku Rukai yang paling utuh. Sesampai di markah 40 Highway 24, pandangan mata terpukau oleh patung kepala suku dan ksatria, dan mengartikan anda sudah tiba di museum Budaya Rukai. 

Di sini anda bisa mengenal kebudayaan asli suku Rukai. Baik itu jalur tumpukan batu papan yang ditata rapi satu persatu secara bersilangan, atau ukiran relief yang berwarna warni cerah di SD Wutai, semuanya adalah karya kakak beradik Besakalane dan Kalava. 

Dengan mengangkat sepeda menaiki anak tangga, kami melihat markah tanah di jalur batu papan bertuliskan: “Gereja Presbyterian Wutai”. Gereja yang dirancang dan pembangunannya diawasi langsung oleh Kalava ini, rampung dalam waktu enam tahun. Hal ini juga melambangkan semangat gotong royong suku Rukai.

Gereja ini mempunyai atap yang paling curam di antara rumah-rumah batu papan di Wutai, teknik penataan batu papan, kalkulasi berat yang disangganya, berdasarkan kecerdasan dan pengalaman generasi senior dalam membangun rumah batu.

Salib kayu akasia besar yang berada di aula, ditemukan oleh seorang pemburu di dalam hutan belantara daerah persilangan antara Taitung dan Kabupaten Pingtung, pohon akasia yang dibabat orang Jepang dan ditinggalkan di hutan itu, warga Rukai menghabiskan waktu 4 hari untuk menarik kayu ini, dan mengukirnya menjadi salib kayu akasia terbesar dan sangat langka di Taiwan.

Dengan mengamati salib ini, bisa kita rasakan betapa besar semangat gotong royong dan sumbangsih para warga suku, untuk beribadah. Jerih payah proses pembuatan salib kayu ini, telah diukir menjadi relief di pegangan kayu tangga naik di luar gereja.

 

Bunga Sakura & Kupu-Kupu di Adiri

Agar tidak bersepeda di malam hari, kami bermalam di sebuah penginapan warga di Wutai, setelah tidur nyenyak, pada hari kedua kami melaju ke permukiman Rukai terakhir di Highway 24 ini yaitu Adiri.

Keseluruhan jalan menanjak, dan tantangan demi tantangan mulai bermunculan, diakibatkan oleh bencana tanah longsor dan angin topan Morakot sepuluh tahun lalu, jalan di gunung terputus karena longsor, walaupun sekarang sudah dipasang pagar pengaman sederhana di pinggir jalan, kami masih merasa ngeri ketika mempercepat kayuhan sepeda untuk menghindari batu-batu berjatuhan, karena di pinggir jalan adalah lembah gunung, kami seolah sedang berjalan di atas awan.

Permukiman Adiri yang berada di ketinggian 1200 m di atas permukaan laut, sepanjang tahun selalu diselimuti kabut. Ketika kami menengok ke Wutai dan Kabalelradhane yang berada di kaki gunung, mereka semua sudah berselimutkan lautan awan. 

Kami melewati dua area longsoran yang sangat curam, yaitu dinding longsoran curam Kinulane dan Adili, struktur lahan unik yang diciptakan oleh angin topan Morakot. Jika diamati secara dekat, setiap batu di dinding longsorannya mempunyai bentuk yang berbeda, lekukan tajam beraneka ragam, bagaikan sebuah karya seni, yang membuat manusia merasa takjub.

Titik akhir dari highway 24 pada markah 44,5 km, juga mengartikan titik awal dari jalan pintas 45, ketika sampai di permukiman Adiri, kami melihat pemandangan seperti desa yang terlantar dengan rumah rumah batu berserakan tak teratur, di sela-selanya terlihat pohon-pohon bunga sakura Taiwan yang hampir bermekaran.

Melewati rumah kepala suku Adiri, kita melihat pilar-pilar roh leluhur, gentong tembikar, ukir-ukiran kayu dan bermotif cerita legenda Balenge ka abulru di mana putri Baleng menikah dengan dewa ular vulung. Nuansa arsitektur seperti ini menunjukkan status kepala suku dalam permukimannya.

Suami istri Bao Taide dan Gu Xinhui yang tetap bertahan terus di Adiri, mereka berdua mengelola Sumuku Homestay, melayani tamu-tamu yang datang ke Adiri untuk melihat burung dan kupu-kupu, dan juga para pendaki gunung yang datang untuk menjelajahi jalan Lama Aluwan.

