Thoăn thoắt thoi đưa Tàu điện ngầm dệt nên truyền thuyết thành phố

:::

2017 / Tháng 6

Sách‧Lung Pei-Ning bằng tiếng‧Ling Min-Hsuan Sách‧Hải Ly


有別於高鐵、火車縱貫南北景致,便捷而快速的捷運能在都會叢林裡快速穿梭。眼間,乘客就能從古蹟淡水紅毛城到熱鬧現代的東區商圈和台北101,從貓空茶鄉直至遼闊無盡的淡水出海口,無礙地在山海、新舊穿梭。


Khác với quang cảnh của xe lửa thường và xe lửa cao tốc xuyên Bắc Nam, tàu điện ngầm vừa nhanh vừa tiện lợi đi lại như con thoi giữa chốn đô thị tấp nập. Chỉ trong nháy mắt, hành khách có thể di chuyển từ di tích cổ Hồng Mao Thành (Hong Mao Cheng) ở Đạm Thủy (Danshui) tới khu trung tâm buôn bán sầm uất hiện đại và Tòa cao ốc 101 nằm ở khu Đông của thành phố Đài Bắc, hay từ đất trà Mao Không (Maokong) tới cửa sông đổ ra biển bao la ngút tầm mắt ở Đạm Thủy (Danshui), qua lại như con thoi từ núi xuống biển, giữa cũ và mới.

 

Thứ trưởng chính vụ của Bộ Văn hóa Đài Loan Dương Tử Bảo cho biết: “Bối cảnh câu truyện truyền thuyết đô thị của mỗi thành phố thường xảy ra trên tàu điện ngầm”. Tàu điện ngầm hối hả nhộn nhịp, tấp nập người qua lại cũng thường là nơi bắt nguồn của nhiều câu chuyện ly kỳ hấp dẫn.

Ông Dương Tử Bảo nguyên là kỹ sư của Cục vận tải công cộng Paris (RATP) nhớ lại một hoạt động truyền thống năm nào cũng được tổ chức tại Paris, ông cho biết, cứ đến nửa đêm 31-3, đợi tới lúc tan ca liền cùng một đám kỹ sư trẻ, biến các ga tàu điện ngầm thành một khu vui chơi giải trí lớn bằng cách cố tình thay thế tên gọi của tất cả các ga tàu. Đợi tới khi trời sáng, mấy kỹ sư phục sẵn ở các sân ga, thấy hành khách vẻ mặt ngơ ngác, bỗng nhiên giật mình vì cứ tưởng mình xuống quá ga, hớn hở chiêm ngưỡng món quà nhân ngày “Cá tháng tư” mà mình tặng cho hành khách.

Tuy nhiên đối những vị tiền bối dày dặn kinh nghiệm thì sự hớn hở của đám kỹ sư trẻ, trò đùa như vậy chẳng có gì đáng nói. Hóa ra từ sau năm 1996, các ga tàu điện ngầm của nước Pháp bắt đầu thiết kế nghệ thuật công cộng, biển đề tên các ga không còn là tiêu chí duy nhất để hành khách phán đoán các ga đến nữa.

Nghệ thuật công cộng hữu hình, thâm nhập vào tâm linh vô hình

Nghệ thuật công cộng với những phong cách khác nhau, cảnh sắc nhìn từ ô cửa sổ tàu điện, đều trở thành mốc mục tiêu để hành khách phân biệt các ga. Tàu điện ngầm Đài Bắc từ khi thông xe đến nay đã hoạt động hơn 20 năm, với các tuyến đường được ký hiệu bằng các màu sắc khác nhau gồm màu nâu, màu đỏ, màu xanh lục, màu vàng và màu xanh lam, tạo ra mạng lưới các tuyến đường kết nối thành phố Đài Bắc với thành phố Tân Bắc. Các tuyến tàu điện ngầm đều có những đặc điểm độc đáo riêng.

Một trong những tác phẩm nghệ thuật công cộng của hệ thống tàu điện ngầm Đài Bắc thu hút nhiều người dừng lại ngắm nhìn nhất, đó là tác phẩm mang tên “Thời khắc hội ngộ” tại “Ga Taipei 101/ Trung tâm triển lãm thế giới” (Taipei 101/World Trade Center Station).

