Nụ hoa tự do đang hé nhụy - Đọc tác phẩm của Lại Hòa tại Chương Hóa

:::

2018 / Tháng 10

Bài viết‧Lung Pei-ning Ảnh‧Jimmy Lin Biên dịch‧Tố Kim


談及著名世界文學家,歐陸的雨果、歌德、莎士比亞和中國魯迅都是耳熟能詳的人物,他們的故居至今仍深受後世緬懷。

回到有「台灣新文學之父」、「台灣魯迅」之稱賴和的彰化故鄉,從八卦山到孔廟、從高賓閣到警察署等都能欣賞到他的創作,形成獨特在地文學地景。


Nói đến các nhà văn nổi tiếng thế giới, ta không thể không nhắc đến Victor Hugo, Johann Wolfgang von Goethe, William Shakespeare ở châu Âu và Lỗ Tấn của Trung Quốc, là những đại văn hào được nhiều người biết đến, cho đến nay nơi ở cũ của các đại văn hào này vẫn được người đời tưởng nhớ. Đến Chương Hóa, cố hương của Lại Hòa, người được mệnh danh “Cha đẻ của nền văn học hiện đại Đài Loan”, “Lỗ Tấn của Đài Loan”, ta có thể đọc tác phẩm của ông ở khắp nơi từ núi Bát Quái đến Đền Khổng Tử, từ tòa nhà Cao Tân Các đến Sở cảnh sát, tạo nên cảnh quan văn hóa địa phương đặc biệt, hết sức độc đáo.

 

Bác sĩ Lại Hòa sinh năm 1894 tại Chương Hóa, ông tiếp nhận nền giáo dục Nhật Bản tại trường học công (trường học dành cho trẻ em Đài Loan trong thời kỳ Nhật Bản cai trị), học Hán văn tại Tiểu Dật Đường, sau đó ông lên Đài Bắc học. Sau khi ông tốt nghiệp trường y Phủ tổng đốc Đài Loan (nay là Viện y học đại học Đài Loan) ra xã hội làm việc, ông tận mắt nhìn thấy dân chúng Đài Loan phải chịu sự đối xử bất công. Trong tác phẩm “ A Tứ” của bác sĩ Lại Hòa đã miêu tả tình cảnh đương thời, tiền lương của công nhân người Đài không bằng phân nửa tiền lương của người Nhật Bản, họ cũng không được vào ở trong ký túc xá, thậm chí có người còn bị cắt bớt trợ cấp thuê nhà. Sau khi hành nghề y, bác sĩ Lại Hòa viết văn miêu tả đời sống người dân Đài Loan bị bóc lột, bị đàn áp như thế nào dưới thời thống trị của Đế quốc thực dân Nhật Bản. Ông dùng bút pháp tả thực phê phán sự tàn bạo và khiếm khuyết trong chính sách cai trị của thực dân Nhật, khiến cho tác phẩm văn học của ông mang đặc tính dân tộc, chống lại đế quốc và phong kiến.

Trong tạp chí lý luận văn học “Vì sao bác sĩ Lại Hòa là cha đẻ của nền văn học hiện đại Đài Loan?” nhà văn học Diệp Thạch Đào nhắc đến, văn học Lại Hòa ẩn chứa ý chí phản đối, chống lại và tố cáo, đồng thời mượn lời văn miêu tả vận mệnh lịch sử đặc biệt của Đài Loan, khẳng định bác sĩ Lại Hòa là người đặt nền tảng vững chắc cho nền văn học mới của Đài Loan.

Năm 1917, bác sĩ Lại Hòa về quê thành lập “Y quán Lại Hòa”, cho đến nay đã hơn 100 năm. Trước kia toà nhà này được xây dựng theo kiến trúc Nhật Bản với mái ngói màu đen, nay được xây dựng mới, chỉ để lại một cái cột để kỷ niệm, còn các văn vật, văn hiến quí báu của bác sĩ Lại Hòa thì được cất giữ tại “Nhà Kỷ niệm Lại Hoà” ở lầu 4 của tòa nhà này.

Vừa bước vào cửa, biểu ngữ trên tường “Dũng sĩ nên đấu tranh vì nghĩa” khiến cho người tham quan như đi ngược dòng thời gian trở về quá khứ, thấy được sự gan dạ không sợ cường quyền đàn áp của bác sĩ Lại Hòa. Nội dung trưng bày của Nhà Kỷ niệm bao gồm các tư liệu văn vật quý hiếm như: Giới thiệu tiểu sử Lại Hòa, niên biểu sáng tác, bản thảo viết tay, dụng cụ y tế, ảnh cũ, sách quí.... 

Một trong các khu trưng bày là khu mô phỏng phòng khám bệnh, trên chiếc bàn gỗ bên cạnh bức tượng đồng bác sĩ Lại Hòa được bày giấy viết, trên kệ để đồ lốm đốm ố màu theo thời gian là tấm hình đen trắng chụp cảnh bên ngoài bệnh viện thời đó. Trong tấm hình ta có thể thấy chiếc xe kéo mà bác sĩ Lại Hòa sử dụng được để ngay cửa bệnh viện. Bác sĩ Lại Hòa rất bận nên thường tranh thủ sáng tác khi ngồi trên chiếc xe kéo lắc lư trên đường đi khám bệnh. 

“Bà Thiên Hậu Thánh Mẫu Chương Hóa” có hàm râu chữ bát.

Từ các bức ảnh ta thấy được, khác với hình ảnh bác sĩ trong mắt mọi người, bác sĩ Lại Hòa không mặc áo blouse trắng, hàm râu chữ bát trên gương mặt và chiếc áo Trung Sơn là những nét đặc trưng của ông. Điều khiến dân chúng địa phương khâm phục ông nhất là ông thường khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo. Giao thừa, khi nhà nhà đốt giấy tiền, vàng mã, ông thì đốt “giấy nợ tiền chữa bệnh” của bệnh nhân. Hành động cứu nhân độ thế của ông khiến người dân địa phương gọi ông là “Bà Thiên Hậu Thánh Mẫu Chương Hóa” và giai thoại này vẫn còn được lưu truyền cho đến nay.

........Ph n ch là món đồ chơi, để bn chúng tùy tin chà đạp làm nhc, tr con nào li không ngây thơ đáng yêu, bn ác ôn li nhn tâm đánh đập,.......Chúng ta sng trong hoàn cnh như thế này, ch mưu cu sinh tn có nghĩa gì, hnh phúc trước mt không hưởng được thì cũng cn đấu tranh cho con cháu.