Di sore hari, kami menelusuri jalan setapak pepohonan sakura Taiwan, dan pada malam hari, saat langit penuh dengan bintang-bintang gemerlapan, kami bernostalgia tentang masa lalu, sambil menikmati kesunyian malam, dengan penuh suka cita dan kedamaian.

 

Tempat Rahasia Tercipta Pasca Bencana Taifun

Udara yang segar dan cuaca yang cerah, ketika kami berangkat pulang keesokan harinya, menjadi saat-saat berkesan bagi pengendara sepeda menuruni gunung. Lewat permukiman Kalbalelradhane, kami berhenti untuk menyantap semangkuk es Aiyu segar yang dicampur dengan jawawut yang legit dan sari jeruk lemon, semangkuk Aiyu seharga NT$ 35 menjadi hadiah bagi tubuh kami yang lelah, sambil menatap ke arah pegunungan Dawu yang penuh pesona.

Aiyu ditanam di lahan seluas 2 hektar, menjadi hasil pertanian utama penduduk setempat.

Dalam perjalanan pulang, di luar rencana, kami bertolak ke sungai Hayou, tempat wisata yang unik karena hanya bisa dikunjungi saat sebelum musim kering tiba pada akhir April, tim survei kami memilih naik mobil cross country milik warga untuk ke sana, dan tidak bersepeda.

Sungai Hayou adalah anak sungai utama dari Sungai Ailiao utara, setelah menempuh satu jam perjalanan mobil di dasar lembah sungai, lalu trekking di sungai untuk tiba di dinding batu Qicai yang spektakuler, di sepanjang perjalanan ada sumber air panas belerang, dinding batu basal yang bercampur besi dan kuarsa, dengan refleksi cahaya yang menimpa permukaan air sungai, berkilau keemas-emasan, suatu pemandangan yang mengesankan sekali.

Warga permukiman Labuwan Ba Yingxiong mengatakan, sebelum topan Morakot, daerah ini merupakan sebuah danau lembah yang dalam sekali, dinding batu Qicai hanya bisa dilihat dari arah atas yaitu dari jalan setapak di punggung gunung, dan merupakan tanah suci bagi suku Rukai. Kawasan ini berubah menjadi tempat wisata rahasia setelah topan Morakot, terdapat kemungkinan tempat ini bisa hilang tertimbun reruntuhan apabila badai topan kembali melanda tempat ini.

Musibah topan Morakot genap 10 tahun pada 2019, Profesor Departemen Kehutanan National Pingtung University of Science and Technology, Chen Mei-hui dalam waktu satu dasawarsa telah membentuk kader tenaga penduduk asli, ia mengatakan: “Pemukiman penduduk tidak ditelantarkan hanya karena bencana alam, berbekal latar kebudayaan yang kental, maka dengan mengumpulkan kekuatan semua orang, kami mengembangkan keunikan lahan ini, dengan mencurahkan budaya swasembada pertanian di pemukiman, bekerjasama dengan pasar bisnis, mengembangkan ekowisata Provincial Highway 24, pasti bisa mengembalikan keindahan permukiman bak kalung mutiara yang terputus oleh bencana alam direka kembali.”

Harapan Chen Mei-hui ini bagaikan kesan terhadap perjalanan kami akan kehangatan penduduk setempat, dan indahnya pemandangan Wutai, dalam perjalanan pulang yang membuat kaki kami terasa berpijak lebih kokoh.

ความล้ำลึกของกลุ่มเมฆหมอก

ปั่นไปในอู้ไถ

บทความ‧เจิงหลันสู รูปภาพ‧จวงคุนหร คำแปล‧ธีระ หยาง

美國文豪海明威曾說:「騎單車翻山越嶺、揮汗寸土踏查,是了解一個國家風土民情最好的方式。」

《光華》「騎行台灣」系列報導,在初春的季節鎖定台24線從屏東縣三地門到霧台鄉,群山顯得新綠,部落已走過風雨,踩著踏板環山而上,感受排灣族與魯凱族部落豐沛的產業生態與文化工藝。


เออร์เนสต์ เฮมิงเวย์ นักประพันธ์ชื่อดังชาว
อเมริกัน เคยกล่าวไว้ว่า “การขี่จักรยานข้าม
น้ำข้ามทะเล คือวิธีที่ดีที่สุดในการทำความ
รู้จักกับสิ่งต่างๆ ของบ้านเมืองนั้นๆ เพราะ
เราจะต้องปาดเหงื่อในการขึ้นเขา และได้ท่อง
ไปตามชายฝั่งทะเล”