Tác phẩm này là một ma trận 10x10 được tạo bởi 100 khối lập thể do nhà nghệ thuật trẻ Hoàng Tâm Kiện (Huang, Hsin Chien) thiết kế, áp dụng kỹ thuật xoay bằng máy theo kiểu “Lịch tàu chạy kiểu xoay tay” xuất hiện tại các bến tàu xe thời trước. Mỗi khi xoay, sẽ nhìn thấy những gương mặt được tạo ra với thân phận, độ tuổi, giới tính và chủng tộc khác nhau, sau cùng tất cả kết hợp lại với nhau thành một bức chân dung mặt người, truyền đi thông điệp về cảm xúc của con người vào thời khắc hội ngộ. Giống như phần giới thiệu tác phẩm có viết rằng: “Sự đi lại của lữ khách đã lật mở những trang sách, mở ra trong lòng người câu chuyện hội ngộ vô hạn định và thuộc về Đài Loan”.

Mỗi khi tác phẩm được xoay đi, liền có du khách rất hiếu kỳ đến đứng trước tác phẩm, mong chờ một khuôn mặt mới xuất hiện khi mỗi khối lập thể được xoay, tạo ra thời khắc hội ngộ gặp gỡ của bản thân với người khác.

Nằm trên cùng một tuyến tàu điện ngầm với Ga Taipei 101/ Trung tâm triển lãm thế giới sau chưa tới 10 phút, Công viên rừng Đại An được mệnh danh là “Lá phổi của đô thị”. Tác phẩm nghệ thuật công cộng của Công viên rừng Đại An có tên gọi “Đại An – Sống. Chậm. Sâu”, ngoài ra còn có các tác phẩm : “Đóa hoa Đại An”, “Lữ Khách lá thu”, “Xuân Quang bất chợt”  và “Bốn mùa” thể hiện nguyên bản cuộc sống tự nhiên, đã lọt vào vòng chung kết Giải nghệ thuật công cộng ưu việt lần thứ 5 của Bộ Văn hóa Đài Loan vào năm 2016.

Ga tàu điện ngầm Kiếm Đàm (Chientan) từng đoạt giải đặc biệt của tạp chí kiến trúc sư được thể hiện bằng tạo hình thuyền rồng theo phương pháp hiện đại, trông cũng rất giống tạo hình chiếc cầu treo, khiến người ta hồi tưởng lại ký ức xưa về cây cầu treo Sĩ Lâm (Shilin), do có tạo hình độc đáo, vào năm 2016 cũng từng được trang web Thrillist của Mỹ công bố được bình chọn là 1 trong 10 ga tàu điện độc đáo nhất trên toàn cầu.

Khoảng cách giữa các ga ngắn, lịch sử biến hóa lâu đời

Khám phá nghệ thuật công cộng của hệ thống tàu điện ngầm Đài Bắc dường như phát hiện được niềm vui đối với những sự việc, sự vật mới mẻ, từ ga này đến ga khác có thể thăm thú thành phố Đài Bắc rất dễ dàng thuận tiện. Nhà văn tự do Thủy Bình Tử (Shuipingzi) người từng đạt “Giải thanh niên văn hóa nghệ thuật bất lão” rất thích đi tàu điện ngầm không ngoài lý do nào khác mà chính là do “nhanh chóng thuận tiện”.

Nhà văn Thủy Bình Tử thường xuyên tham dự công tác hướng dẫn tham quan văn hóa. Ông rất giỏi trong việc quy hoạch các hành trình tham quan theo chủ đề vận dụng tàu điện ngầm, thông qua đối chiếu bản đồ kim cổ, giám định cái cổ và hiểu biết thời nay.

Say mê những hồi ức xưa, đó chính là cảm xúc của nhà văn Thủy Bình Tử về sự nô đùa thuở nhỏ ở quận Tín Nghĩa (Hsinyi) thành phố Đài Bắc, hình ảnh cầm tấm gỗ để khua nước, dụ chú mèo nhảy xuống nước bắt cá thời trước, đều đã bị thay thể bởi hết tòa nhà này đến tòa nhà khác. Do vậy, ngày nay ông càng dễ để mắt tới những sự vật “xưa cũ”, giới thiệu cho mọi người những căn nhà cũ mang đậm ký ức lịch sử, cửa tiệm cũ, các món quà vặt truyền thống, không muốn những thứ đó sẽ biến mất hoàn toàn khỏi cuộc sống.

Du ngoạn trong thành phố, từ một điểm đến một điểm khác, tàu điện ngầm không chỉ xâu chuỗi kết nối khoảng cách giữa hai điểm với nhau, mà còn kết nối lịch sử và văn hóa. Đã từng đặt chân lên biết bao thành phố, ông vẫn thường đi lang thang không mục đích, để tìm kiếm những mùi vị vừa quen thuộc lại vừa lạ lẫm, ở ngay tại Đài Bắc cũng vậy, tới một nơi nào đó bằng tàu điện ngầm, bắt đầu tìm kiếm gốc gác của những ngõ ngách, vén lên bức màn của sự biến đổi bằng cảm quan.