Đoạn văn này trích trong “Nam quốc bi ca” của bác sĩ Lại Hòa, trong lời thơ ta thấy sự vô nhân đạo của chính quyền thực dân đối với người yếu thế. Trong hoàn cảnh này, sống luồn cúi khiến người ta xem thường, vì tương lai con cháu, mong mỗi một người sống trên mảnh đất này đều có thể dũng cảm đứng lên.

Thơ văn của ông chứa đầy tính dân tộc và lên tiếng bảo vệ cho người yếu thế, bác sĩ Lại Hòa dùng câu “Thế gian không cho quyền tồn tại, dũng sĩ nên đấu tranh vì nghĩa” làm nguyên tắc sáng tác của mình. Còn các tác phẩm khác hàm chứa nhiều lý tưởng là có nguyên nhân, trong tiểu thuyết ngắn kinh điển“ Một cái cân” có nhắc đến ông chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi tác phẩm L'Affaiv Crainguebille của Anatole France, người từng đoạt giải Giải thưởng Nobel Văn học. Tác phẩm “Cái Tết không như ý” cũng chịu ảnh hưởng của đại văn hào Nga Nikolai Vasilievich Gogol, những tác phẩm trên kệ sách của các tác giả : Anton Pavlovich Chekhov, Ivan Turgenev, Leo Tolstoy, Goethe, Egon Schiele, cũng ảnh hưởng đến phong cách sáng tác của bác sĩ Lại Hòa.

“Ngày Lại Hòa” tỏa hương hoa tự do

Tác phẩm nổi tiếng nhất của bác sĩ Lại Hòa là tiểu thuyết ngắn “Một cái cân” ra mắt vào năm 1926. Tác phẩm này còn được đưa vào giáo trình môn ngữ văn cấp 3, mỗi khi thầy cô  dạy đến bài này thì Nhà Kỷ niệm lại được đón tiếp học sinh đến từ các trường trên khắp Đài Loan về đây tham quan, qua nội dung trưng bày nơi đây, các em có thể hiểu rõ hơn nội dung tác phẩm của bác sĩ Lại Hòa.

Ngoài ra, Nhà Kỷ Niệm cũng tổ chức các hoạt động: Trại Văn học Lại Hòa, hội thảo biên soạn giáo án và giải Nhân văn Đài Loan; đồng thời tổ chức lễ hội âm nhạc và một loạt hoạt động vào “Ngày Lại Hòa” tức ngày 28/5 hàng năm.

Lễ hội âm nhạc 2017 bước vào năm thứ 8, cũng là năm kỷ niệm bác sĩ Lại Hòa 123 tuổi và Đài Loan hủy bỏ lệnh giới nghiêm được 30 năm. Do đó, lễ hội này được tổ chức với chủ đề “Hoa Tự Do” là tên bài thơ chữ Hán do bác sĩ Lại Hòa sáng tác năm 1920, qui hoạch các hoạt động như: tour du lịch cảnh quan văn hóa địa phương, các buổi tọa đàm.... Tour du lịch tham quan cảnh quan văn hóa địa phương được tổ chức nhân “Ngày Lại Hòa” hàng năm được hưởng ứng nhiệt liệt, 4 tuyến đường tham quan đều do thuyết minh viên tại Nhà Kỷ niệm thiết kế sau mấy tháng suy nghĩ và thảo luận, dẫn dắt dân chúng tìm hiểu về bác sĩ Lại Hòa, đi thăm Chương Hóa dưới ngòi bút của ông, gắn kết ký ức địa phương. 

Trong quá trình thuyết minh, ngoài việc giới thiệu các điểm tham quan, điều quan trọng hơn là cùng giao lưu với khách tham quan tại hiện trường, thông qua việc so sánh các bức ảnh cũ và đọc thơ văn để chia sẻ kinh nghiệm, cảm nghĩ với nhau. Anh Huỳnh Chí Thành, nhân viên thuyết minh lâu năm nói, trước kia có một ông lão tham gia hoạt động, ông đã từng được bác sĩ Lại Hòa chữa trị. Ông lão cho biết, lúc đó các bệnh viện khác không dám nhận điều trị vết thương cho ông, bác sĩ Lại Hòa chẳng những không từ chối mà còn điều trị cho ông khỏi bệnh, ân tình đó làm ông nhớ mãi cho đến giờ. Anh Huỳnh Chí Thành nói, qua chia sẻ ta có thể nghe được nhiều câu chuyện về bác sĩ Lại Hòa hơn, đây cũng là thu hoạch ngoài lề trong chuyến du lịch tham quan cảnh quan văn hóa địa phương.

Tản bộ tại thành phố Chương Hóa,  đọc tác phẩm văn học

Trước kia, nằm ngay bên cạnh Y quán Lại Hòa là “Linbaoguan”, đây là khu nhà ở dành cho người nghèo được chính phủ xây dựng sớm nhất trên toàn Đài Loan vào thời kỳ Nhật Bản cai trị, còn được gọi là “Khu ăn mày”. Đây từng là nơi bác sĩ Lại Hòa thu thập các câu chuyện dân gian cùng tài liệu cho các bài ca dao của ông. Đương thời, Đài Loan chịu ảnh hưởng giáo dục của thực dân Nhật nên phong tục tập quán, ca dao và những câu chuyện dân gian của địa phương không được coi trọng, ngoài sáng tác ra, bác sĩ Lại Hòa còn tận lực bảo tồn văn học dân gian Đài Loan.

Sau khi rời khỏi nhà Kỷ niệm Lại Hòa đến trường tiểu học Trung Sơn, nơi bác sĩ Lại Hòa theo học khi nhỏ. Khu tác phẩm nghệ thuật công cộng “Thi Văn Thụ” trong trường tiểu học thu thập các tác phẩm và giới thiệu 12 nhà văn đã từng học ở ngôi trường này bao gồm bác sĩ Lại Hòa, để cho các học trò nhỏ làm quen với các nhà văn địa phương cũng như cuộc đời của họ. Trường tiểu học Trung Sơn được xây dựng đã hơn 120 năm, kiến trúc hàng trăm năm trong vườn trường trước kia là khu phòng học. Ngày tựu trường, bác sĩ Lại Hòa dắt con trai đến đây, tưởng nhớ lại tâm trạng và suy nghĩ của mình trong ngày tựu trường của 25 năm trước, ông đã viết tản văn “Hồi ức buồn” để phê phán nền giáo dục thực dân.

Bát Quái Sơn là biểu tượng của thành phố Chương Hóa, đây cũng là đề tài trong nhiều tác phẩm của bác sĩ Lại Hòa. Men theo đường leo núi Văn Học bên cạnh cổng chào Bát Quái Sơn, leo từng bậc lên núi, bài thứ 7 trong 10 bài của tập thơ “Độc Đài Loan Thông Sử” được đề trên đường đi lên núi, cuối đường là bức tường thơ Lại Hòa nổi tiếng. Bức tường này do 100 tấm thép dựng đứng như từng trang của cuốn sách, trên tường là những áng thơ trích từ bài “Tiến lên phía trước”, để cho người dân cùng đọc.