บทความชุด “ปั่นไปในไต้หวัน” ของนิตยสารไต้หวันพาโนรามาฉบับนี้ จะพาท่านไปสัมผัสกับประสบการณ์การขี่จักรยานในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิตามทางหลวงหมายเลขไถ 24 จากแถบซานตี้เหมิน (三地門) ไปยังตำบลอู้ไถ (霧台鄉) ในเมืองผิงตง (屏東縣) เหล่าขุนเขาที่อยู่รายล้อมช่างเขียวขจียิ่งนัก เมื่อเราถีบจักรยานไต่ไปตามเส้นทางขึ้นเขา ทำให้สัมผัสได้ถึงบรรยากาศของสภาพแวดล้อมการประกอบอาชีพและกลิ่นอายของวัฒนธรรมหัตถศิลป์ที่มีอยู่อย่างเปี่ยมล้นของชนเผ่าผายวัน (Paiwan) และหรูข่าย (Rukai)

 

พายุไต้ฝุ่นมรกตที่พัดถล่มเกาะไต้หวันเมื่อ 10 ปีก่อน (หรือเหตุการณ์วาตภัย 8 สิงหาคม ค.ศ.2009) ได้สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อพื้นที่ 3 ตำบลทางตอนเหนือของเมืองผิงตง จนทำให้ต้องอพยพผู้คนจากแถบห่าวฉา ต้าเซ่อ และหมู่บ้านหม่าเจีย ซึ่งต่างก็เป็นหมู่บ้านของชนเผ่าพื้นเมือง ย้ายไปตั้งถิ่นฐานใหม่ในแถบซานตี้เหมิน พร้อมตั้งชื่อใหม่ว่า “หมู่บ้านหลี่น่าหลี่” ทำให้เราตัดสินใจที่จะไปเยือนชุมชนของชนเผ่าพื้นเมืองแห่งนี้และร้าน “Kubav” ซึ่งเป็นร้านอาหารในหมู่บ้าน เพื่อลองลิ้มชิมรสอาหารของชนเผ่าพื้นเมืองเป็นการอุ่นเครื่องก่อนเริ่มออกเดินทางในทริปนี้

เมื่อกวาดสายตาไปตามเมนูอาหาร ชื่อที่ผุดขึ้นมาทั้งฉีน่าฟู่ (Cinavu), จินปั๋วเล่อ (Kinepel) และหมูย่างเตาหิน ทำให้เรารู้สึกได้ถึงบรรยากาศของชนเผ่าพื้นเมือง โดยเฉพาะฉีน่าฟู่ (Cinavu) ซึ่งเป็นของว่างที่ชนเผ่าผายวัน จะรับประทานเฉพาะในโอกาสฉลองปีใหม่ หรือต้อนรับแขกผู้มาเยือน โดยนำเอาใบของผักแผ้วเชียงดาว มาห่อข้าวฟ่างที่คลุกกับเนื้อหมู ก่อนจะนำไปต้มนาน 40 นาที ทำให้มีความหอมของใบผักแผ้ว ผสมผสานไปกับความหวานของน้ำจากเนื้อหมู ถือเป็นอาหารที่เรียบง่ายและปราศจากการปรุงแต่ง นอกจากนี้ ยังมีอาหารที่นำเอาของที่มีอยู่ในท้องถิ่น มาใช้ในการปรุง คือ จินปั๋วเล่อ (Kinepel) ซึ่งเป็นขนมที่ทำขึ้นจากข้าวฟ่างและฟักทอง รวมไปถึงบ๊ะจ่างที่ห่อด้วยใบข่าคม ซึ่งใช้เนื้อหมูป่าที่หมักด้วยตะไคร้ต้นและมะแข่น ก่อนจะนำไปเผาด้วยถ่านจากไม้กระถิน อาหารแต่ละเมนู ต่างก็มีรสชาติที่สร้างความประหลาดใจให้กับเราเป็นอย่างมาก และหลังจากอิ่มหนำสำราญกันอย่างเต็มที่ ก็ถึงเวลาที่เราพร้อมจะเริ่มต้นการเดินทาง เพื่อสำรวจวัฒนธรรมแห่งชนเผ่าพื้นเมือง ตามที่ตั้งหน้าตั้งตารอกันเสียที

 