Lấy ga tàu điện ngầm “Ga đường Dân Quyền Tây” (Min Chuan W.Rd) làm ví dụ, khu vực đường phố vào thời Nhật chiếm nay là đường Trung Sơn Bắc (Chung Shan N.Rd), đã xuyên suốt từ thời Nhật chiếm đóng Đài Loan cho tới thời Mỹ viện trợ, rồi khách nước ngoài đến thăm sau cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2, đều từng thường xuất hiện trên con đường Trung Sơn Bắc, do vậy trục đường này được gọi là “Đại lộ ngoại giao”. Sau này do Đài Loan và Mỹ cắt đứt quan hệ ngoại giao, nên ngày nay nơi đây trở thành tụ điểm mà các cư dân Đông Nam Á tập trung vào ngày nghỉ để làm vơi nỗi nhớ quê hương, do vậy cũng tạo ra một quang cảnh khác hẳn. Con phố Trung Sơn Bắc với rất nhiều những tiệm áo cưới mọc lên san sát được gọi là “Phố áo cưới”, những hàng cây Phong Hương, cây Long Não cao vút ở hai bên đường đi, đã điểm xuyết thêm cho con đường mang đậm nét ngoại quốc này một màu xanh rì, tựa như tô màu niềm hạnh phúc.

Phương tiện mới thời đại cũ, ngắm cảnh đẹp trên non dưới biển

Đối với nhà văn Thủy Bình Tử mà nói, đi tàu điện ngầm giống như ngồi lên cỗ máy thời gian, nhờ vào “tàu điện ngầm” là một loại phương tiện giao thông mới để quay về thời gian lịch sự trước đây. Tuyến tàu điện ngầm Đạm Thủy – Tín Nghĩa (Danshui – Hsinyi) là tuyến tàu điện ngầm mà ông Thủy Bình Tử thích đi nhất, khi trên tàu, trong tâm trí của ông hiện lên ấn tượng về tuyến đường sắt dọc theo con sông Đạm Thủy thời trước.

Từ ga tàu điện ngầm đi bộ tới ngõ 41 phố Phủ Thuận (Fushun) phía sau trường đại học Đại Đồng (Tatung University), ngắm nhìn giây phút tàu điện ngầm từ dưới lòng đất lao vút lên có cảm giác giống như lời thoại của phim hoạt hình: “Bay lên, bay lên, người bay Peter Pan”.

Tác phẩm “Tuyến đường màu đỏ - Cẩm nang tản bộ bằng tàu điện ngầm Đài Bắc” của nhà văn Thủy Bình Tử, đã chia sẻ sơ đồ tuyến đường tản bộ độc đáo của riêng ông. Ngoài tuyến đường màu đỏ, ông Thủy Bình Tử cũng rất thích đi tuyến Văn Sơn – Nội Hồ (Wenhu Line).

Khác với đa số các tuyến tàu điện nằm sâu trong lòng đất, tuyến đường Văn Sơn – Nội Hồ đa phần nằm trên cao, chỉ có ga Đại Trực (Dazhi) và ga sân bay Tùng Sơn (Songshan) của tuyến này là nằm dưới lòng đất, tuyến đường này không những có thể chạy tới Vườn bách thú, mà cũng còn kết nối với tuyến xe cáp treo. Trước khi vào đến “Ga sân bay Tùng Sơn”, từ ô cửa sổ của tàu điện còn có thể nhìn thấy cảnh tượng máy bay cất cánh và hạ cánh, khi chạy qua công viên Đại Hồ (Dahu) sẽ được chiêm ngưỡng cầu Moon Bridge - cây cầu nổi tiếng tới tận nước ngoài.

Hệ thống tàu điện ngầm Đài Bắc được hợp thành bởi 5 tuyến đường chính và 2 tuyến đường phụ, cảnh quan dọc theo các tuyến tàu điện ngầm cũng trở thành hành trình tìm hiểu nhanh về Đài Bắc mà ông Dương Tử Bảo thường giới thiệu cho khách nước ngoài. Đặc biệt là tuyến đường Đạm Thủy – Tín Nghĩa (Danshui-Hsinyi) xuyên suốt từ Bắc đến Nam của Đài Bắc với tổng chiều dài 23,3 Km, chính là một trong những tuyến đường mà ông thích nhất.

