Giống loài bản địa rạng ngời trăm năm

Hạt Diêm mạch Đài Loan
:::

2020 / Tháng 6

Bài viết‧Liu Ying-feng Ảnh‧Jimmy Lin Biên dịch‧Tường Vy


當來自南美洲的藜麥在國際掀起熱潮,成為明星眼中的養生聖品、全球因應糧食危機的救荒食物,很多人卻不知道,台灣原民部落藏著一株株原生自本土的「台灣藜」。

這個擁有百年歷史,有著紅、黃鮮豔顏色,猶如璀璨寶石的穀類,不但為台灣生態再添多樣性﹔如今,更成為歷經八八風災原民部落重溫家園記憶、延續部落傳統的嶄新起點。


Khi cả thế giới dấy lên trào lưu sử dụng hạt diêm mạch (hay thường được gọi là hạt quinoa) xuất xứ từ khu vực Nam Mỹ, từ đó hạt diêm mạch đã trở thành cực phẩm dưỡng sinh trong mắt những người nổi tiếng, được liệt kê là loại thực phẩm có khả năng ứng biến với khủng hoảng lương thực toàn cầu, nhưng nhiều người lại không hề hay biết tại các Bộ lạc dân tộc nguyên trú Đài Loan chính là nơi cất giấu những cây giống bản địa “Diêm mạch Đài Loan”.

Diêm mạch Đài Loan đã có mặt trên hòn đảo này trên một trăm năm lịch sử, với màu sắc sặc sỡ đỏ, vàng, là loài ngũ cốc được ví như những hạt ngọc lấp lánh, không những mang lại tính chất đa dạng cho sinh thái Đài Loan, mà cho đến nay, hạt Diêm mạch còn trở thành ký ức xây dựng lại vườn tược của bộ lạc dân tộc nguyên trú khi bị càn quét bởi trận siêu bão Morakot ngày 8/08/2009 và cũng là điểm khởi đầu mới cho ngành nghề truyền thống của bộ lạc.

 

Từ khi nổi lên phong trào dưỡng sinh bảo vệ sức khoẻ, hạt diêm mạch với giá trị dinh dưỡng cao, được phân bố trên dãy núi Andes khu vực Nam Mỹ, nghiễm nhiên trở thành “siêu thực phẩm” nổi tiếng nhất toàn cầu, được giới minh tinh Âu Mỹ săn đón quảng bá. Diêm mạch là loài có đặc tính dễ canh tác, lại chịu được hạn hán, Liên Hiệp quốc đã liệt kê hạt diêm mạch là loại “thực phẩm cứu đói” trong công cuộc chống lại nguy cơ cạn kiệt lương thực. Còn tại Đài Loan, hiện lên trước mắt từng chùm diêm mạch với hai sắc màu đỏ, vàng sặc sỡ, đã được chứng minh là loài bản địa “Diêm mạch Đài Loan” với lịch sử sinh tồn trên hòn đảo ngọc đã một trăm năm.

 

Vén lên bức màn bí mật về “thân thế” của Diêm mạch Đài Loan

Năm 2008, khi nhận được sự ủy thác từ Cục Lâm nghiệp, người đã vén lên bức màn bí mật về “thân thế” của diêm mạch đỏ, giáo sư Quách Diệu Luân (Kuo Yau-lun) ở khoa Lâm nghiệp, Đại học Khoa học Kỹ thuật Bình Đông cho biết, diêm mạch đỏ là giống cây trồng thường thấy trong bộ lạc dân tộc nguyên trú Đài Loan. Thời xưa, khi lương thực còn thiếu thốn, người dân tộc khi lên núi săn bắn thường mang theo  diêm mạch đỏ có dưỡng chất dồi dào lại gọn nhẹ  làm thực phẩm. Nhưng từ khi người dân tộc di cư xuống vùng đồng bằng, lương thực của họ đã thay thế bằng những loài ngũ cốc dễ gặt hái khác như hạt kê, khoai môn, khiến diêm mạch đỏ chỉ được xem là lương thực phụ.

Giáo sư Quách Diệu Luân là chuyên gia nghiên cứu tính đa dạng của sinh vật Đài Loan, nhờ có học sinh Lâm Chí Trung (Lin Zhi-zhong) mà giáo sư mới biết đến diêm mạch đỏ. Năm 2005, giáo sư nhận chức vụ Chủ nhiệm Trung tâm đa dạng sinh học thuộc Trường Đại học Khoa học Kỹ thuật Bình Đông, chuyên nghiên cứu các đề tài đặc tính đa dạng sinh vật vùng Cao Hùng, Bình Đông, từ đó bắt đầu chương trình khảo sát về diêm mạch đỏ.

Giáo sư Quách Diệu Luân cho biết, vào thời điểm đó hầu như không có bất cứ nghiên cứu nào có liên quan đến diêm mạch đỏ, chỉ có vài nghiên cứu đơn lẻ của nghiên cứu viên Quách Tiến Thành (Kuo Chin-cheng) thuộc Trung tâm cải tiến nông nghiệp Đài Đông (COA’s Tai­tung District Agricultural Research and Extension Station). Chính vì thế, các thành viên trong nhóm nghiên cứu mới phân công đi đến Viện bảo tàng và trường đại học các nước như Mỹ, Anh, Hà Lan v.v..., để đối chiếu tiêu bản. Mãi 3 năm sau, thành viên trong nhóm nghiên cứu là giáo sư Dương Viễn Ba (Yang Yuen-bo) giảng dạy ngành Khoa học Sinh vật, Đại học Quốc lập Trung Sơn (NSYSU) Đài Loan mới tìm ra được tiêu bản có đặc trưng và ngoại hình tương đồng được lưu giữ tại Viện tiêu  bản, Đại học Kyoto Nhật Bản.

Hóa ra trước đây “Diêm mạch đỏ” được gọi với nhiều tên gọi khác nhau như “Hạt diêm mạch ăn được”, “Xích lê” (Diêm mạch đỏ) , “Tử lê” (Diêm mạch tím), vào những năm 1940 từng được người Nhật Bản khảo sát và xác định đây là loài bản địa Đài Loan nên đã ghi chú là “Hạt Diêm mạch Đài Loan” (Chenopodium formosanum). Chính vì loài thực vật này có màu sắc sặc sỡ và hình dáng khác lạ nên có một thời gian bị hiểu lầm là  loại diêm mạch đỏ du nhập từ nước ngoài, nhưng cuối cùng thì hạt diêm mạch đã nhận được tên gọi thật của nó là Diêm mạch Đài Loan.