Dưới núi Bát Quái trước kia là công viên Chương Hóa, nay được san bằng, cho nên ta chỉ có thể thông qua tác phẩm “Hóng gió ở công viên”, “Chiều ngồi công viên” của  bác sĩ Lại Hòa để tưởng tượng lại cảnh vật ngày xưa của công viên Chương Hóa. Theo thuyết minh viên dạo bước đến miếu Khổng Tử ở Chương Hóa, ngày xưa nơi đây là Trường công Đệ nhất, nơi bác sĩ Lại Hòa từng theo học ; đến “Nguyên Thanh Quan” Thiên Công Đàn, lắng nghe câu chuyện tham gia phong trào xã hội và Hiệp hội Văn hóa Đài Loan của bác sĩ Lại Hòa.

Tới ngã tư tiếp theo, theo chân nhân viên thuyết minh đến phân cục cảnh sát Chương Hóa, vào thời kỳ Nhật Bản cai trị, bác sĩ Lại Hòa bị bắt giữ 2 lần tại đây. Trải qua giai đoạn này, tác phẩm mà ông sáng tác sau khi ra tù phản ánh thực trạng của tầng lớp dưới đáy xã hội và mang tinh thần phản kháng mãnh liệt. Tác phẩm “Chúng ta” nhắc đến “..... Dũng sĩ nên đấu tranh vì nghĩa....”;  Lần thứ 2 vào tù ông viết tác phẩm “ Nhật ký trong tù” để nói lên tâm trạng của mình.

Đường Trần Lăng ngày nay trước kia là phố Tiểu Tây vô cùng náo nhiệt, “Cao Tân Các” là tiệm ăn trong hẻm, năm 1941, bác sĩ Lại Hòa và các bạn học trường y từng đến đây tổ chức họp mặt. Đến nay, dưới sự nỗ lực của những người làm công tác văn hóa lịch sử, nơi đây đã trở thành di tích cấp huyện và đang được tiến hành trùng tu.

Nhà Kỷ niệm cất giữ nhiều văn hiến của bác sĩ Lại Hòa không chỉ tổ chức hoạt động tại địa phương mà còn tích cực liên kết với quốc tế; khi đọc tác phẩm của bác sĩ Lại Hòa, ta như quay về thời đại thực dân, do đó thu hút nhiều nhà nghiên cứu về lịch sử, văn học trong và ngoài nước đến tham quan Nhà Kỷ niệm, trong đó văn học cũng trở thành đề tài được dịch thuật. Đại học California, Santa Barbara cũng dịch thơ văn của bác sĩ Lại Hòa sang tiếng Anh. Năm 2015, khoa Hán văn trường Đại học Heidelberg, Đức, đã mời Quỹ Lại Hòa sang Đức tiến hành hội thảo nghiên cứu học thuật, để bác sĩ Lại Hòa và nền văn học hiện đại Đài Loan lộ diện trên văn đàn quốc tế.

Khác với hình thức trưng bày ở trạng thái tĩnh tại Nhà Kỷ niệm, chuyến du lịch tham quan cảnh quan văn hóa địa phương nhân “Ngày Lại Hòa” với sự hướng dẫn của nhân viên thuyết minh, xuyên qua những con đường, ngõ hẻm, đọc to tác phẩm của bác sĩ Lại Hòa, khám phá du lịch bằng cách đi bộ đường dài, đồng thời vun đắp nhận thức về địa phương, “Hoa Tự Do” tỏa hương lâu dài. 

Bài viết liên quan

近期文章

ไทย IN

รีภาพขจรขจาย สัมผัสบ้านเกิดกวีไล่เหอที่จางฮั่ว

บทความ‧หลงเพ่ยหนิง รูปภาพ‧หลินเก๋อลี่ คำแปล‧กฤษณัย ไสยประภาสน์

談及著名世界文學家,歐陸的雨果、歌德、莎士比亞和中國魯迅都是耳熟能詳的人物,他們的故居至今仍深受後世緬懷。

回到有「台灣新文學之父」、「台灣魯迅」之稱賴和的彰化故鄉,從八卦山到孔廟、從高賓閣到警察署等都能欣賞到他的創作,形成獨特在地文學地景。


เมื่อเรากล่าวถึงนักวรรณกรรมระดับโลกชาวยุโรปอย่าง วิคเตอร์ มารี ฮูโก, โยฮันน์ วอล์ฟกัง ฟอน เกอเธ่ และวิลเลียม เชกสเปียร์ หรือนักวรรณกรรมชื่อดังชาวจีนอย่าง หลู่ซวิ่น ล้วนเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงและคุ้นหูกันเป็นอย่างดี บ้านเกิดของพวกเขาเหล่านี้ยังคงเป็นที่สนใจและรำลึกถึงของผู้คนโดยทั่วไปตราบจนปัจจุบัน

สำหรับในไต้หวัน หากต้องการรู้เรื่องราวบ้านเกิดที่เมืองจางฮั่วของไล่เหอ (賴和) นักวรรณกรรมที่ได้รับสมญานามว่า "บิดาแห่งวรรณกรรมยุคใหม่ของไต้หวัน" หรือ "หลู่ซวิ่นไต้หวัน" ก็ต้องเริ่มต้นจากปากั้วซันไปจนถึงวัดขงจื๊อ จากเกาปินเก๋อไปจนถึงกองบัญชาการตำรวจจางฮั่ว เราจะได้สัมผัสกับผลงานของเขา ซึ่งเป็นทัศนียภาพแห่งวรรณกรรมที่เป็นเอกลักษณ์ท้องถิ่น

 

คุณไล่เหอ เกิดที่จางฮั่ว ในปีค.ศ.1894 ได้รับการศึกษาแบบญี่ปุ่นในโรงเรียนของรัฐ ศึกษาภาษาจีนที่เสี่ยวอี้ถัง ต่อมาขึ้นเหนือไปศึกษาต่อจนจบการศึกษาด้านแพทยศาสตร์จาก Taiwan Sotokufu Medical School (ปัจจุบันคือคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน) เมื่อจบการศึกษาแล้ว ได้เริ่มชีวิตการทำงานของตน ได้พบกับความอยุติธรรมในสังคมที่ชาวไต้หวันได้รับ ผลงานของคุณไล่เหอ เรื่อง "อาซื่อ" หรือ "น้องสี่" บรรยายถึงสภาพการณ์ในยุคนั้น ลูกจ้างชาวไต้หวันจะได้รับค่าจ้างต่ำกว่าลูกจ้างญี่ปุ่นประมาณครึ่งหนึ่ง และไม่มีบ้านพักให้อยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเงินช่วยเหลือค่าเช่าบ้านยังถูกหักอีกด้วย เมื่อมาเป็นหมอแล้ว คุณไล่เหอได้บรรยายสภาพของไต้หวันที่อยู่ภายใต้อาณานิคมของญี่ปุ่น ถูกกดขี่ขูดรีด และถูกทำทารุณกรรม เขาได้บรรยายชีวิตจริงวิพากษ์ความรุนแรงและความเลวร้ายที่เกิดขึ้นในยุคที่ไต้หวันตกเป็นอาณานิคมของญี่ปุ่น ผลงานวรรณกรรมของเขาปลุกความรักชาติ ต่อต้านจักรวรรดินิยมและระบอบศักดินา