Xuất phát từ ga xe lửa Đài Bắc, mỗi khi xuyên qua Ga đường Dân Quyền Tây đang chạy trong lòng đất tàu điện ngầm dường như từ lòng đất tối tăm nhảy vọt lên đường ray trên cao, dọc tuyến đường này là phong cảnh sông Cơ Long (Keelong River), sông Đạm Thủy (Danshui River), sau khi đến ga Quan Độ (Guandu) là cửa sông đổ ra biển của con  sông Đạm Thủy nơi thủy triều lên xuống, xa xa còn có ngọn núi Quan Âm (Guanin), non xanh biển biếc gói trọn trong tầm mắt, khiến tâm hồn khoan khoái. Nếu có thời gian rảnh rỗi, ông Dương Tử Bảo cũng tiến cử với mọi người tuyến tàu điện ngầm Văn Sơn – Nội Hồ (Wenhu Line), trục đường xuyên qua những tòa cao ốc, khiến hành khách tràn đầy cảm xúc và được ngắm những cảnh sắc khác nhau, như vòng đu quay khổng lồ Miramar ở khu Đại Trực (Dazhi) của thành phố Đài Bắc, sân bay Tùng Sơn Đài Bắc, tòa cao ốc 101 Đài Bắc (Taipei 101).

Lật mở lịch sử phát triển của tàu điện ngầm, sự ra đời của tàu điện ngầm là do một bức tranh minh họa cho truyện tranh. Khi đó các thành phố ở Anh quốc bị kẹt xe rất nghiêm trọng, để châm biếm nỗi khổ của con người do bị kẹt xe, một nhà họa sĩ vẽ tranh minh họa cho truyện tranh của Anh quốc đã vẽ một bức tranh, mô tả vì để thoát ra khỏi dòng xe cộ kẹt cứng, một người bị nhét vào một chiếc ống phụt, chỉ cần bấm nút thì sẽ bay vọt lên như bắn tên lửa vậy, lập tức có thể bay vút qua các đường phố đến thẳng nơi cần đến.

Có người cười ha ha sau khi xem bức tranh này, cười rằng truyện tranh chỉ nói những điều hão huyền, nhưng các kỹ sư đã biến ước mơ thành sự thật, khiến tàu điện bay lên cao rồi lại chui xuống lòng đất, tạo ra hệ thống tàu điện ngầm như ngày nay. Hình ảnh bức tranh minh họa “Nhảy vọt” tới nay vẫn in sâu trong tâm trí của ông Dương Tử Bảo, cũng trở thành từ khóa quan trọng về tàu điện ngầm đối với ông.

 “Nếu nói xe tàu cao tốc tràn đầy ước mơ, thì không gian của tàu điện ngầm đưa con người trở về với hiện thực”, từ ga trước đến ga sau chỉ mất gần 3 phút, khiến những người bận rộn chẳng khác gì đang nằm mơ, nhịp độ cuộc sống gấp gáp, khiến người ta vừa mới bắt đầu nằm mơ ngay lập tức đã có thể xuống xe, đi vào hiện thực.

Tàu điện ngầm dệt nên “Bữa tiệc của sự di chuyển”

Ông Dương Tử Bảo từng cho ra đời các ấn phẩm gồm: “Kiến trúc tàu điện ngầm kinh điển thế giới”, “Tranh ghép nghệ thuật công cộng tàu điện ngầm” và “Ga đến của nghệ thuật: nghệ thuật công cộng tàu điện ngầm”, khi đề cập đến tàu điện ngầm, dường như làm trỗi dậy linh hồn từ đáy con tim của vị kỹ sư, lời nói của ông lại chậm rãi tràn đầy hơi thở của người có tâm hồn văn thơ, có một sự tương phản rất lớn.

Ông Dương Tử Bảo nói, tàu điện ngầm là phương tiện giao thông công cộng có tính nhắm đích mạnh nhất, đều là vì để mọi người có thể đến được đích mà họ muốn đến một cách thuận lợi. Hành khách vì để đến nơi nhanh chóng, không còn thời gian để dừng bước chân lại cảm nhận mọi thứ xung quanh. “Từ ‘sử dụng’ phương tiện giao thông, chúng ta nên bắt đầu tiến hóa thành ‘hưởng thụ’ phương tiện giao thông, cảm nhận nhịp điệu khác nhau giữa sự tăng và giảm tốc độ”, ông Dương Tử Bảo nói.

Nhà thơ người Pháp Charles Baudelaire từng nói: “Gương mặt thành phố biến đổi còn nhanh hơn lòng người”, ông khuyên mọi người nên mở mọi tế bào giác quan của cơ thể chúng ta ra, để hưởng thụ ở mức độ cao nhất.