Kết quả khảo sát này không những mang ý nghĩa to lớn đối với tính đa dạng của sinh vật Đài Loan, mà trong quá trình khảo sát còn phát hiện ra rằng, vào năm 1918, Đài Loan từng hứng chịu đợt rét hại và hạn hán vô cùng nghiêm trọng, vùng đồng bằng bị mất mùa, thu hoạch rất kém, chỉ duy nhất nhóm người dân tộc vùng Nam bộ nhờ có Diêm mạch Đài Loan mới vượt qua được nạn đói. Cho đến nay, khi toàn cầu đang ráo riết tìm kiếm biện pháp giải quyết nguy cơ khủng hoảng lương thực, người ta mới phát hiện, thì ra Diêm mạch Đài Loan là loài thực vật vượt thời gian, từ gần 100 năm trước đã từng một lần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ “cứu đói” cho con người.

 

Những người mẹ trong bộ lạc mang Diêm mạch Đài Loan ra thế giới

Sau nghiên cứu của thầy trò trường Đại học Khoa học Kỹ thuật Bình Đông, diêm mạch đỏ dần dần được nhiều người biết đến, đồng thời cũng được chính phủ, các đoàn thể dân sự và các đơn vị nghiên cứu liên tiếp thúc đẩy quảng bá. Năm 2014, nhờ sự nỗ lực của bà Ngô Mỹ Mạo (Wu Mei-mao) - người sáng lập doanh nghiệp xã hội “Taiwan Way”, giúp cho Diêm mạch Đài Loan nhận được cơ hội tham gia Hội nghị Slow food (Ăn chậm) tại Italy. Diêm mạch Đài Loan lại càng tỏa sáng ra thế giới khi cùng với giống nếp đỏ, nếp cẩm và hạt kê nếp vàng, 4 chủng loại hạt giống thực vật bản địa Đài Loan được đăng ký vào kho dữ liệu “The Ark of Taste”.

Bà Ngô Mỹ Mạo từng giữ vai trò Phó nghiên cứu viên của Trung tâm phát triển công nghệ sinh học Đài Loan. Năm 2001, sau khi phát hiện bị bệnh ung thư, bà bắt đầu chuyển sang thúc đẩy ngành nông nghiệp hữu cơ, đồng thời thành lập doanh nghiệp xã hội “Taiwan Way”. Trong nhiều năm qua, bà đã nỗ lực đưa ý tưởng canh tác hữu cơ thân thiện với đất đai đến với các bộ lạc dân tộc, cũng vì thế mà bà được mệnh danh là “Người mẹ của bộ lạc”. Trong đó đáng để mọi người biết đến chính là câu chuyện của bộ lạc “Talampo” ở làng Phú Lí (Fuli), huyện Hoa Liên (Hualian), nơi bị đặt cho cái tên là “Bộ lạc u ám” vì đã nhiều năm không có điện sử dụng. Sau khi nhận được sự hỗ trợ của bà Ngô Mỹ Mạo, vùng đất này thay đổi diện mạo chuyển hướng làm nông nghiệp hữu cơ.

Năm 2008, bà Ngô Mỹ Mạo nhận lời mời đến chia sẻ kinh nghiệm hỗ trợ bộ lạc tại xã Kim Phong (Jinfeng), huyện Đài Đông (Taitung), hình ảnh cánh đồng diêm mạch rực rỡ sắc màu ở địa phương diễn ra trước mắt đã để lại ấn tượng vô cùng sâu sắc trong tâm trí bà.

Lúc bấy giờ, kênh bán hàng hữu cơ Leezen đã từng nhờ bà Ngô Mỹ Mạo kết nối mới thành công trong việc  triển khai  sản xuất hoa lạc thần theo hợp đồng với nhà nông bộ lạc Kiwit vùng Hoa Liên, lại vừa hay tìm kiếm cơ hội phát triển sản phẩm mới cho các loại cây trồng khác. Bà Ngô Mỹ Mạo nghĩ ngay đến diêm mạch đỏ, thế là bà bắt đầu hành trình hỗ trợ nhà nông khu vực Đài Đông, Hoa Liên, bắt tay vào việc canh tác hữu cơ.

Năm 2013, trong cuộc họp của Hiệp hội Taiwan Good Food, bà đã làm quen với cô Quách Hựu Chân (Guo You-zhen), đang theo học tại trường Đại học UNISG Italy (The University of Gastronomic Sciences). Không ngờ cô Quách Hựu Chân mang câu chuyện hỗ trợ bộ lạc dân tộc nguyên trú Đài Loan của Taiwan Way vào nội dung bài báo cáo trong lớp. Sau khi thông tin này đến tai ủy viên Hội Slow Food, ủy viên này lập tức mời bằng được bà Ngô Mỹ Mạo đến tham dự Hội nghị Slow Food chia sẻ kinh nghiệm. Thế là từ đó Diêm mạch đỏ Đài Loan tỏa sáng trên vũ đài quốc tế, mọi tầng lớp xã hội ít nhiều cũng đã nhìn thấy được giống cây trồng của Đài Loan.

 

Giống cây trồng trăm năm gây dựng lại kinh tế cho bộ lạc

Năm 2009, một dải ở Cao Hùng, Bình Đông chịu ảnh hưởng nặng nề bởi cơn bão Morakot, nhiều nhà cửa vườn tược của bộ lạc người dân tộc đã bị tàn phá, buộc họ phải rời khỏi thôn xóm. Ngờ đâu, hạt diêm mạch đỏ với bề dày lịch sử lâu đời lại trở thành điểm khởi đầu cho hành trình gây dựng lại kinh tế cho bộ lạc.

Năm 2012, ông Tạ Chấn Xương (Hsieh Chen-­chang) - Tổng giám đốc Nông trại Kullku đã triển khai sản xuất theo hợp đồng với nông dân các bộ lạc ở Đài Đông và Bình Đông. Là một chàng rể của gia đình dân tộc nguyên trú, do vợ là người dân tộc Paywan nên từ lâu ông đã biết đến hạt diêm mạch. Sau khi về hưu không còn làm việc trong công ty vận chuyển hàng hóa nữa, ông bèn có ý chuyển sang đầu tư nông nghiệp, thế là ông nghĩ ngay đến hạt diêm mạch đỏ vốn rất thân thuộc.