คุณเย่สือเทา (葉石濤) นักวรรณกรรมอีกท่านหนึ่ง ได้เขียนไว้ในผลงานของตนที่มีชื่อว่า "ทำไมคุณไล่เหอจึงเป็นบิดาแห่งวรรณกรรมไต้หวัน" โดยระบุว่า ผลงานวรรณกรรมของคุณไล่เหอเต็มไปด้วยสีสันแห่งจิตวิญญาณของการต่อต้าน การขัดขืน และการเรียกร้องที่ไม่ยอมจำนน รวมทั้งนำเอาประวัติศาสตร์ชะตากรรมอันไม่ธรรมดาของไต้หวันบรรยายออกมาเป็นตัวอักษร และชื่นชมผลงานการสร้างพื้นฐานให้แก่วงการวรรณกรรมยุคใหม่ไต้หวันของคุณไล่เหอ

ปีค.ศ.1917 คุณไล่เหอได้กลับไปที่บ้านเกิด จัดตั้ง "โรงพยาบาลไล่เหอ" นับถึงปัจจุบันมีอายุกว่า 100 ปีแล้ว เดิมเป็นสิ่งปลูกสร้างสไตล์ญี่ปุ่น หลังคาปูด้วยกระเบื้องสีดำ แต่ตอนนี้ได้ปรับปรุงเป็นอาคารขนาดใหญ่ เก็บอนุรักษ์ไว้เพียงเสากำแพงเสาเดียวเพื่อเป็นที่ระลึกเท่านั้น ส่วน "พิพิธภัณฑ์ไล่เหอ" ตั้งอยู่ที่ชั้น 4 เก็บรวบรวมสิ่งของเครื่องใช้ และผลงานเขียนของเขาไว้ที่นี่

เมื่อเดินเข้าไปในพิพิธภัณฑ์ บนกำแพงจะมีคำขวัญ "ผู้กล้าต่อสู้เพื่ออุดมการณ์" ประดับไว้ สร้างบรรยากาศเสมือนย้อนกลับสู่ยุคอดีต สัมผัสกับความอาจหาญแข็งแกร่งของคุณไล่เหอที่ต่อกรกับกลุ่มผู้กุมอำนาจ สิ่งที่จัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์ประกอบไปด้วย อัตชีวประวัติ ผลงานที่ผ่านมา ร่างต้นฉบับ อุปกรณ์แพทย์ ภาพถ่ายเก่าแก่ และหนังสือที่เก็บสะสม ซึ่งมีคุณค่ายิ่งของคุณไล่เหอ

หนึ่งในบริเวณจัดแสดงเป็นการจำลองห้องตรวจคนไข้ ด้านข้างรูปปั้นทองสัมฤทธิ์ของคุณไล่เหอ มีโต๊ะไม้และปากกาตั้งประดับอยู่ และบนชั้นวางของที่ดูเก่าสีถลอกก็มีรูปขาวดำเก่าๆ เป็นภาพบริเวณด้านนอกของโรงพยาบาลในสมัยนั้น ในภาพจะเห็นรถลากของคุณไล่เหอจอดอยู่นอกบ้าน คุณไล่เหอมักจะอาศัยช่วงเวลาที่นั่งอยู่บนรถลากที่โยกไปโยกมาเพื่อไปทำหน้าที่ของคุณหมอ สร้างสรรค์ผลงานวรรณกรรมของตน

เจ้าแม่ "มาจู่" แห่งจางฮั่ว ผู้ไว้หนวดทรงพม่าติดบั้ง

จากภาพถ่ายเหล่านี้จะเห็นได้ว่า คุณไล่เหอมีภาพลักษณ์ที่แตกต่างจากบุคลิกโดยทั่วไปของคุณหมอในสายตาของคนทั่วไป ไม่มีเสื้อกาวน์สีขาว หนวดทรงพม่าติดบั้งสองเส้นบนใบหน้าและเสื้อเชิ้ตพื้นเมืองไต้หวันได้กลายเป็นสัญลักษณ์ประจำตัวของเขาไปเสียแล้ว และสิ่งที่ทำให้ผู้คนมีความรู้สึกเคารพยกย่องก็คือ คุณไล่เหอมักจะให้การรักษาพยาบาลฟรีแก่ชาวบ้านที่ยากจน และในช่วงคืนวันตรุษจีน ชาวบ้านจะเผากระดาษเงินกระดาษทอง แต่คุณไล่เหอกลับเผากระดาษบัญชีผู้ค้างชำระเงินค่ารักษา การที่เขาเป็นแบบอย่างในการช่วยเหลือคนทุกข์ยาก ทำให้ผู้คนขนานนามคุณไล่เหอว่า "เจ้าแม่มาจู่ แห่งจางฮั่ว" และเป็นเรื่องเล่าขานมาจนถึงปัจจุบันด้วย

...สตรีเป็นวัตถุบำเรอความสุขของผู้คน ถูกย่ำยีตามอำเภอใจของพวกเขา ไม่มีเด็กคนใดที่จะไม่ไร้เดียงสาน่ารัก ในขณะที่พวกเขากลับทรมานด้วยความโหดร้าย ...เมื่อเราอยู่ในสภาพแวดล้อมเช่นนี้ คิดแต่เพียงว่าจะมีทางอยู่รอดได้อย่างไรเท่านั้น แม้ความสุขที่แลเห็นอยู่เบื้องหน้าจะไม่อาจได้สัมผัสก็ตาม แต่ก็ต้องต่อสู้เพื่อรุ่นลูกรุ่นหลาน

"เพลงเศร้าแห่งเมืองใต้" ผลงานของคุณไล่เหอ แต่ละตัวอักษรบรรยายถึงความไร้มนุษยธรรมที่ผู้อ่อนแอในสังคมได้รับจากรัฐบาลอาณานิคม ภายใต้สภาพแวดล้อมเช่นนี้ ผู้ที่เอาตัวรอดอยู่ไปวันๆ เป็นสิ่งที่น่าละอายใจยิ่ง เพื่ออนาคตของรุ่นลูกรุ่นหลาน หวังให้ผู้คนที่อยู่บนผืนแผ่นดินนี้ กล้าที่จะลุกขึ้นมาสู้อย่างกล้าหาญ