ความประทับใจที่ไม่ลืมเลือนกับของวิเศษ 3 อย่างของเผ่าผายวัน

ท้องฟ้าอันแจ่มใสบนเส้นทางขึ้นเนินอันคดเคี้ยว เมื่อมองไปไกลๆ จะเห็นภาพของตึก 85 (ชั้น) อันเลื่องชื่อของนครเกาสง เราได้มาถึงพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมซานตี้เหมิน ซึ่งตั้งอยู่บนกิโลเมตรที่ 22 ของทางหลวงหมายเลขไถ 24 ซึ่งมีการจัดนิทรรศการในหัวข้อ “ของวิเศษ 3 อย่างของชนเผ่าผายวัน : มีดสัมฤทธิ์ มุกหลิวหลี และกาน้ำชาเซรามิก” ซึ่งได้บอกเล่าตำนานการถือกำเนิดของท้องฟ้าและปฐพี รวมไปจนถึงที่มาของความเชื่อ เกี่ยวกับการบูชาวิญญาณและเทพเจ้า

ของวิเศษ 3 อย่างของชนเผ่าผายวันจะถูกนำมาใช้ในรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งทำให้เราสามารถสังเกตได้ถึงสถานะทางสังคม และพิธีการแห่งชีวิต คุณรื่อหม่าลี่จือ (Remaljiz) ซึ่งเป็นสมาชิกในตระกูลของหัวหน้าชนเผ่า และเป็นผู้บรรยายที่พาเราเที่ยวชมในวันนี้ ได้ยกตัวอย่างจากกาน้ำชาเซรามิกว่า กาที่มีหูและมีติ่งเหมือนจุกนมคือกาแม่ ในขณะที่กาซึ่งมีลวดลายของงูร้อยก้าวคือกาพ่อ โดยที่กากำเนิด ซึ่งมีน้ำหนักเบาและผิวเป็นมันเงา จะถือเป็นกาสูงศักดิ์ที่สุด

สำหรับมุกหลิวหลี ที่ถือเป็นสมบัติประจำตระกูลอันล้ำค่า และใช้เป็นสินสอดในพิธีแต่งงานนั้น ลวดลายบนมุกแต่ละเม็ด จะมีความหมายต่อชาวเผ่าผายวันเป็นอย่างมาก โดยมีทั้งที่ใช้เป็นตัวแทนของแนวคิด และความเชื่อความเกี่ยวพันระหว่างฟ้า ดิน และมนุษย์ เช่น “มุกสูงศักดิ์” จะถูกใช้เป็นสินสอดในพิธีแต่งงานของหัวหน้าเผ่า หรือ “มุกนักรบ” ก็แสดงให้เห็นถึงผลงานด้านความกล้าหาญของผู้สวมใส่

แต่สำหรับเหล่านักท่องเที่ยวแล้ว จะสามารถทำมุกหลิวหลีของตัวเองได้ จากการทำ DIY ที่สตูดิโอศิลปะมุกแมลงปอ (Dragonfly Beads Art Studio) ในส่วนของห้องนิทรรศการที่ชั้น 2 ได้จัดแสดงผลงานและของสะสมของอาจารย์ซือซิ่วจวี๋ (施秀菊) ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ โดยในจำนวนนี้มีชุดวิวาห์ ซึ่งมารดาผู้ล่วงลับไปแล้วด้วยโรคมะเร็งของ อ.ซือ เป็นผู้ตัดเย็บให้บุตรสาวด้วยตนเอง และมีงานศิลปะอันวิจิตร ที่สร้างสรรค์ขึ้นจากวัสดุผสมหลายชนิด ซึ่งเราได้เลือกซื้อกำไลข้อมือ ที่ร้อยขึ้นจาก “มุกนักรบ” มาสวมใส่ ด้วยความหวังว่า จะช่วยสร้างกำลังใจให้กับการขี่จักรยาน ที่จะต้องขี่บนเส้นทางขึ้นเนินที่ต่อเนื่อง และดูเหมือนกับว่าจะได้ผลไม่น้อยเลยทีเดียว เพราะอากาศอันอบอุ่นทำให้เราเหมือนจะนึกไปเองว่า กำลังขี่จักรยานอยู่บนทางราบ หากไม่ได้มองเห็นว่าทิวทัศน์ที่อยู่ตรงหน้า คือเส้นทางขึ้นเขาอันคดเคี้ยว

 