Năm 2009, sau trận bão Morakot, nhiều người dân tộc vùng thiên tai buộc phải rời quê hương ra đi, gây tác động rất lớn về tinh thần cũng như kế sinh nhai nên mọi người đều sống trong cảnh tương lai mù mịt. Anh Tống Kim Sơn (Song Jin-shan), người từng tham gia công tác tái thiết xã Tín Nghĩa (Xinyi), huyện Nam Đầu (Nantou) sau trận động đất ngày 21 tháng 9 năm 1999, đồng thời cũng là người đảm nhiệm chức vụ giám đốc dự án Phòng công tác tái thiết bộ lạc Paihe ở xã Trường Trị  (Changzhi). Đây là đơn vị tiền tuyến đảm nhiệm công tác khôi phục bộ lạc Paihe sau trận bão Morakot. Vào thời điểm đó, có hơn 250 hộ dân của 6 bộ lạc dân tộc thuộc bộ lạc Paihe xã Trường Trị phải chuyển đến Bình Đông, không ngờ chưa tới nửa năm đã có đến 37 người nối tiếp nhau qua đời vì chịu  tác động quá lớn và vì thương nhớ quê hương.

Đội tái thiết sau thiên tai phải tìm cách an ủi cho vết thương lòng của người dân vùng thiên tai. Năm 2013, nhờ sự kết nối của Phòng Nông nghiệp huyện Bình Đông, anh Tống Kim Sơn biết được tin ông Tạ Chấn Xương đang đầu tư trồng diêm mạch đỏ. Vì thế, anh đã đề xuất kế hoạch hợp tác, hy vọng thông qua hình thức sản xuất theo hợp đồng để giúp cho cư dân vùng thiên tai tìm lại được hương vị vốn có của quê nhà.

Năm đó cụ Ba Thanh Nhất (Ba -Qingyi) đã 80 tuổi, sau cơn bão đành di cư xuống vùng đồng bằng sinh sống. Cụ trở nên u sầu từ khi rời khỏi vùng sơn lâm hoang dã thân thuộc của mình, cho đến khi tiếp xúc với diêm mạch đỏ thì tâm trạng của cụ mới phục hồi trở lại. Anh Ba Văn Hùng (Ba Wen-xiong) sau khi xuất ngũ về nhà ở cùng với bố chia sẻ, từ khi bắt đầu trồng hạt diêm mạch, bố đã cười nhiều hơn và hoạt bát hơn. Lúc đó họ mới phát hiện ra rằng, trong ký ức tuổi thơ của họ, hạt diêm mạch đỏ được dùng để ngâm rượu hạt kê, thì ra nó lại mang giá trị kinh tế và nguồn dinh dưỡng dồi dào đến thế.

Ông Tạ Chấn Xương chia sẻ: “Hy vọng thông qua hình thức sản xuất theo hợp đồng, diêm mạch đỏ sẽ mang lại cơ hội phát triển cho kinh tế bộ lạc”. Hạt diêm mạch tuy có thể dễ dàng sinh trưởng và có độ thích ứng cao với các loại hình thổ nhưỡng và môi trường địa chất xấu nhưng bông diêm mạch lại bé hơn cả hạt kê, chính vì thế quy trình gia công khâu cuối cùng lại cực kỳ phức tạp, phải trải qua đến 12 công đoạn gia công thì mới cho ra thành phẩm. Cho nên ông Tạ Chấn Xương đã đặc biệt nghiên cứu ra thiết bị sàng lọc, giúp tăng hiệu quả năng suất so với cách sàng lọc thủ công trước kia.

Khi sức hút của hạt diêm mạch tiếp tục tăng lên trên thế giới, danh tiếng của Diêm mạch Đài Loan cũng dần dần được mở rộng, số hộ nông dân chủ động đến tìm hiểu hợp tác cũng nhiều hơn. Chẳng hạn như hộ nông các xã: Đa Lương (Duoliang) ở Đài Đông, Namasia ở Cao Hùng và Tín Nghĩa ở Nam Đầu đều có rất nhiều người có ý muốn hợp tác. Đơn vị Phòng công tác The Original-Love Woodworking Đài Đông vừa hợp tác với ông Tạ Chấn Xương trong thời gian gần đây, ngoài việc canh tác diêm mạch đỏ còn tiến thêm một bước, kết hợp nghệ thuật vải truyền thống của dân tộc nguyên trú vào việc sáng tạo bao bì cho sản phẩm hạt diêm mạch, thể hiện nét đẹp trí tuệ từ nội hàm cho đến hình thức bên ngoài của cuộc sống người dân tộc nguyên trú

Tiếp bước cùng xu hướng đề tài sức khoẻ và lương thực ngày càng nhận được sự quan tâm của mọi người, “hạt Diêm mạch Đài Loan” trước kia chỉ được hiện diện trong vai phụ không mấy được quan tâm, nay đã trở thành một ngôi sao mới, mang theo ánh sáng đỏ rực, vàng ươm lấp lánh, dù sống trên vùng đất khô cằn ác liệt nhưng “hạt Diêm mạch Đài Loan” vẫn hiên ngang thể hiện sức sống mãnh liệt của mình.

Bài viết liên quan

近期文章

IN ไทย

Gemilap Tanaman Asli Ratusan Tahun

Kinoa Taiwan

Artikel‧Liu Ying-feng Gambar‧Jimmy Lin Terjemahan‧Maria Sukamto

當來自南美洲的藜麥在國際掀起熱潮,成為明星眼中的養生聖品、全球因應糧食危機的救荒食物,很多人卻不知道,台灣原民部落藏著一株株原生自本土的「台灣藜」。

這個擁有百年歷史,有著紅、黃鮮豔顏色,猶如璀璨寶石的穀類,不但為台灣生態再添多樣性﹔如今,更成為歷經八八風災原民部落重溫家園記憶、延續部落傳統的嶄新起點。


Ketika dunia internasional dihebohkan oleh kehadiran kinoa yang berasal dari Amerika Selatan dan menjadi makanan sehat favorit kaum selebriti dan juga menjadi salah satu sumber nutrisi dalam krisis pangan yang tengah mengglobal, tidak banyak orang tahu akan keberadaan “Kinoa Taiwan” yang merupakan tanaman asli tersembunyi di pemukiman penduduk asli Taiwan.

Tanaman asli Taiwan yang sudah ratusan tahun bertumbuh dalam gemilap warna merah, dan kuning yang memukau bak batu permata ini tidak saja memberi nilai tambah untuk ekologi Taiwan yang ramah, tetapi juga menjadi daya tarik untuk mengembalikan penduduk asli yang terkena dampak bencana alam akibat mengamuknya angin Taifun Morakot beberapa waktu silam, untuk kembali ke pemukimannya melanjutkan tradisi dalam derap kehidupan yang baru.