Những ga tàu điện ngầm hối hả, mỗi một thời khắc đều xảy ra những cuộc hội ngộ, sử dụng loại phương tiện mới này, đi lại trong thành phố thoăn thoắt như thoi đưa, chìm đắm trong cung điện nghệ thuật công cộng, du ngoạn lên non xuống bể, dệt nên những bữa tiệc của sự di chuyển, sẽ khiến người ta tự tạo ra “Truyền thuyết đô thị” thuộc về riêng mình chỉ trong vài phút đồng hồ ngắn ngủi.   

泰文 印尼文

สานต่อตำนานของเมืองหลวง ผ่านบริการขนส่งด้วยรถไฟฟ้า MRT

บทความ‧หลงเพ่ยหนิง รูปภาพ‧หลินหมินเซวียน คำแปล‧มณฑิรา ไชยวุฒิ

有別於高鐵、火車縱貫南北景致,便捷而快速的捷運能在都會叢林裡快速穿梭。轉眼間,乘客就能從古蹟淡水紅毛城到熱鬧現代的東區商圈和台北101,從貓空茶鄉直至遼闊無盡的淡水出海口,無礙地在山海、新舊穿梭。


รถไฟความเร็วสูงและรถไฟธรรมดามีทิวทัศน์ให้ชมจากเหนือจรดใต้ ซึ่งแตกต่างจากรถไฟฟ้า MRT ที่วิ่งให้บริการอย่างรวดเร็วเพื่ออำนวยความสะดวกสบายอยู่ภายในเมืองหลวง เพียงไม่นานผู้โดยสารก็สามารถเดินทางจากหงเหมาเฉิง (紅毛城: Fort San Domigo) ซึ่งเป็นโบราณสถานในเขตตั้นสุ่ย มาสู่ความคึกคักของย่านการค้าฝั่งตะวันออกและอาคารไทเป 101 หรือจากกระเช้าเมาคง (貓空: Maokong Gondola) ที่เป็นแหล่งปลูกชามาถึงตั้นสุ่ยที่เป็นทางออกสู่ทะเล ซึ่งเป็นการเดินทางระหว่างภูเขาถึงทะเล และจากความเก่าแก่สู่ความทันสมัย ที่เชื่อมต่อถึงกันได้อย่างลงตัว

 

คุณหยางจื๋อเป่า (楊子葆) รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงวัฒนธรรมไต้หวัน สาธารณรัฐจีน กล่าวว่า ìตำนานความเป็นมาของแต่ละเมืองล้วนเกิดขึ้นพร้อมกับรถไฟใต้ดินî ความคึกคักและพลุกพล่านของผู้คนที่โดยสารรถไฟใต้ดินเป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราว และทำให้เกิดความมหัศจรรย์ของสิ่งที่มาจากพื้นที่ต่างๆ เกิดขึ้นที่นี่

คุณหยางจื๋อเป่านึกย้อนกลับไปสมัยที่เคยทำงานเป็นวิศวกรอยู่ที่รถไฟฟ้าปารีส (RATP) ทุกปีจะมีการจัดงานตามประเพณีแบบดั้งเดิม เขากล่าวว่า ทุกๆ เที่ยงคืนของวันที่ 31 มีนาคม ทุกคนจะรอเลิกงานพร้อมกัน พวกวิศวกรหนุ่มๆ จะทำการเปลี่ยนรถไฟใต้ดินให้เป็นสวนสนุกขนาดใหญ่ ด้วยการสลับเปลี่ยนป้ายชื่อของสถานีต่างๆ และในวันรุ่งขึ้น พวกเขาก็จะนั่งรอและแฝงตัวอยู่ในบริเวณชานชาลา เพื่อแอบดูอาการสีหน้าที่สับสนและตื่นตระหนกของผู้โดยสาร ซึ่งคิดว่าตัวเองนั่งผิดสถานี ถือเป็นความสุขจากการที่ตนเองได้มอบของขวัญชิ้นใหญ่ให้กับผู้โดยสารในวันโกหกโลก หรือ April Fool's Day นั่นเอง

แม้ว่าเหล่าวิศวกรหนุ่มๆ จะสนุกสนานกับกิจกรรมดังกล่าว แต่ในสายตาของรุ่นพี่แล้วกลับรู้สึกว่าเป็นอะไรที่ไร้สาระมาก เพราะตั้งแต่ปีค.ศ.1996 เป็นต้นมา สถานีรถไฟใต้ดินของกรุงปารีสก็ได้เริ่มมีการติดตั้งงานศิลปะสาธารณะ จนทำให้ป้ายสถานีไม่ได้เป็นสิ่งที่ผู้โดยสารใช้ตัดสินว่าถึงจุดหมายปลายทางแล้วเสมอไป