บ้านแผ่นหินและซอยแผ่นหินกับภูมิปัญญาของชาวหรูข่าย

เมื่อเราเข้าสู่อุโมงค์เปิด ที่ตั้งอยู่บนกิโลเมตรที่ 29 ของทางหลวงหมายเลขไถ 24 ความสวยงามและอลังการของที่นี่ สามารถเทียบเคียงกับทิวทัศน์ของทางหลวงสายตะวันออก-ตะวันตก ที่พาดผ่านช่วงกลางเกาะได้เลยทีเดียว และเมื่อเราขยับเข้าสู่กิโลเมตรที่ 31 ก็ถือโอกาสหยุดพักที่ศาลาชมวิว เพื่อจะดื่มด่ำกับทิวทัศน์จากมุมสูง ของหุบเขาริมแม่น้ำอ้ายเหลียวเป่ยซี พร้อมทั้งชื่นชมกับทิวทัศน์อันตระการตาของสะพานกู่ชวน ซึ่งถือเป็นสะพานที่มีตอม่อที่สูงที่สุดในไต้หวัน จากระยะไกลไปพร้อมกัน

สายลมอันอบอุ่น แสงและเงาที่ทอดเรียงรายสลับกันไปมา กับภาพของทิวเขาสลับซับซ้อนตลอดทาง ช่วยบรรเทาความเหน็ดเหนื่อย จากการขี่จักรยานบนเส้นทางขึ้นเขาอันคดเคี้ยวได้ไม่น้อย คุณอู่ลี่หัว (伍麗華) ผู้อำนวยการสำนักชนพื้นเมืองของเมืองผิงตง แนะนำว่า อู้ไถคือชุมชนที่สามารถรักษาเอกลักษณ์ของความเป็นหมู่บ้านชนพื้นเมืองของชาวเผ่าหรูข่าย ไว้ได้อย่างสมบูรณ์ที่สุด และเมื่อเราไปถึงกิโลเมตรที่ 40 ของทางหลวงหมายเลขไถ 24 ก็ได้เห็นภาพของรูปปั้นหัวหน้าเผ่าและเหล่านักรบ สะท้อนเข้าสู่สายตา และนั่นคือสิ่งที่บอกว่า เราได้มาถึงพิพิธภัณฑ์ชนเผ่าหรูข่ายแล้ว

ในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ เราจะมีโอกาสได้ทำความรู้จักกับวัฒนธรรมต่างๆ ของชาวเผ่าหรูข่าย ไม่ว่าจะเป็นซอยเหยียนปั่นเซี่ยง (ซอยแผ่นหิน) ที่ปูพื้นด้วยแผ่นหิน วางเรียงสลับซ้อนกันอยู่ หรืองานแกะสลักนูน ที่มีลวดลายและสีสันอันงดงาม ในโรงเรียนประถมศึกษาอู้ไถ ต่างก็เป็นฝีมือของสองพี่น้องตู้หย่งหนาน (杜勇男) และตู้ไจ้ฝู (杜再福)

เรายกจักรยานเดินขึ้นบันได ก็จะได้เห็นแลนด์มาร์กอันโด่งดังของทางแผ่นหิน นั่นก็คือ “คริสตจักรเพรสไบทีเรียนอู้ไถ” โดยอาคารของคริสตจักรที่ตู้ไจ้ฝู เป็นผู้ออกแบบและควบคุมการก่อสร้างแห่งนี้ ต้องใช้เวลาในการก่อสร้าง นานถึง 6 ปี ถือเป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นถึงจิตวิญญาณแห่งความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ของชาวเผ่าหรูข่าย ได้เป็นอย่างดี

หลังคาของอาคารคริสตจักร เป็นหลังคาที่มีมุมเอียงมากที่สุด ในบรรดาสิ่งปลูกสร้างจากหินที่มีอยู่ในอู้ไถ โดยเทคนิคในการคำนวณน้ำหนักและการเรียงแผ่นหิน ได้มาจากภูมิปัญญาและประสบการณ์ในการสร้างบ้านหิน ของเหล่าผู้สูงอายุในหมู่บ้าน