บทกลอนของเขาเต็มไปด้วยเสียงเพรียกจากกลุ่มชนผู้อ่อนแอในสังคม คุณไล่เหอยึดถือ "หลักการต่อสู้ด้วยความอาจหาญเพื่อความชอบธรรม เพราะในโลกใบนี้ไม่เคยมอบสิทธิ์ใดๆ ให้î เป็นคติเตือนใจของตน ผลงานของเขาล้วนมาจากอุดมการณ์ที่เขาได้ตั้งปณิธานไว้ "อีกานเชิงไจ่" บทความที่มีชื่อเสียงของคุณไล่เหอได้ระบุในตอนท้ายว่า ได้รับอิทธิพลจากผลงานที่มีชื่อว่า "L'Affaire Crainquebille" ของ Anatole France เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมชาวฝรั่งเศสที่เขาชื่นชอบ ส่วนผลงาน "ตรุษจีนแห่งความผิดหวัง" ก็ได้รับอิทธิพลจากนิโคไล โกกอล นักวรรณกรรมชาวรัสเซีย นอกจากนี้ ผลงานเขียนของ Chekhov, Anton Pavlovich, Ivan Sergeyevich Turgenev, Lev Nikolayevich Tolstoy,  Johann Wolfgang von Goethe, และ Egon Schiele ที่อยู่บนชั้นวางหนังสือของเขา ล้วนมีอิทธิพลต่อสไตล์วรรณกรรมของคุณไล่เหอไม่น้อยทีเดียว

"วันไล่เหอ" ดอกไม้แห่งเสรีภาพที่เบ่งบาน

ผลงานวรรณกรรมที่มีชื่อเสียงที่สุดของคุณไล่เหอก็คือผลงาน "อีกานเชิงไจ่" ในปี 1926 ผลงานดังกล่าวยังได้รับการบรรจุไว้ในตำราเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายของไต้หวันด้วย เมื่อคุณครูสอนถึงบทนี้ทีไร ก็จะมีนักเรียนจากทั่วทุกสารทิศเข้าชมพิพิธภัณฑ์แห่งนี้อย่างคับคั่ง

นอกจากนี้ พิพิธภัณฑ์ยังได้จัดเวิร์คช็อปและศึกษาผลงานไล่เหอ ตลอดจนกิจกรรมผลงานวรรณกรรมที่เคยได้รับรางวัลวรรณกรรมในไต้หวัน จัดกิจกรรมการแสดงดนตรีและอื่นๆ ในวันที่ 28 พ.ค. ของทุกปี ซึ่งเป็น "วันไล่เหอ" 

มหกรรมดนตรีในปีค.ศ.2017 จัดให้มีขึ้นเป็นครั้งที่ 8 ซึ่งเป็นวันครบรอบ 123 ปี วันเกิดของคุณไล่เหอ และครบรอบ 30 ปี แห่งการยกเลิกกฎอัยการศึก ดังนั้น จึงจัดให้มีขึ้นภายใต้หัวข้อ "ดอกไม้แห่งเสรีภาพ" ผลงานบทกลอนของคุณไล่เหอในปีค.ศ.1920 ซึ่งประกอบไปด้วยการท่องไปกับวรรณกรรม รวมทั้งการสัมมนา "ท่องไปกับวรรณกรรม" ในวันไล่เหอของทุกปี ได้รับการต้อนรับจากผู้รักในวรรณกรรมอย่างล้นหลาม โดยแบ่งเป็น 4 เส้นทาง ที่แต่ละเส้นทางจะผ่านการปรึกษาหารือขบคิดกันอย่างละเอียดนานหลายเดือนจึงจะออกมาเป็นรูปเป็นร่าง จนสามารถนำผู้สนใจไปสัมผัสผลงานวรรณกรรมของคุณไล่เหอด้วยความดื่มด่ำ ท่องไปในผลงานที่เขาบรรยายถึงจางฮั่ว รวมเกร็ดแห่งความทรงจำไว้ในงานวรรณกรรมของเขา

ในระหว่างการนำเข้าชมพิพิธภัณฑ์ไล่เหอ นอกจากจะแนะนำทัศนียภาพโดยรอบแล้ว ที่สำคัญยิ่งกว่านี้คือ จะมีปฏิสัมพันธ์กับผู้เข้าร่วมกิจกรรม ผ่านการเปรียบเทียบภาพเก่ากับภาพใหม่ๆ และการสัมผัสผลงานวรรณกรรม แลกเปลี่ยนประสบการณ์และความรู้สึกที่มีต่อผลงานของคุณไล่เหอ คุณหวงจื้อเฉิง (黃志誠) ผู้บรรยายอาวุโสบอกว่า ก่อนหน้านี้มีคุณลุงที่เข้าร่วมกิจกรรมคนหนึ่งเคยได้รับการรักษาจากคุณไล่เหอ คุณลุงเล่าให้ฟังว่า ตอนนั้น โรงพยาบาลต่าง ๆ ไม่กล้าที่จะรักษาบาดแผลของเขา แต่คุณไล่เหอไม่เพียงแต่ไม่ปฏิเสธเท่านั้น ยังรักษาบาดแผลของเขาจนหายดี บุญคุณนี้ทำให้เขาสำนึกมาจนถึงปัจจุบัน คุณหวงจื้อเฉิงเล่าอีกว่า อาศัยการแบ่งปันเรื่องราวของคุณไล่เหอที่เคยได้ยินได้ฟังมา เป็นสิ่งที่ได้รับเพิ่มเติมจากกิจกรรมท่องวรรณกรรมไล่เหอ

เดินทอดน่องเมืองจางฮั่ว สัมผัสผลงานวรรณกรรม

ข้างๆ โรงพยาบาลไล่เหอเดิมคือ "หอหลินเป่า" 
(鄰保館) เป็นบ้านพักอาคารสงเคราะห์ในยุคแรกๆ ของไต้หวันที่ใช้เป็นที่พักสำหรับผู้ยากไร้ในยุคอาณานิคมญี่ปุ่น และมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "โรงทาน" ซึ่งคุณไล่เหอเคยอาศัยสถานที่เหล่านี้เป็นภูมิหลังของการสรรค์สร้างผลงานบทกลอนและบทเพลง รวมทั้งนิยายพื้นบ้านของเขา ตอนนั้น ไต้หวันได้รับอิทธิพลจากระบบการศึกษาในฐานะอาณานิคมญี่ปุ่น ขนบธรรมเนียมประเพณี บทกลอนพื้นเมือง และนิยายพื้นบ้าน ไม่เคยได้รับความสนใจ เมื่อคุณไล่เหอมีเวลาว่างจากการสร้างสรรค์ผลงานวรรณกรรม เขาก็จะทุ่มเทให้แก่การอนุรักษ์ผลงานวรรณกรรมพื้นบ้านอย่างเต็มกำลังความสามารถ