 

Kinoa yang bernutrisi tinggi, tumbuh subur di kawasan pegunungan Andes di Amerika Selatan, dan dikenal sebagai sebagai makanan sehat, bahkan menjadi makanan super secara global, menjadi makanan favorit kaum selebriti dunia barat. Sifat kinoa yang bisa bertahan dalam cuaca sangat kering, dan mudah ditanam ini, oleh Persatuan Bangsa-Bangsa (PBB) dikategorikan sebagai makanan penolong dalam menangkal krisis pangan. Sedangkan di Taiwan, untaian kinoa berwarna merah kuning merekah, telah dibuktikan sebagai tanaman asli yang sudah tumbuh ratusan tahun di Taiwan.

 

Menguak Misteri Asal Usul Kinoa Taiwan

Pada 2008 Biro Kehutanan, COA memberikan mandat kepada dosen Fakultas Kehutanan, National Pingtung University of Science and Technology (NPUST), profesor Kuo Yau-lun untuk menguak misteri asal usul kinoa merah, prof. Kuo mengatakan kinoa merah adalah tanaman yang kerap ditemukan di pemukiman penduduk asli di Taiwan. Di zaman dulu, ketika makanan masih sangat kurang, para penduduk asli yang berburu ke hutan, sering membawa bekal kinoa merah yang merupakan makanan praktis bernutrisi tinggi. Tetapi, setelah penduduk asli pindah ke kota, ditambah lagi faktor makanan lain seperti jawawut, keladi dan lainnya mudah diperoleh, maka kinoa merah akhirnya menjadi makanan pelengkap saja.

Prof. Kuo Yau-lun yang merupakan seorang pakar di bidang keanekaragaman hayati Taiwan, mengenal keberadaan kinoa merah dari mahasiswanya Lin Zhi-zhong. Pada 2005, ia memangku jabatan direktur Biodiversity Research Center di NPUST, dan memulai risetnya tentang keanekaragaman hayati atau biodiversity di kawasan Kaohsiung dan Pingtung, dan kemudian mulai berfokus pada kinoa merah.

Kuo mengenang masa lalu ketika ia  sama sekali tidak menemukan data akademik tentang kinoa merah,  dan hanya mengandalkan catatan riset yang tidak lengkap dari periset Kuo Chin­-cheng, di Tai­tung District Agricultural Research and Extension Station. Maka ia bersama anggota tim peneliti lainnya berkunjung secara terpisah ke universitas dan museum di AS, Inggris dan Belanda untuk mencocokkan spesimen botani. Setelah berjuang 3 tahun, anggota tim riset Prof. Yang Yuen-bo, dosen Departement of Biological Science di National Sun Yat-sen University (NSYU), menemukan spesimen yang bermorfologi sama dengan kinoa Taiwan di Herbarium Universitas Kyoto, Jepang.  

Ternyata kinoa merah ini telah sempat dinamakan sebagai Kinoa Pangan, Kinoa Merah Bata, dan Kinoa Ungu di masa lalu, dan sejak 1940, periset Jepang sudah menetapkannya sebagai tanaman asli Taiwan, dan diberi nama latin Chenopodium formosanum atau Kinoa Taiwan. Dengan demikian, kinoa merah yang berwarna merah kuning merekah dengan bentuk rupa yang unik ini resmi dinyatakan sebagai tanaman asli Taiwan di mana sebelumnya sempat dianggap sebagai spesies dari luar.

Hasil riset ini tidak saja memberi makna besar bagi keanekaragaman hayati Taiwan, dalam proses pemeriksaannya ternyata juga diketahui pada tahun 1918, Taiwan pernah mengalami bencana kekeringan dan musim dingin yang dahsyat, mengakibatkan pertanian gagal panen, dan hanya penduduk asli sajalah yang lolos dari ancaman bencana tersebut dengan memakan kinoa Taiwan mengatasi kelaparan. Kini, saat dunia mengalami krisis pangan dan mencari solusinya, barulah didapati bahwa telah tersedia kinoa asli Taiwan yang sejak zaman dahulu kala telah memainkan peranannya sebagai “dewa penolong”.

 

Kinoa Taiwan Go-International

Kinoa merah berkat perjuangan tim riset NPUST menjadi semakin dikenal masyarakat, dan digalakkan  oleh instansi pemerintah, swasta, dan lembaga riset. Pada tahun 2014, berkat upaya Wu Mei-mao, pendiri Taiwan Way, kinoa Taiwan tercatat dalam katalog sebuah proyek dari The Slow Food Foundation untuk keanekaragaman hayati Italia, 4 jenis benih tanaman Taiwan yakni Kinoa Merah, Ketan Merah, Ketan Ungu, Ketan Butir Kecil masuk dalam catatan data “The Ark of Taste”, berkilau cerah di dunia internasional.

Wu Mei-mao sebelumnya menjabat sebagai peneliti di Pusat Pengembangan Bioteknologi Taiwan, setelah ia mengidap kanker pada tahun 2001, ia beralih menggalakkan industri pertanian organik, dengan mendirikan Taiwan Way. Selama bertahun-tahun, ia mengupayakan konsep pertanian organik, pertanian yang bersahabat dengan alam bisa masuk ke pemukiman para penduduk asli, oleh karena itulah ia mendapatkan julukan sebagai “Bunda Pemukiman Penduduk Asli”.

Yang paling memukau perhatian adalah kegigihan upayanya di Talampo, pemukiman penduduk suku Amis di Desa Fuli, Kabupaten Hualien yang karena tidak memiliki aliran listrik mendapat julukan “Permukiman Kelam”, ia telah membantu masyarakat daerah ini untuk bercocok tanam secara organik.

Wu Mei-mao pada tahun 2008 diundang ke Desa Jinfeng di Kabupaten Taitung untuk memberikan ceramah pengalamannya dalam membimbing permukiman penduduk asli, di sana ia terpukau oleh sebentang lahan luas yang ditanami kinoa merah.

Saat itu, atas inisiasi Wu Mei-mao, perusahaan toko retail produk organik Leezen yang telah sukses melancarkan kontrak pertanian bunga rosela dengan permukiman Kiwit di Kabupaten Hualien, juga kebetulan sedang mencari pertanian kontrak untuk jenis produk lainnya, oleh Wu Mei-mao diperkenalkanlah kinoa merah ini kepada Leezen, maka dimulailah pembimbingan penanaman organik untuk para petani di Taitung dan Hualien.

Dalam konferensi The Taiwan Good Food Association 2013, Wu berkenalan dengan Guo You-zhen yang saat itu sedang studi pascasarjana di Universitas Gastronomic Sciences di Piedmont Italia. Kesempatan itu menelurkan keikutsertaannya dalam pertemuan akbar yang diselenggarakan oleh The Slow Food Foundation di Italia. Hal ini disebabkan Guo You-zhen menulis cerita tentang Taiwan Way membimbing petani penduduk asli Taiwan di pemukiman mereka sebagai bahan diskusi dalam perkuliahannya. Kabar ini tersiar sampai ke telinga anggota dewan The Slow Food Foundation, maka mereka mengundang Wu Mei-mao untuk datang ke konferensi bienial mereka untuk berbagi pengalamannya. Oleh karena itulah, kinoa merah langsung melejit secara internasional, dan masyarakat dunia bisa mengenal produk pertanian asli Taiwan ini.