ไม้กางเขนขนาดใหญ่ซึ่งทำจากไม้ฮิโนกิที่ตั้งอยู่กลางห้องโถงใหญ่นั้น ถูกค้นพบที่ในป่าลึก บริเวณรอยต่อระหว่างเมืองผิงตงและไถตงโดยนายพรานสูงอายุผู้หนึ่ง เป็นไม้ที่ถูกตัดทิ้งไว้โดยชาวญี่ปุ่น ในสมัยที่ญี่ปุ่นยังปกครองเกาะไต้หวัน คนในเผ่าต้องใช้เวลาถึง 4 วันในการลากมาไว้ที่นี่ ก่อนจะกลายมาเป็นไม้กางเขนขนาดใหญ่ที่ทำจากไม้ฮิโนกิ ซึ่งมีอยู่น้อยมากในไต้หวัน เมื่อเรามองขึ้นไปยังไม้กางเขน ก็รู้สึกได้ถึงจิตวิญญาณของความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของคนในเผ่า ที่อุทิศตนและให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันอย่างแข็งขัน เพื่อร่วมกันสร้างสวรรค์บนดินไว้ที่นี่ และความยากลำบากในการทำไม้กางเขนนี้ ได้เปลี่ยนมาเป็นงานประติมากรรม ที่ประดับอยู่บนราวจับของบันได ที่อยู่ด้านนอกของคริสตจักรด้วย

 

หมู่บ้านอาหลี่ปู้ลั่วอันลึกลับ กับผีเสื้อและซากุระ

เพื่อหลีกเลี่ยงการขี่จักรยานในเวลากลางคืน เราจึงเลือกที่จะค้างแรมที่เกสต์เฮาส์ในอู้ไถ และหลังจาก 1 คืนที่ได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ วันรุ่งขึ้นเราก็เริ่มทริปของเราต่อ บนทางหลวงหมายเลขไถ 24 กับการออกเดินทางไปยังจุดหมายสุดท้าย นั่นก็คือหมู่บ้านอาหลี่ (Adiri) ซึ่งเป็นหมู่บ้านของชนพื้นเมืองเผ่าหรูข่าย

การขี่จักรยานขึ้นลงเนิน ตามเส้นทางที่ทอดยาว ถือเป็นความท้าทายอย่างหนึ่ง พายุไต้ฝุ่นมรกต ทำให้เส้นทางในแถบนี้ถูกตัดขาด ซึ่งแม้ว่าในปัจจุบันจะมีการทำรั้วกั้นริมขอบทางอย่างง่ายๆ เรารีบเร่งความเร็ว เพื่อหลีกเลี่ยงก้อนหินที่อาจร่วงหล่นลงมา ทิวทัศน์ตลอดทางคือหุบเขา ที่อยู่ระหว่างขุนเขาและแมกไม้ ทำให้มีความรู้สึก ราวกับว่ากำลังขี่เมฆผจญภัยอยู่ท่ามกลางสายหมอก หมู่บ้านอาหลี่ตั้งอยู่บนความสูง 1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเล จะถูกปกคลุมด้วยเมฆและหมอกเป็นประจำตลอดทั้งปี เมื่อถึงจุดนี้ หากก้มมองลงไป ก็จะเห็นเงาเลือนลางของอู้ไถ และหมู่บ้านเสินซานที่อยู่ด้านล่างของภูเขา ท่ามกลางกระแสของทะเลเมฆ ที่ปกคลุมไปทั่ว

หลังเดินทางผ่านผาจี๋ลู่ปงปี้ และผาอาหลี่ปงปี้ ซึ่งเป็นผาขาดอันสูงตระหง่านและตระการตา คือภูมิทัศน์แปลกตา ซึ่ง
เป็นผลงานที่เกิดขึ้นจากฝีมือของพายุไต้ฝุ่นมรกต หากเข้าไปยืนอยู่ใกล้ๆ แล้วเงยหน้ามองขึ้นไป หินบนหน้าผาต่างก็มีรูปร่างที่ไม่เหมือนกัน ทุกริ้วรอยและเส้นสายที่เกิดขึ้น ดูสวยงามราวกับเป็นประติมากรรมแกะสลัก จากฝีมืออันละเอียดอ่อนของศิลปินชั้นเลิศ จึงถือได้ว่าเป็นบทเรียนทางภูมิศาสตร์ ที่ทำให้เราอดไม่ได้ที่จะรู้สึกนับถือ และยำเกรงในความมหัศจรรย์แห่งธรรมชาติ

เมื่อเรามาถึงกิโลเมตรที่ 44.5 ของทางหลวงหมายเลขไถ 24 ซึ่งเป็นจุดเริ่มของทางหลวงสายย่อย หมายเลข 45  และเมื่อเราเข้าไปถึงหมู่บ้านอาหลี่ บ้านที่สร้างจากแผ่นหิน ซึ่งตั้งเรียงรายอยู่ตรงหน้า ทำให้เรารู้สึกได้ถึงความเป็นหมู่บ้านที่อยู่ห่างไกลความเจริญ ต้นซากุระพันธุ์ไต้หวันเชอรี่ (ซากุระดอย) ที่มีอยู่ไม่น้อย ก็เตรียมจะบานสะพรั่งแล้ว