เมื่อออกจากพิพิธภัณฑ์แล้ว ก็จะถึงโรงเรียนประถมศึกษาจงซัน ซึ่งคุณไล่เหอเคยร่ำเรียนที่นี่ ผลงาน "บทกลอนแห่งต้นไม้" ที่นำมาแสดงไว้ยังระเบียงศิลปกรรมภายในโรงเรียน ได้จัดแสดงผลงานและประวัติของศิษย์เก่านักวรรณกรรมของโรงเรียนจำนวน 12 ท่าน เพื่อให้รุ่นน้องได้ทำความรู้จักเรื่องราวและผลงานของนักวรรณกรรมเหล่านี้ โรงเรียนประถมศึกษาจงซันก่อตั้งมานานกว่า 120 ปีแล้ว อาคารภายในโรงเรียนก็มีอายุเกินกว่า 100 ปี เป็นห้องเรียนในยุคแรกๆ วันเปิดเทอมวันแรก คุณไล่เหอได้พาบุตรชายมาที่นี่ รำลึกถึงความรู้สึกและอารมณ์ในวันแรกที่เปิดเทอมของเขาเมื่อ 25 ปีก่อน สรรค์สร้างออกมาเป็นผลงาน "ความทรงจำอันแสนน่าเบื่อ" เพื่อวิพากษ์ระบบการศึกษาอาณานิคมในยุคนั้น

ปากั้วซันเป็นแลนด์มาร์กของเมืองจางฮั่ว ผลงานจำนวนมากของคุณไล่เหอมีเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับที่นี่ เมื่อเราเลาะไปตามทางเดินแห่งวรรณกรรมของปากั้วซันขึ้นไปเรื่อยๆ บทกลอนบทที่ 7 ใน 10 บทกลอนของ "อ่านประวัติศาสตร์ไต้หวัน" จุดปลายทางจะเป็นกำแพงบทกลอนชื่อดังของคุณไล่เหอ ซึ่งประกอบกันขึ้นจากแผ่นเหล็กจำนวน 100 แผ่น ในแนวตั้ง ประหนึ่งหน้าหนังสือ เพื่อให้ผู้คนได้ซึมซับบทกลอนที่คัดสรรจากบทกลอนที่มีชื่อว่า "รุกไปข้างหน้า" (前進)

เชิงเขาปากั้วซัน เดิมเป็นสวนสาธารณะจางฮั่ว แต่ในปัจจุบันได้กลายเป็นที่ดินว่างเปล่า ได้แต่อาศัยผลงานวรรณกรรมของคุณไล่เหอ "นั่งตากลมในสวนสาธารณะ" และ "นั่งเล่นยามสนธยาในสวนสาธารณะ" มาจินตนาการบรรยากาศของสวนสาธารณะจางฮั่วในยุคนั้น เดินทอดน่องไปกับไกด์ จนถึงวัดขงจื๊อจางฮั่ว ซึ่งเป็นที่ตั้งเก่าของโรงเรียนที่คุณไล่เหอเคยศึกษาร่ำเรียน แล้วลัดเลาะไปยังวัด "หยวนชิงกวน" ฟังเรื่องราวการทุ่มเทให้แก่การเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมและสมาคมวัฒนธรรมไต้หวันของคุณไล่เหอ

เราเดินต่อไปถึงอีกแยกหนึ่ง ก็ถึงกองกำกับการสถานีตำรวจจางฮั่ว ซึ่งเป็นยุคอาณานิคมญี่ปุ่นปกครองไต้หวัน คุณไล่เหอเคยถูกจับกุมคุมขังอยู่ที่สถานีตำรวจแห่งนี้ถึง 2 ครั้ง ประวัติศาสตร์ช่วงนี้ทำให้ผลงานวรรณกรรมหลังออกจากคุกของเขาสะท้อนความเป็นจริงของคนชั้นล่างในสังคม และจิตใจเด็ดเดี่ยวกล้าหาญในการต่อต้านสิ่งที่ไม่เป็นธรรมทั้งปวง ในผลงานที่มีชื่อว่า "คนของฉัน" (吾人)

ถนนเฉินหลิง (陳陵路) ในวันนี้ ก็คือตลาดเสี่ยวซีเจีย
 (小西街) ในอดีตที่คลาคล่ำไปด้วยผู้คน "เกาปินเก๋อ" ในซอย เป็นร้านอาหารที่ในยุคนั้นคุณไล่เหอกับบรรดาเพื่อนๆ จากคณะแพทยศาสตร์มาสังสรรค์กันที่นี่ แต่ในปัจจุบันได้กลายเป็นโบราณสถานและมีการซ่อมแซมภายใต้ความพยายามร่วมกันของนักประวัติศาสตร์วรรณกรรมทั้งหลาย

พิพิธภัณฑ์ที่เก็บรวบรวมผลงานวรรณกรรมของคุณไล่เหอเอาไว้อย่างสมบูรณ์นี้ ไม่เพียงแต่จัดกิจกรรมในท้องถิ่นเท่านั้น แต่ยังได้พยายามเชื่อมต่อสู่ประชาคมโลกด้วย การสัมผัสผลงานวรรณกรรมของคุณไล่เหอ เปรียบเสมือนการย้อนยุคสู่ประวัติศาสตร์ยุคอาณานิคม จึงเป็นที่สนใจของบรรดานักประวัติศาสตร์ และผู้ศึกษาผลงานวรรณกรรมจากทั่วโลกให้แวะเวียนมาเยือนพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ และผลงานวรรณกรรมของเขาก็กลายเป็นผลงานที่นำไปแปลเป็นภาษาต่างๆ อีกด้วย มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย วิทยาเขตซานตาบาร์บาราได้นำผลงานของคุณไล่เหอไปแปลเป็นภาษาอังกฤษ คณะภาษาจีน มหาวิทยาลัยไฮเดลเบิร์กของเยอรมนี ยังได้เชิญมูลนิธิไล่เหอเข้าร่วมงานสัมมนาที่เยอรมนีเมื่อปีค.ศ.2015 นำเอาผลงานของคุณไล่เหอและวรรณกรรมยุคใหม่ของไต้หวันเผยแพร่สู่สายตาชาวโลก