 

Tanaman Asli Ratusan Tahun Membangkitkan Ekonomi Kembali

Tidak sedikit penduduk asli yang terpaksa meninggalkan pemukimannya karena hantaman Taifun Morakot pada tahun 2009, yang membawa bencana besar di kawasan Kaohsiung dan Pingtung. Mereka terpaksa pindah, tapi di luar dugaan, kinoa yang sudah bersejarah ini menjadi sumber perekonomian baru untuk menghidupkan kembali daerah pemukiman yang terusak pada waktu itu.

Pada tahun 2012, Hsieh Chen-chang, GM perusahaan operator pertanian organik Kullku Co., membuat kontrak pertanian dengan beberapa petani di pemukiman Pingtung dan Taitung. Mengingat status dirinya sebagai menantu penduduk asli, berkat istrinya, Hsieh Chen-chang sejak dulu sudah mengenal adanya kinoa merah. Setelah pensiun dari perusahaan ekspedisi, Hsieh terjun ke industri pertanian, dan teringatlah ia kepada kinoa merah. 

Setelah hantaman Taifun Morakot yang membawa bencana dahsyat pada tahun 2009, banyak penduduk asli harus meninggalkan pemukiman yang sudah hancur, jiwa dan raga mereka sangat terpukul, dan perekonomian mereka tidak bisa bangkit kembali. Song Jin-shan memiliki pengalaman dalam rekonstruksi Desa Xinyi, korban bencana gempa dahsyat 21 September 1999 di Kabupaten Nantou, dan dalam bencana Taifun Morakot ini, ia menjadi manajer proyek rekonstruksi pemukiman Baihe di garis depan, ia mengatakan saat itu ada 250 an keluarga dari 6 pemukiman penduduk asli yang pindah ke pemukiman Baihe di Desa Changzhi, Kabupaten Pingtung, tapi tidak sampai setengah tahun lamanya, sudah ada 37 warga yang meninggal dunia karena tidak bisa mengentaskan diri dari pukulan dan rasa rindu akan kampung halaman.

Tim rekonstruksi mencari akal untuk melipur kesedihan hati para korban bencana alam ini. Pada tahun 2013, Song Jin-shan melalui kantor pertanian Kabupaten Pingtung mengetahui Hsieh Chen-chang terjun dalam pertanian kinoa merah, ia segera mengajukan proposal kerja sama, berharap bisa mengembalikan “keaslian” desa mereka.

Ba Qing-yi penduduk asli yang pada tahun itu berusia 80 tahun, pasca bencana Morakot pindah bermukim di daerah perkotaan, seharian ia murung karena meninggalkan kampung halamannya di daerah pegunungan, tapi setelah ia bercocok tanam kinoa merah, ia menjadi ceria kembali. Ba Wen-xiong yang usai wajib militer kembali ke kampung halaman menemani ayahnya, mengatakan, ayahnya sejak menanam kinoa merah, mulai banyak tersenyum dan lebih dinamis. Ia menemukan kembali ingatan masa kecil, memakai kinoa merah membuat arak jawawut, tak disangka kinoa merah mengandung begitu besar kadar nutrisi dan nilai ekonomi.

Melalui pertanian kontrak menanam kinoa merah, penduduk asli bisa membangkitkan perekonomian di pemukiman mereka. Hsieh Cheng-chang mengatakan kemampuan adaptasi kinoa merah sangat besar, ia bisa hidup dalam lahan seburuk apapun, dan mudah sekali tumbuh. Tetapi mengingat untaian biji kinoa lebih kecil dari jawawut, maka proses penanganannya sangat rumit, harus diproses sebanyak 12 tahap baru bisa menjadi produk layak pakai. Maka ia menciptakan fasilitas pengolahan khusus menggantikan tenaga manusia guna meningkatkan efisiensi.

Kinoa merah Taiwan mulai berkiprah di dunia, petani yang menawarkan lahannya pun semakin banyak. Banyak petani dari Desa Douliang di Taitung, Desa Namaxia di Kaohsiung, Desa Xinyi di Nantou semua bersedia untuk bekerjasama. Original-Love workshop perkayuan Taitung yang baru bekerja sama dengan Shieh, tidak hanya menanam kinoa merah, mereka juga menggalakkan kreativitas kain tenun tradisional penduduk asli untuk dijadikan sebagai kemasan produk kinoa merah, agar secara luar dan dalam memancarkan kepiawaian kehidupan penduduk asli Taiwan.

Dunia semakin mengutamakan tema kesehatan dan pangan, kinoa merah Taiwan yang dulu hanya sebagai pelengkap saja, kini melejit menjadi primadona, memukau dunia dengan gemilap warna merah dan kuning, memancarkan semangat kehidupan walau berada di lahan seburuk apapun.

พันธุ์พืชดั้งเดิมอายุนับร้อยปีที่ยังส่องประกายสุกใส

ควินัวไต้หวัน

บทความ‧หลิวอิงฟง รูปภาพ‧หลินเก๋อลี่ คำแปล‧รุ่งรัตน์ แซ่หยาง

當來自南美洲的藜麥在國際掀起熱潮,成為明星眼中的養生聖品、全球因應糧食危機的救荒食物,很多人卻不知道,台灣原民部落藏著一株株原生自本土的「台灣藜」。

這個擁有百年歷史,有著紅、黃鮮豔顏色,猶如璀璨寶石的穀類,不但為台灣生態再添多樣性﹔如今,更成為歷經八八風災原民部落重溫家園記憶、延續部落傳統的嶄新起點。


เมื่อควินัวซึ่งมาจากละตินอเมริกากลายเป็นที่สนใจไปทั่วโลก จนเป็นดาวดวงเด่นในแวดวงอาหารเพื่อสุขภาพ และในขณะที่ทั่วโลกกำลังเผชิญกับวิกฤตของการขาดแคลนอาหาร หลายๆ คนกลับไม่รู้เลยว่าในหมู่บ้านของชนเผ่าพื้นเมืองมีของล้ำค่าที่ชื่อว่า “ควินัวไต้หวัน” ปลูกกันอยู่ทั่วไป