เมื่อเราผ่านหน้าบ้านของหัวหน้าเผ่าของหมู่บ้านอาหลี่ ภาพที่ปรากฏอยู่ตรงหน้าทั้งเสาบูชาบรรพชน โอ่งดินเผา ไม้แกะสลักที่มีลวดลายเป็นรูปองค์หญิงปาเหลิ่ง (Balenge ka abulru) กับเจ้าชายงูที่มีสีสันสวยงาม สิ่งต่างๆ ที่ประดับประดาอยู่บนบ้านหลังนี้ บ่งบอกให้เรารับรู้ได้ถึง สถานะของเจ้าของบ้าน ในฐานะที่เป็นหัวหน้าเผ่าของที่นี่

คุณเปาไท่เต๋อ (包泰德) และกู่ซิ่วหุ้ย (古秀慧) สองสามีภรรยาที่ใช้ชีวิตอยู่ในหมู่บ้านอาหลี่มาโดยตลอด ได้ร่วมกันเปิดเกสต์เฮาส์ที่มีชื่อว่า ซูมู่กู่หมินซู่ (Sumuku Homestay) เพื่อให้การต้อนรับแขกผู้มาเยือนที่ตั้งใจจะมาชมนกและผีเสื้อในแถบอาหลี่ และเดินเที่ยวตามเส้นทางเดินเขาอาหลี่วันกู่เต้า (Old Aluwan Trail)

ในช่วงบ่ายเราได้เดินเที่ยวตามเส้นทางชมซากุระดอย จนกระทั่งฟ้าเริ่มเปลี่ยนสี ท้องฟ้าที่เปี่ยมไปด้วยแสงดาวระยิบระยับ ดูกว้างไกลอย่างไม่มีที่สิ้นสุด ทำให้เรานึกย้อนถึงเรื่องราวเก่าๆ ของวันวาน การได้มีโอกาสดื่มด่ำกับราตรีอันเงียบสงบนี้ ทำให้เหมือนกับว่า เราได้หลุดเข้าไปอยู่ในสวนสวรรค์ ที่เต็มเปี่ยมด้วยความเบิกบานและสงบสุข

 

ดินแดนลึกลับที่เพิ่งเผยโฉมหลังวาตภัยครั้งใหญ่

ตอนที่เราลงเขามานั้น ท้องฟ้าปลอดโปร่งแจ่มใส เราก็รู้สึกสบายกับการขี่จักรยานลงเนินไม่น้อย ถือเป็นเส้นทางที่ขี่สนุกที่สุดเลยทีเดียว เราแวะพักที่หมู่บ้านเสินซานของอู้ไถ เพื่อรับประทานวุ้นอ้ายอวี้ (โอ้เอ๋ว) ของเสินซาน อ้ายอวี้สดๆ ผสมกับข้าวฟ่าง และรสเปรี้ยวอมหวานของส้มจี๊ดและมะนาว อ้ายอวี้ชามละ 35 เหรียญไต้หวัน เหมือนกับให้รางวัลตัวเอง สำหรับการฟันฝ่าเส้นทางอันแสนจะลำบาก ยิ่งเมื่อมองไปไกลๆ จะเห็นทิวเขาต้าอู่ฉวินซานอันเขียวชอุ่ม มองดูแล้วช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายเป็นอย่างมาก ถือเป็นบรรยากาศในแบบที่เงินซื้อหาไม่ได้จริงๆ

อ้ายอวี้หรือโอ้เอ๋ว ถือเป็นพืชในสกุลมะเดื่อเถา มีการปลูกกันมากในแถบนี้ โดยปลูกแบบพันธุ์เฉพาะบนพื้นที่กว่า 12 ไร่ ถือเป็นสินค้า OTOP ของหมู่บ้านแห่งนี้เลยทีเดียว

ในระหว่างการเดินทาง เราตัดสินใจแวะไปเยือนแม่น้ำฮาหยิวซี (Hayou River) แบบกะทันหัน ที่นี่ถือเป็นสถานที่ท่องเที่ยว ที่เข้าถึงได้เฉพาะช่วงหน้าแล้ง ก่อนสิ้นเดือนเมษายนเท่านั้น ซึ่งทีมงานของเราตัดสินใจโดยสารรถรับส่งของหมู่บ้านต้าอู่ โดยไม่ขี่จักรยานขึ้นเขา