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้แตกต่างจากพิพิธภัณฑ์ทั่วไป การท่องไปในแดนวรรณกรรมไล่เหอต้องอาศัยการอธิบายนำทางของไกด์ พาคุณเดินทะลุตรอกซอกซอย อ่านผลงานเขียนของไล่เหอ ท่องเที่ยวเชิงลึกด้วยการเดิน รวมทั้งซึมซับความสำนึกของท้องถิ่น ให้ "ดอกไม้แห่งเสรีภาพ" เบ่งบานอย่างยั่งยืนตลอดไป   

 

Bunga Kebebasan Bermekaran Membaca Lai Ho di Changhua

Artikel‧Lung Pei-ning  Gambar‧Jimmy Lin

談及著名世界文學家,歐陸的雨果、歌德、莎士比亞和中國魯迅都是耳熟能詳的人物,他們的故居至今仍深受後世緬懷。

回到有「台灣新文學之父」、「台灣魯迅」之稱賴和的彰化故鄉,從八卦山到孔廟、從高賓閣到警察署等都能欣賞到他的創作,形成獨特在地文學地景。


Rumah peninggalan sastrawan terkemuka dunia seperti Victor Hugo, Johann Wolfgang von Goethe, William Shakespeare and Lu Xun, adalah memori yang selalu dikenang.

Sama halnya dengan kampung halaman Lai Ho yang dihormati sebagai "Bapak Literatur Modern Taiwan" dan "Lu Xun Taiwan." Di berbagai pelosok Changhua, dari Gunung Bagua sampai Kelenteng Konghucu, dan dari Rumah Tamu Agung sampai Kantor Polisi Changhua, kita bisa menemukan jejak karya Lai Ho, membentuk satu geografi sastra yang unik.

 

Dilahirkan di Changhua pada 1894, Lai Ho sejak kecil menerima pendidikan dalam bahasa Jepang dan Tionghoa. Setelah tamat dari Sekolah Kedokteran Taiwan (Sekarang Fakultas Kedokteran di bawah Universitas Nasional Taiwan) dan mulai bekerja, ia menyaksikan dengan mata sendiri perlakuan tidak adil yang dialami masyarakat Taiwan. Dalam karyanya “Si Empat,” Lai Ho menulis bahwa pegawai Taiwan hanya dibayar separuh dari gaji pegawai Jepang, tidak diizinkan menetap di asrama perusahaan, sementara subsidi penyewaan rumah juga lebih sedikit. Setelah menjadi seorang dokter, Lai sering menulis artikel yang melukiskan eksploitasi dan penindasan terhadap masyarakat Taiwan di bawah penjajahan Jepang, dan mengritik kekurangan serta kekejaman pemerintahan kolonialisme, membuatnya dikenal sebagai sastrawan kebangsaan anti imperialisme dan feodalisme.

Sastrawan Yeh Shih-tao dalam artikelnya “Mengapa Lai Ho adalah Bapak Literatur Modern Taiwan?” menguraikan, karya Lai Ho bernuansa semangat protes, perlawanan serta pengecaman, mampu menangkap takdir sejarah Taiwan yang unik dalam tulisan, dan memastikan peran Lai sebagai pionir dalam “Literatur baru Taiwan.”

Satu abad telah berlalu sejak Lai Ho kembali ke Changhua dan mendirikan “Klinik Lai Ho” pada 1917. Klinik di sebuah bangunan gaya Jepang beratap genteng hitam itu, sekarang sudah dibangun kembali menjadi sebuah bangunan bertingkat tinggi. Yang tinggal hanya sebilah balok pilar asalnya, namun semua arsip peninggalan Lai Ho disimpan di “Lai Ho Memorial” yang terletak di lantai empat bangunan tersebut.

Memasuki “Lai Ho Memorial,” slogan “Berjuang Demi Keadilan” di atas dinding seakan membawa pengunjung kembali ke masa lalu, dan melihat dengan mata sendiri semangat tak gentar penindasan otoriter yang ditampilkan Lai Ho. Barang-barang yang dipamerkan di sini mencakup introduksi riwayat hidup, kronologi karya, manuskrip, perkakas pengobatan, foto lama, buku dan arsip-arsip berharga lain milik Lai Ho.

Salah satu kamar dimodifikasi menjadi sepenuhnya serupa dengan Klinik Lai Ho. Di atas meja dan rak di sebelah patung perunggu Lai Ho, ditemukan pena, kertas dan sehelai foto hitam-putih bangunan klinik. Dalam foto, tampak jelas becak di luar bangunan yang dipakai oleh Lai ketika bepergian. Menggunakan waktu luang di atas becak inilah, Lai Ho sering mengarang.

Mazu Changhua berkumis

Beberapa foto menampilkan gaya Lai Ho yang berbeda dari dokter tipikal berpakaian jubah putih. Kumis Lai Ho dan kemeja khas Taiwan adalah merek dagangnya, namun yang paling dihormati adalah perawatan yang diberikan secara gratis kepada pasien miskin. Pada malam Hari Raya Imlek, orang-orang biasanya membakar uang spirit, namun yang dibakar Lai Ho adalah bon biaya perawatan yang belum dibayar pasiennya. Dedikasi untuk berkontribusi pada rakyat membuat warga lokal menyebutnya sebagai “Mazu Changhua.”

Wanita adalah hiburan yang diinjak-injak. Anak kecil yang lugu dan imut dengan tega dianiaya. Di bawah lingkungan ini, apa gunanya hidup hanya untuk berdamai. Meski tidak mampu menikmati kebahagiaan di saat ini, kita tetap harus berjuang demi anak dan cucu.

Petikan dari “Ratapan Negeri Selatan” karya Lai Ho ini membuktikan tekadnya untuk selalu membela kaum lemah melawan perlakuan tak berperikemanusiaan dari pemerintah kolonial; juga menampilkan harapannya agar setiap orang bisa berjuang demi masa depan generasi berikutnya.

Puisi dan prosa Lai Ho penuh dengan semangat kebangsaan dan selalu memberi dukungan bagi kaum lemah. Inspirasi bagi idealismenya bersumber dari sejumlah penulis. Dalam penutup cerita pendek “Timbangan Dacin,” Lai Ho menyebut Anatole France, penulis Perancis yang memenangkan Hadiah Nobel untuk literatur dengan karyanya “L’Affaire Crainquebille,” sebagai salah satu pengaruhnya. “Hari Raya Kurang Memuaskan” terinspirasi oleh Nikolai Gogol dari Rusia, sementara karya penulis-penulis lain di atas rak bukunya seperti Chekhov, Turgenev, Tolstoy, Goethe dan Schiller, juga telah memengaruhi gaya kreativitasnya.