ศิลปะสาธารณะที่เป็นรูปธรรม
แทรกซึมอยู่ในจิตวิญญาณ

สไตล์ที่แตกต่างของศิลปะสาธารณะกับทิวทัศน์นอกหน้าต่าง กลายเป็นพิกัดทางวัฒนธรรมที่ผู้โดยสารใช้แยกแยะสถานีต่างๆ รถไฟฟ้าไทเปเปิดให้บริการมาถึงวันนี้เป็นเวลานานถึง 20 ปีแล้ว มีทั้งสายสีน้ำตาล สีแดง สีเขียว สีเหลือง และสีน้ำเงิน ที่เชื่อมต่อถึงกันเป็นเครือข่ายการคมนาคมขนส่งระหว่างกรุงไทเปและนครนิวไทเป ซึ่งแต่ละสายต่างก็มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง

ผลงานศิลปะสาธารณะของรถไฟฟ้าไทเปที่ดึงดูดคนได้มากที่สุดคือ สถานีไทเป 101/เวิลด์เทรดเซ็นเตอร์ (Taipei 101 / World Trade Center Station) กับผลงานชุด ìช่วงเวลาที่เราพบกัน The Moment We Meetî

คุณหวงซินเจี้ยน (黃心健) จิตรกรรุ่นใหม่ได้ออกแบบบล็อกขนาด 10x10 เมทริกซ์ รวมทั้งหมด 100 ชิ้น โดยนำกลไกของการเปลี่ยนตารางเวลารถไฟในสมัยก่อนมาติดตั้งเพื่อใช้พลิกบอร์ด ทุกครั้งที่ทำการพลิกบอร์ดจะมองเห็นคนที่มีสถานะ อายุ เพศ และใบหน้าของผู้คนในเผ่าพันธุ์ที่แตกต่างกันไป แต่สุดท้ายทั้งหมดจะรวมกันออกมาเป็นภาพใบหน้าคนขนาดใหญ่ ซึ่งสามารถถ่ายทอดอารมณ์และความรู้สึกให้กับผู้คนที่พบเห็นในช่วงเวลานั้น ผลงานได้เขียนคำอธิบายไว้ว่า ìการเดินทางของผู้โดยสาร ก็เหมือนการพลิกหน้าหนังสือ ซึ่งก่อให้เกิดสิ่งต่างๆ ขึ้นในจิตใจของมนุษย์ได้อย่างไม่มีสิ้นสุด และเป็นเรื่องราวที่ได้พบในไต้หวันî

เมื่อผลงานขยับก็จะมีผู้โดยสารให้ความสนใจมายืนชมอยู่ข้างหน้า เพื่อรอดูใบหน้าใหม่ที่จะปรากฏขึ้นมา เหมือนเป็นการเตือนให้พวกเขาย้อนรำลึกถึงวินาทีที่ได้พบหน้ากับผู้อื่น
บนเส้นทางสายเดียวกันที่ใช้เวลาไม่ถึง 10 นาทีไปถึงยังจุดหมาย กับสวนสาธารณะต้าอัน ซึ่งเป็นสถานที่ที่ได้ชื่อว่า ìปอดแห่งเมืองหลวงî

บริเวณสถานีรถไฟฟ้าสวนสาธารณะต้าอัน (大安站森林公園 : Daan Park Station) มีผลงานศิลปะสาธารณะชื่อ ìก้าวแห่งชีวิตธรรมชาติที่สวนต้าอัน หรือ Green Life in Daan Parkî ซึ่งประกอบด้วย ìดอกไม้แห่งต้าอันî ìนักเดินทางแห่งฤดูใบไม้ร่วงî ìแสงแห่งฤดูใบไม้ผลิî และ ì4 ฤดูî ซึ่งต่างก็แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตแห่งธรรมชาติในแบบดั้งเดิม โดยเมื่อปีที่ผ่านมาได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลศิลปะสาธารณะครั้งที่ 5 ซึ่งจัดโดยกระทรวงวัฒนธรรม

สถานีเจี้ยนถัน (劍潭站 : Jiantan Station) เคยได้รับรางวัลพิเศษของนิตยสารสถาปัตยกรรม จากการนำเทคนิคออกแบบที่ทันสมัยมาสร้างเป็นรูปเรือมังกร (dragon boat) ที่ดูแล้วเหมือนกับเป็นสะพานแขวน จนทำให้คนย้อนนึกกลับไปถึงสะพานแขวนอันเก่าแก่ของซื่อหลิน (士林吊橋) ในอดีต และด้วยลักษณะพิเศษนี้จึงทำให้เมื่อปีที่แล้วได้รับเลือกให้ติด 1 ใน 10 อันดับสถานีรถไฟฟ้าสุดเท่ของโลกจากเว็บไซต์ Thrillist ของสหรัฐฯ