ธัญพืชที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานนับร้อยปีและมีสีแดงเหลืองสดใสราวกับอัญมณีล้ำค่านี้ ไม่เพียงเป็นประโยชน์ต่อระบบนิเวศของไต้หวัน หากแต่ในทุกวันนี้ได้กลายมาเป็นความทรงจำอันล้ำค่าของครอบครัวชนเผ่าพื้นเมืองที่ได้รับผลกระทบจากไต้ฝุ่นมรกต เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม ค.ศ.2009 ก่อนจะกลายมาเป็นจุดเริ่มต้นใหม่ของการสืบทอดวัฒนธรรมพื้นบ้านของชนเผ่าพื้นเมืองด้วย

 

จากกระแสการรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพที่กลายเป็นที่นิยมไปทั่วโลก จึงไม่น่าแปลกใจที่ควินัวซึ่งเป็นพืชที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง และกระจายตัวอยู่ในแถบเทือกเขาแอนดีสของละตินอเมริกา จะกลายมาเป็น “ซุปเปอร์ฟู้ด” ที่ไม่เพียงแต่จะเป็นที่ชื่นชอบของเหล่าดาราดังในยุโรปและอเมริกา หากแต่คุณสมบัติที่ปลูกง่ายและเจริญเติบโตได้แม้ในพื้นที่แห้งแล้ง ทำให้องค์การสหประชาชาติยกให้เป็นพืชที่จะสามารถช่วยบรรเทาวิกฤตด้านอาหารของโลกได้เลยทีเดียว สำหรับในไต้หวัน พุ่มควินัวที่มีสีเหลืองสลับแดงอันฉูดฉาดและได้รับการพิสูจน์แล้วว่าเป็นพันธุ์พืชดั้งเดิมของไต้หวัน ก็มีประวัติศาสตร์ยาวนานนับร้อยปีเช่นเดียวกัน

 

เปิดโฉมหน้าของ “ควินัวไต้หวัน”

ในปีค.ศ.2008 กรมป่าไม้ไต้หวันได้มอบหมายให้ ศ.กัวเย่าหลุน (郭耀綸) จากคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีผิงตง (NPUST) ซึ่งทำการศึกษาเพื่อคลี่คลายความลึกลับของควินัว ชี้ว่า ควินัวเป็นพืชที่พบเห็นได้ทั่วไปตามหมู่บ้านของชนเผ่าพื้นเมือง ในยุคอดีตที่เสบียงอาหารไม่อุดมสมบูรณ์ ควินัวซึ่งมีน้ำหนักเบาและมีคุณค่าทางโภชนาการสูง จึงเป็นสิ่งที่ชนเผ่าพื้นเมืองนิยมพกติดตัวในยามที่ต้องขึ้นเขาไปล่าสัตว์ แต่หลังจากที่ชนเผ่าพื้นเมืองย้ายถิ่นฐานมาอยู่ในที่ราบมากขึ้น ประกอบกับการที่เสบียงอาหารชนิดอื่น เช่น ข้าว หรือเผือก สามารถหาได้ง่ายขึ้น ควินัวจึงถูกลดบทบาทเหลือเพียงเป็นตัวประกอบเท่านั้น

ศ.กัวเย่าหลุนที่เชี่ยวชาญด้านความหลากหลายของพืชพันธุ์ในไต้หวัน ก็มีโอกาสได้ทำความรู้จักกับควินัวผ่านการแนะนำของนักศึกษาที่ชื่อว่าหลินจื้อจง (林志忠) โดยในปี 2005 หลังจากที่เข้ารับตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์ความหลากหลายทางชีววิทยาของมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีผิงตง ศ.กัวเย่าหลุนจึงได้เริ่มทำการค้นคว้าเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตที่หลากหลายในแถบเกาสงและผิงตง พร้อมทั้งเริ่มทำการศึกษาควินัว

ศ.กัวเย่าหลุนเล่าให้ฟังว่า ในตอนแรกแทบไม่มีการค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับควินัวอยู่เลย มีเพียงรายงานการตรวจสอบเล็กน้อยของกัวจิ้นเฉิง (郭進成) นักวิจัยประจำสถานีพัฒนาพันธุ์พืชในเมืองไถตงเท่านั้น ดังนั้น สมาชิกของทีมวิจัยจึงต้องเดินทางไปยังมหาวิทยาลัยและพิพิธภัณฑ์ในสหรัฐฯ อังกฤษ และเนเธอร์แลนด์ เพื่อทำการเปรียบเทียบตัวอย่าง หลังผ่านไป 3 ปี ศ.หยางหย่วนโพ (楊遠波) ประจำคณะวิทยาศาสตร์ชีวภาพของมหาวิทยาลัยจงซาน ก็ได้พบตัวอย่างที่มีรูปร่างภายนอกและลักษณะพิเศษสอดคล้องกันจากห้องเก็บตัวอย่างสมุนไพรของมหาวิทยาลัยเกียวโต

แท้จริงแล้วที่ผ่านมา ควินัวแดงซึ่งถูกเรียกในหลายๆ ชื่อ เคยถูกชาวญี่ปุ่นนำมาทำการศึกษาในปีค.ศ.1940 พร้อมทั้งระบุให้เป็นพันธุ์พืชที่มีเฉพาะในไต้หวัน และตั้งชื่อว่า “ควินัวไต้หวัน (Chenopodium formosanum)” ดังนั้น ในที่สุด ความจริงเกี่ยวกับควินัวที่มีสีสันสดใสและมีรูปลักษณ์แปลกประหลาดจนทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่าเป็นพืชที่มาจากภายนอก ก็ถูกเปิดเผยและได้รับชื่อที่ถูกต้องจนได้

ผลการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่จะมีความหมายเป็นอย่างมากต่อความหลากหลายทางชีวภาพของไต้หวัน ในระหว่างการศึกษายังพบว่า ในปีค.ศ.1918 ไต้หวันเคยประสบภาวะแห้งแล้งอย่างหนักและเกิดความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศจนทำให้มีความหนาวเย็นผิดปกติ ทำให้ไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตจากการเพาะปลูกในที่ราบได้ มีเพียงแต่ชนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่ทางภาคใต้สามารถผ่านพ้นวิกฤตแห่งความหิวโหย โดยได้ควินัวไต้หวันมาช่วยประทังชีวิตเอาไว้ ปัจจุบัน ในยามที่ทั่วโลกต่างพยายามหาหนทางแก้ไขภาวะวิกฤตขาดแคลนอาหาร เราเพิ่งจะค้นพบว่า ในอดีต ควินัวไต้หวันได้เคยช่วยให้มนุษยชาติผ่านพ้นความหิวโหยได้สำเร็จมาแล้วครั้งหนึ่งเมื่อเกือบร้อยปีก่อน

 