Bunga kebebasan bermekaran pada “Hari Lai Ho”

Esai paling terkenal Lai Ho adalah “Timbangan Dacin” karya 1926. Cerita pendek ini bisa ditemukan di buku pelajaran sekolah menengah atas. Setiap kali tulisan ini diajarkan, Lai Ho Memorial selalu ramai dikunjungi pelajar dari berbagai pelosok Taiwan. Mereka datang untuk membaca Lai Ho secara mendalam.

Selain itu, Lai Ho Memorial juga menggelar kegiatan-kegiatan seperti kamp sastra Lai Ho, lokakarya rencana pengajaran, penghargaan humanoria, serta festival musik dan rangkaian kegiatan untuk merayakan “Hari Lai Ho” setiap tanggal 28 Mei.

2017 adalah peringatan hari ulang tahun Lai Ho ke 123 dan tahun ke delapan digelarnya festival musik dalam rangka “Hari Lai Ho,” juga merupakan peringatan 30 tahun dicabutnya undang-undang darurat militer di Taiwan. Sejumlah kegiatan diadakan dengan tema “Bunga Kebebasan”, puisi format tradisional Tiongkok yang dikarang Lai pada 1920, termasuk serangkaian seminar dan suatu “Ziarah sastra”. Empat jalur penziarahan yang dirancang oleh para staf Lai Ho Memorial melalui diskusi sepanjang berbulan-bulan itu, membawa para peziarah sastra untuk mengenal Changhua melalui memori Lai Ho.

Dalam proses penziarahan, selain bisa melawat ke berbagai situs, yang lebih penting adalah interaksi dengan warga lokal, saling berbagi pengalaman dan pengetahuan melalui perbandingan foto dan pembacaan esai. Staf senior Huang Chih-cheng menceritakan pertemuannya dengan seorang peziarah berusia lanjut yang pernah berobat pada Lai Ho. Menurut Huang, kakek yang sangat berterima kasih pada Lai Ho itu pernah menderita luka, namun semua rumah sakit tidak berani mengobatinya, hanya Lai Ho bersedia dan akhirnya menyembuhkannya. Bisa mengetahui lebih banyak cerita tentang Lai Ho melalui pembagian pengalaman, adalah hasil tambahan dalam ziarah sastra tersebut.

 Ziarah sastra di Changhua

Di sebelah Klinik Lai Ho ada sebuah banguan yang disebut sebagai Aula Bantuan Tetangga, juga dikenal sebagai Gedung Pengemis. Perumahan sosial paling awal di Taiwan itu adalah tempat yang sering dikunjungi Lai Ho untuk mengoleksi cerita dan lagu rakyat. Budaya dan adat istiadat Taiwan yang tidak diutamakan di bawah pengaruh pendidikan kolonial Jepang itu menjadi inspirasi bagi kreativitas Lai Ho, dan karyanya sendiri menjadi media konservasi sastra lokal.

Sekolah Dasar Chung Shan yang terletak tidak jauh dari Lai Ho Memorial, memiliki sejarah lebih dari 120 tahun. Di atas karya seni “Pohon Puisi” di kampus sekolah, tertera perkenalan dan tulisan dari 12 sastrawan alumni, termasuk Lai Ho. Saat mendampingi anaknya ke sini pada hari buka sekolah, Lai Ho teringat akan pengalamannya bersekolah di sini 25 tahun sebelumnya, dan mengarang “Memori Membosankan,” suatu esai mengritik pendidikan kolonial.

Gunung Bagua adalah landmark penting Kota Changhua, juga subjek yang sering dipakai oleh Lai Ho dalam karyanya. Ada sebuah jalan setapak di sebelah gerbang masuk gunung. Menaiki tangga di jalan literatur ini, kita bisa membaca puisi ke tujuh dari sepuluh puisi yang dikarang Lai setelah membaca “Sejarah Umum Taiwan” karya Lian Heng. Di ujung jalan kita menemukan Dinding Puisi Lai Ho, dikonstruksi dengan seratus pelat baja vertikal berbentuk halaman buku tradisional. Puisi di atas dinding adalah petikan dari “Kemajuan” karya Lai Ho.

Di bawah Gunung Bagua adalah lokasi Taman Changhua yang telah tidak lagi ada. Sekarang kita hanya bisa membayangkan pemandangan taman tersebut dengan membaca esai seperti “Menikmati Udara Sejuk di Taman” dan “Duduk di Taman pada Malam Hari.” Kita kemudian bisa berjalan kaki ke Kelenteng Konghucu. Lai Ho pernah sekolah di sini ketika tempat ibadah itu masih merupakan Sekolah Umum Pertama. Setelah itu, mari kita melawat ke Kuil Yuan-ching tempat pemujaan Dewa Langit untuk menyimak cerita keterlibatan Lai Ho dalam gerakan sosial dan perannya dalam Asosiasi Kebudayaan Taiwan.

Kantor polisi di persimpangan jalan berikutnya adalah markas besar polisi kolonial Jepang, tempat dipenjarakannya Lai Ho sebanyak dua kali. Pengalaman ini berpengaruh besar terhadap karya literaturnya di kemudian hari, yang mencerminkan perlawanan terhadap penjajahan dan perjuangan menuntut keadilan.

Jalan Chenling adalah Jalan Barat Kecil yang ramai pada zaman Lai Ho. Rumah Tamu Agung di salah satu lorongnya adalah hotel dan restoran tempat reuni teman sekelas sekolah kedokteran Lai Ho pada 1941. Berkat upaya sejarawan, bangunan tersebut telah didaftarkan sebagai situs sejarah dan sedang diperbaiki.

Lai Ho Memorial, dengan arsip karya Lai Ho yang mengesankan tidak hanya sering menggelar kegiatan lokal, juga dengan aktif mempromosikan kerja sama internasional. Membaca tulisan Lai Ho bisa membuat pembaca melihat adegan sejarah. Inilah mengapa sastrawan dalam dan luar negeri sering mengunjungi Lai Ho Memorial dan menerjemahkan karyanya. Universitas California di Santa Barbara, Amerika Serikat, telah menerjemahkan puisi dan prosanya ke dalam bahasa Inggris; dan Institut Penelitian Bahasa Tionghoa di bawah Universitas Heidelberg di Jerman mengundang Yayasan Lai Ho untuk menghadiri satu acara lektur pada 2015. Semua ini telah memperkenalkan Lai Ho dan literatur baru Taiwan kepada dunia literatur internasional.

Berbeda dari pameran bersifat statis di Lai Ho Memorial, ziarah sastra pada Hari Lai Ho membawa kita ke jalanan, membaca karyanya sambil menelaah sejarah Changhua, dan menyelami makna semangat “Bunga kebebasan” Lai Ho.  

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!