ระยะห่างสั้นๆ ระหว่างสถานี
เป็นตัวแปรให้เกิดประวัติศาสตร์อันยาวนาน

การสำรวจศิลปะสาธารณะบริเวณรถไฟฟ้าก็เหมือนกับความสุขที่เราได้ค้นพบสิ่งใหม่ๆ ระหว่างทางจากสถานีหนึ่งไปยังอีกสถานีหนึ่ง ทำให้เรามีโอกาสท่องเที่ยวในเขตต่างๆ ของกรุงไทเป นักเขียนอิสระนามว่า สุ่ยผิงจื่อ (水瓶子) ผู้ที่เคยได้รับรางวัลนักเขียนหน้าใหม่ก็ชื่นชอบการโดยสารรถไฟฟ้าด้วยเหตุผลด้านความสะดวกสบาย

สุ่ยผิงจื่อ คลุกคลีอยู่กับการเป็นไกด์นำเที่ยวเชิงวัฒนธรรมมาเป็นระยะยาวนาน ซึ่งข้อดีของการโดยสารรถไฟฟ้าถูกนำมาใช้เป็นประเด็นหลักสำหรับวางแผนการเดินทาง โดยนำเอาแผนที่การเดินทางในอดีตกับปัจจุบันมาเปรียบเทียบกัน รวมถึงเตรียมความพร้อมกับสิ่งที่จะเกิดตามมาในอนาคต การหลงใหลอยู่กับความทรงจำในอดีตคือความรู้สึกของสุ่ยผิงจื่อ สมัยเด็กๆ ที่เขาเล่นสนุกอยู่ในเขตซิ่นอี้ (信義區) ได้อย่างอิสระ หลังจากฝนหยุดตก แผ่นไม้ที่ถูกพายอยู่เหนือน้ำถือเป็นฉากหนึ่ง ส่วนอีกฉากหนึ่งก็คือภาพที่เขาหลอกให้แมวกระโดดไปจับปลาที่ว่ายอยู่ในน้ำ แต่ปัจจุบันภาพทั้งหมดถูกแทนด้วยสิ่งก่อสร้างที่ทันสมัย ดังนั้นเขาจึงมีความมุ่งมั่นที่จะรักษาความทรงจำของภาพประวัติศาสตร์เหล่านี้ ด้วยการแนะนำบ้านโบราณ ร้านเก่าแก่ และอาหารพื้นเมืองให้กับประชาชนทั่วไปได้รับทราบ ด้วยหวังว่าสิ่งเหล่านี้จะไม่สาบสูญไปจากการดำเนินชีวิตประจำวัน

การเดินทางท่องเที่ยวในตัวเมืองด้วยรถไฟฟ้าไปยังที่ต่างๆ ไม่ใช่แค่การเชื่อมต่อจากจุดหนึ่งไปยังจุดหนึ่ง แต่นั่นคือประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม เท้าของเขาที่ก้าวเดินไปตามเมืองต่างๆ และมีบ่อยครั้งที่การเดินทางนั้นไร้จุดหมาย เพื่อแสวงหาสิ่งแปลกใหม่ที่ซ่อนอยู่ภายใต้บรรยากาศที่คุ้นเคย ดังนั้นถึงแม้จะอยู่ในกรุงไทเป เขาก็มักจะโดยสารรถไฟฟ้าไปยังสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง เมื่อไปถึงก็จะเริ่มสำรวจสภาพของถนน ตรอก ซอกซอยต่างๆ แล้วใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 5 รับรู้ถึงความเปลี่ยนแปลงที่ปรากฏอยู่ตรงหน้า