แม่น้ำฮาหยิวซี เป็นแม่น้ำที่แยกออกมาจากแม่น้ำอ้ายเหลียวเป่ยซี และหลังจากที่เรานั่งรถเลียบริมน้ำ มาเป็นเวลากว่า 1 ชั่วโมง ก่อนจะเดินเท้าลุยตามลำน้ำต่อไปอีกระยะหนึ่ง ก็มาถึงจุดที่เรียกว่ากำแพงหินเจ็ดสี (Qicai “seven-color” Rock Walls) หน้าผาสายรุ้งอันสวยงามตระการตา ตลอดทางจะได้กลิ่นกำมะถันของน้ำแร่ และหินผา ที่มีหินบะซอลต์สลับกับหินทรายควอตซ์เรียงรายกันอยู่ เสียงของสายน้ำที่หลั่งไหล กับแสงสะท้อนสีทองที่สว่างสุกใส ช่างงดงามน่าหลงใหลยิ่งนัก

คุณปาอิงสง (Labuwan) ซึ่งเป็นชนเผ่าพื้นเมืองที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านต้าอู่บอกกับเราว่า ก่อนเหตุการณ์วาตภัย 8 สิงหาคม ที่นี่ถือเป็นหุบเขาลึกที่อยู่กลางป่า และถือเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์ของชนเผ่าหรูข่าย การชื่นชมความงามของกำแพงหิน 7 สีจะทำได้แต่เพียงมองลงมาจาก เส้นทางเดินเขาเลี่ยเหรินกู่เต้า ที่อยู่ด้านบนเท่านั้น แต่เหตุวาตภัยที่เกิดขึ้น ทำให้เส้นทางที่จะเข้าถึงจุดนี้ถูกเปิดออก จนกลายมาเป็นสถานที่ท่องเที่ยวลึกลับแห่งใหม่ แต่ก็ไม่มีใครสามารถรู้ล่วงหน้าได้ว่า หากมีวาตภัยเกิดขึ้นอีก เส้นทางสายนี้จะถูกกองหินและดินถล่มจนปิดไปอีกหรือไม่

ในปีนี้ (2019) ถือเป็นปีที่ครบรอบปีที่ 10 หลังหายนะภัยจากพายุไต้ฝุ่นมรกต ศ.เฉินเหม่ยหุ้ย (陳美惠) จากคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีผิงตง ได้ให้ความช่วยเหลือแก่ชนเผ่าพื้นเมืองในหมู่บ้านอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด ซึ่งศ.เฉินเหม่ยหุ้ย กล่าวว่า “หมู่บ้านในชนบทห่างไกล ไม่เคยถูกทอดทิ้ง แม้จะถูกพายุพัดถล่ม จนเสียหายอย่างหนัก โดยเฉพาะในหมู่บ้านเหล่านี้ ที่เปี่ยมไปด้วยมรดกแห่งวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งสามารถสร้างความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ยิ่งหากสามารถใช้หลักการ ตามทฤษฏีด้านการพัฒนาที่ดินมาต่อยอด เพื่อสร้างอัตลักษณ์ให้กับท้องที่ และเมื่อผสมผสานกับวัฒนธรรมการเกษตรชุมชน ในรูปแบบของเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมเชื่อมต่อเข้ากับตลาด ก็จะสามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ บนทางหลวงหมายเลขไถ 24 ได้ อันจะช่วยให้สามารถร้อยเรียงความงาม ดั่งไข่มุกแห่งธรรมชาติของหมู่บ้านเหล่านี้ เข้าไว้ด้วยกัน”

ภาพแห่งอนาคตที่ ศ.เฉินเหม่ยหุ้ยกล่าวถึง ก็เหมือนกับความรู้สึกอันอบอุ่น ซึ่งเปี่ยมไปด้วยไมตรีจิตที่เราได้รับ จากการขี่จักรยานท่องเที่ยวไปตามหมู่บ้านต่างๆ และความงดงามจากปลายพู่กันแห่งธรรมชาติของอู้ไถ ยิ่งทำให้เรารู้สึกได้ถึง ความหนักแน่นของบันไดจักรยาน ที่อยู่ใต้เท้าของเรา ในการขี่จักรยานขากลับด้วย

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!