คุณแม่จากหมู่บ้านชนเผ่าพื้นเมือง ผู้ผลักดันควินัวไต้หวันสู่เวทีนานาชาติ

หลังจากการศึกษาวิจัยของทีมงานจาก NPUST ทำให้ควินัวแดงเริ่มเป็นที่รู้จักมากขึ้น ทั้งภาครัฐและเอกชนรวมถึงหน่วยงานวิจัย ต่างก็เข้ามาร่วมกันผลักดันและส่งเสริมให้แพร่หลายมากขึ้น ในปีค.ศ.2014 ภายใต้การผลักดันของคุณอู๋เหม่ยเม่า (吳美貌) ผู้ก่อตั้ง Taiwan Way ทำให้ควินัวแดงสามารถไปปรากฏโฉมในงาน Slow Food ของอิตาลี และได้รับการบันทึกชื่อไว้ในคลังข้อมูล Ark of Taste ในฐานะพันธุ์พืชพื้นเมืองของไต้หวันร่วมกับข้าวเหนียวแดง ข้าวเหนียวม่วง และข้าวเดือย จนสร้างชื่อไปทั่วโลก

คุณอู๋เหม่ยเม่าที่เคยทำงานเป็นผู้ช่วยนักวิจัยในศูนย์พัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ (Development Center for Biotechnology, DCB) แต่หลังจากที่เป็นโรคมะเร็งในปีค.ศ.2001 ก็ได้ผันตัวเองมาผลักดันเกษตรอินทรีย์ ก่อนจะก่อตั้ง Taiwan Way ขึ้น และในช่วงหลายปีมานี้ คุณอู๋เหม่ยเม่าพยายามผลักดันเกษตรอินทรีย์และการเกษตรที่เป็นมิตรต่อธรรมชาติให้แก่หมู่บ้านของชนเผ่าพื้นเมือง จนได้รับฉายาว่าเป็น “คุณแม่แห่งชนเผ่าพื้นเมือง” โดยโครงการที่โด่งดังที่สุดของเธอคือ เรื่องราวของการช่วยให้ชุมชน Talampo ที่อยู่ในเมืองฮัวเหลียน ซึ่งถือเป็นหมู่บ้านของชนเผ่าพื้นเมืองที่ไม่มีไฟฟ้าใช้จนถูกเรียกขานว่าเป็น “ชุมชนมืดมิด” ได้ปรับเปลี่ยนมาทำการเกษตรอินทรีย์  

ในปีค.ศ.2008 คุณอู๋เหม่ยเม่าได้รับเชิญจากเทศบาลตำบลจินฟง เมืองไถตง ให้ไปร่วมแบ่งปันประสบการณ์ในการทำงานให้คำปรึกษาแก่ชุมชนของชนเผ่าพื้นเมือง ทำให้คุณอู๋เหม่ยเม่ามีโอกาสได้เห็นทุ่งควินัวสีสันสวยงาม จนรู้สึกประทับใจเป็นอย่างมาก

ในตอนนั้น บ. Leezen Co. ซึ่งมีร้านจำหน่ายสินค้าออร์แกนิกหลายสาขาในไต้หวัน เคยได้รับการแนะนำจากคุณอู๋เหม่ยเม่าในการทำเกษตรพันธสัญญาปลูกกระเจี๊ยบกับเกษตรกรหมู่บ้านฉีเหม่ยในเขตฮัวเหลียน จึงขอให้คุณอู๋เหม่ยเม่าช่วยแนะนำสินค้าใหม่มาป้อนตลาด คุณอู๋เหม่ยเม่านึกถึงควินัวแดงขึ้นมา จึงได้แนะแนวเกษตรกรในแถบฮัวเหลียนและไถตงหันมาเพาะปลูกแบบเกษตรอินทรีย์

ในปีค.ศ.2013 ในงานสัมมนา Taiwan Good Food Association Conference คุณอู๋เหม่ยเม่ามีโอกาสได้รู้จักกับคุณกัวโย่วเจิน (郭又甄) ซึ่งศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัย University of Gastronomic Sciences ของอิตาลี ทำให้มีโอกาสได้ไปเข้าร่วมการประชุม Slow Food’s Biennial Conference ซึ่งจัดขึ้นทุกๆ 2 ปีด้วย โดยคุณกัวโย่วเจินได้นำเอาเรื่องราวที่ Taiwan Way ของคุณอู๋เหม่ยเม่า ให้คำปรึกษาแก่ชุมชนของชนเผ่าพื้นเมืองของไต้หวันไปทำเป็นกรณีศึกษาในชั้นเรียน จนข่าวนี้ไปถึงหูของกรรมการผู้จัดงาน Slow Food ทำให้กรรมการท่านนี้พยายามเชิญคุณอู๋เหม่ยเม่าไปร่วมบรรยายและแบ่งปันประสบการณ์ให้แก่ผู้เข้าร่วมประชุมในการประชุมครั้งนั้น ชื่อของควินัวแดงจึงมีโอกาสได้ก้าวขึ้นสู่เวทีนานาชาติ จนทำให้ผู้คนจากวงการต่างๆ ได้เห็นโฉมหน้าของธัญพืชที่มาจากไต้หวันชนิดนี้

 

ธัญพืชเก่าแก่นับร้อยปี พลิกฟื้นเศรษฐกิจของหมู่บ้านชนเผ่าพื้นเมือง

ย้อนกลับไปในปีค.ศ.2009 พายุไต้ฝุ่นมรกตได้สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อพื้นที่ในแถบเกาสงและผิงตง ทำให้หมู่บ้านของชนเผ่าพื้นเมืองจำนวนมากพังทลายลงจนถึงกับต้องย้ายหมู่บ้านหนี แต่ควินัวแดงที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ช่วยพลิกฟื้นเศรษฐกิจของหมู่บ้านชนเผ่าพื้นเมืองได้อย่างคาดไม่ถึง

ในปีค.ศ.2012 คุณเซี่ยเจิ้นชาง (謝振昌) กรรมการผู้จัดการใหญ่ของบริษัท Kullku Co. ได้เริ่มทำการเกษตรพันธสัญญากับหมู่บ้านของชนเผ่าพื้นเมืองในแถบผิงตงและไถตง ในฐานะที่ตัวเองเป็นลูกเขยของชนเผ่าพื้นเมือง คุณเซี่ยเจิ้นชางรู้จักกับควินัวแดงผ่านการแนะนำของภรรยาที่เป็นชนเผ่าไพวัน (Paiwan) มาก่อนแล้ว และหลังจากที่ปลดเกษียณจากการทำงานให้กับบริษัทด้านโลจิสติกส์ คุณเซี่ยเจิ้นชางก็คิดที่จะผันตัวเองมาทำการเกษตร และสิ่งแรกที่นึกถึงก็คือควินัวแดง

หลังเกิดวาตภัยจากพายุไต้ฝุ่นมรกตในปี 2009 ชนเผ่าพื้นเมืองจำนวนไม่น้อยถูกบังคับให้ต้องย้ายถิ่นฐานจากถิ่นกำเนิด ซึ่งส่งผลกระทบต่อทั้งรายได้และสภาวะจิตใจของพวกเขาเป็นอย่างมาก บรรยากาศในขณะนั้นเต็มไปด้วยความเศร้าซึม คุณซ่งจินซาน (宋金山) ซึ่งเคยทำงานในการฟื้นฟูตำบลซิ่นอี้ เมืองหนานโถว หลังเหตุแผ่นดินไหวครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 21 กันยายน ค.ศ.1999 และเข้าร่วมทำงานในแนวหน้าเพื่อฟื้นฟูสภาพบ้านเมืองภายหลังจากพายุไต้ฝุ่นมรกตพัดผ่าน ในตำแหน่งผู้จัดการโครงการฟื้นฟูชุมชนไป่เหอ (百合) ในตำบลฉางจื้อ เมืองผิงตง ได้บอกกับเราว่า ในตอนนั้นชนเผ่าพื้นเมืองจากหมู่บ้าน 6 แห่ง ที่ถูกย้ายมาอาศัยอยู่ในตำบลฉางจื้อ มีจำนวนกว่า 250 ครอบครัว และภายในระยะเวลาไม่ถึงครึ่งปี มีชาวบ้านถึง 37 คนเสียชีวิต เนื่องจากสภาวะจิตใจได้รับผลกระทบอย่างหนัก และปลงไม่ตกจากอาการคิดถึงบ้านเดิมของตัวเอง

ทีมฟื้นฟูจึงพยายามหาหนทางเพื่อเยียวยาเหล่าผู้ประสบภัย ในปีค.ศ.2013 คุณซ่งจินซานทราบจากสำนักงานเกษตรเมืองผิงตงว่า คุณเซี่ยเจิ้นชางได้เริ่มทำการเพาะปลูกควินัวแดง จึงเสนอแผนงานเพื่อสร้างความร่วมมือระหว่างกัน โดยหวังว่าการทำเกษตรพันธสัญญาระหว่างทั้งสองฝ่ายจะช่วยให้ชาวบ้านคลายความคิดถึงบรรยากาศในแบบเดิมๆ ของบ้านเกิดได้

คุณปาชิงอี (巴清一) ที่มีอายุ 80 ปี ในขณะที่จำต้องลาจากป่าเขาลำเนาไพรอันคุ้นเคย ก่อนจะย้ายมาพำนักอาศัยอยู่ในพื้นที่ราบหลังเหตุวาตภัย ส่งผลให้คุณปาชิงอีมีอาการซึมเศร้าตลอดทั้งวัน แต่หลังจากที่ได้มีโอกาสสัมผัสกับควินัวแดง ก็เริ่มกลับมามีความคึกคักอีกครั้ง คุณปาเหวินสง (巴文雄) ที่ปลดประจำการจากการเกณฑ์ทหารและกลับมาอยู่เป็นเพื่อนคุณพ่อที่บ้านได้เล่าให้เราฟังว่า หลังจากที่คุณพ่อเริ่มปลูกควินัวแดง ก็มีรอยยิ้มมากขึ้นและเปี่ยมไปด้วยชีวิตชีวามากกว่าเดิม ถึงตรงนี้พวกเขาจึงค้นพบว่า ควินัวแดงที่ถูกนำมาใช้ในการหมักเหล้าขาวจากความทรงจำในวัยเด็ก เปี่ยมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการและมีคุณค่าในทางเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก

คุณเซี่ยเจิ้นชางบอกว่า “หวังว่าการทำเกษตรพันธสัญญาในการปลูกควินัว จะสามารถช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจของหมู่บ้านชนเผ่าพื้นเมืองได้” ควินัวแดงเป็นพืชที่เจริญงอกงามได้ง่าย เพราะสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมต่างๆ ได้ง่าย แม้ในดินที่มีคุณภาพไม่ดี อย่างไรก็ดี รวงของควินัวมีขนาดเล็กว่าข้าวฟ่าง ทำให้การนำมาแปรรูปมีความซับซ้อนไม่น้อย ต้องผ่านกรรมวิธีต่างๆ ถึง 12 ขั้นตอน กว่าที่จะออกมาเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป ดังนั้น คุณเซี่ยเจิ้นชางจึงได้ประดิษฐ์เครื่องคัดแยก ทำให้การทำงานที่แต่เดิมต้องใช้แรงงานคนในการคัดเลือก มีประสิทธิภาพมากขึ้น

จากกระแสความนิยมในตลาดโลก ทำให้ชื่อเสียงของควินัวไต้หวันค่อยๆ โด่งดังขึ้นมา ส่งผลให้ผู้ติดต่อเข้ามาเพื่อขอทำธุรกิจด้วยมีจำนวนมากขึ้น และทำให้เกษตรกรในตำบลตัวเหลียงของไถตง ตำบลน่าหม่าเซี่ยในเกาสง และตำบลซิ่นอี้ในหนานโถว ต่างก็แสดงความสนใจที่จะร่วมมือด้วย โดย Original-Love Woodworking Workshop ที่เพิ่งร่วมงานกับคุณเซี่ยเจิ้นชางได้ไม่นาน นอกจากจะปลูกควินัวแดงตามสัญญาของเกษตรพันธสัญญาแล้ว ยังได้นำเอางานหัตถศิลป์พื้นเมืองในการทอผ้าของชนเผ่าพื้นเมืองมาประยุกต์เป็นบรรจุภัณฑ์สำหรับใส่ควินัวแดงด้วย ถือเป็นการแสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญาพื้นบ้านของเหล่าชนเผ่าพื้นเมืองได้เป็นอย่างดี

การที่ประเด็นด้านสุขภาพและความเพียงพอของอาหารได้รับความสนใจมากขึ้นทุกที ควินัวไต้หวันที่แต่เดิมเป็นเพียงตัวประกอบของอาหารชนิดอื่นๆ ได้กลายเป็นตัวเอกขึ้นมาอย่างทันทีทันใด สีแดงเหลืองสดใสที่เติบโตได้แม้ในดินที่คุณภาพไม่ดีหรือในสภาวะแห้งแล้ง ได้แสดงให้เราได้เห็นถึงพลังแห่งชีวิตอันเข้มแข็งของไต้หวันที่ฟันฝ่าและต่อสู้กับอุปสรรคอย่างไม่ย่อท้อ

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!