ยกตัวอย่าง ìสถานีหมินเฉวียนซีลู่î (民權西路站: Minquan West Road Station) ที่อดีตเชื่อมต่อกับถนนชื่อสื่อเจียเต้า (敕使街道: Chokushi Kaido) ซึ่งปัจจุบันคือถนนจงซันเป่ยลู่ (中山北路) นั้น มีความเป็นมาตั้งแต่ยุคสมัยญี่ปุ่นยึดครองไต้หวัน จนถึงช่วงที่สหรัฐอเมริกาให้การช่วยเหลือไต้หวัน และชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าสู่ไต้หวันเพิ่มมากขึ้น หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สร้างความคึกคักให้กับถนนจงซันเป่ยลู่ จนถูกเรียกว่าเป็น ìถนนแห่งการทูตî และเมื่อไต้หวันตัดสัมพันธ์ทางการทูตกับสหรัฐอเมริกาแล้ว ถนนสายนี้ก็กลายเป็นแหล่งชุมนุมของผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่จากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่นำมาซึ่งภาพอันแตกต่างจากเดิมโดยสิ้นเชิง อีกชื่อหนึ่งของถนนจงซันเป่ยลู่คือ ìถนนเวดดิ้งสตูดิโอî เพราะมีร้านถ่ายภาพและสินค้าเกี่ยวกับงานแต่งงานตั้งเรียงรายอยู่เป็นจำนวนมาก มีต้นไม้อย่างเมเปิลหอมและต้นการบูรขึ้นสูงตระหง่านตลอดสองข้างทาง เติมเต็มบรรยากาศของความแตกต่างทางชาติพันธุ์และเพิ่มสีสันของความสุขให้กับถนนจงซันเป่ยลู่สายนี้

อุปกรณ์ใหม่ๆ ท่ามกลางบรรยากาศเก่าๆ
ชมทิวทัศน์สวยงามของภูเขาและทะเล

การเดินทางด้วยรถไฟฟ้าสำหรับสุ่ยผิงจื่อก็คล้ายกับการนั่งไทม์แมชชีน ที่มียานพาหนะที่ทันสมัยอย่างรถไฟฟ้าพาย้อนกลับไปในช่วงเวลาแห่งความทรงจำเก่าๆ ในประวัติศาสตร์ รถไฟฟ้าสายตั้นสุ่ย-ซิ่นอี้ (淡水信義線: Tamsui-Xinyi Line) เป็นสายที่สุ่ยผิงจื่อชื่นชอบมากที่สุด เพราะนั่งทีไร เขาก็จะนึกย้อนกลับไปถึงภาพของเส้นทางรถไฟในอดีตที่ผ่านมาทุกทีไป

จากสถานีรถไฟฟ้าเดินไปจนถึงบริเวณหลังมหาวิทยาลัยตรงซอยที่ 41 บนถนนฝู่ซุ่นเจีย (撫順街) แล้วหันมองรถไฟฟ้าที่กำลังเคลื่อนตัวออกมาจากอุโมงค์ใต้ดิน ช่างให้ความรู้สึกเหมือนกับว่ามันกำลังจะเหาะขึ้นไปบนฟ้า

สุ่ยผิงจื่อได้ทำ ìคู่มือการเดินทางด้วยรถไฟฟ้าสายสีแดงî ซึ่งเป็นการแชร์แผนที่การเดินทางในรูปแบบของเขา นอกจากสายสีแดงแล้ว สุ่ยผิงจื่อยังชื่นชอบการเดินทางด้วยรถไฟฟ้าสายสีน้ำตาลหรือสายเหวินหู (文湖線: Wenhu Line) ด้วย


รถไฟฟ้าส่วนใหญ่จะวิ่งอยู่ใต้ดินที่มองไม่เห็น แต่สายเหวินหูกลับก่อสร้างเป็นแบบลอยฟ้า โดยมีเพียงระยะทางระหว่างสถานีต้าจื๋อ (大直站) ถึงสถานีสนามบินซงซาน (松山機場站) เท่านั้นที่วิ่งลงใต้ดิน ซึ่งสายนี้นอกจากจะใช้ในการเดินทางไปยังสวนสัตว์ได้แล้ว ยังสามารถเชื่อมต่อกับกระเช้าลอยฟ้าได้อีกด้วย และก่อนที่รถไฟฟ้ากำลังจะลงสู่ใต้ดินที่สถานีสนามบินซงซาน เราสามารถมองออกไปนอกหน้าต่างเพื่อชมภาพเครื่องบินขึ้นลง และหากนั่งผ่านสวนสาธารณะต้าหู (大湖公園) ก็จะได้ชมความงดงามของสะพานจิ่นไต้เฉียว (錦帶橋: The Kintai Bridge) ที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก

5 สายหลักกับ 2 สายย่อยที่ประกอบรวมกันเป็นรถไฟฟ้าไทเป กลายเป็นแผนการเดินทางท่องเที่ยวที่จะทำให้รู้จักไทเปได้ในเวลาอันรวดเร็ว ที่คุณหยางจื๋อเป่าอยากแนะนำให้กับแขกผู้มาเยือนและชาวต่างชาติ โดยเฉพาะเส้นทางจากเหนือจรดใต้ของไทเปที่มีระยะทางรวมทั้งสิ้น 23.2 กิโลเมตรของรถไฟฟ้าสายตั้นสุ่ย-ซิ่นอี้ ซึ่งเป็นเส้นทางที่เขาชอบโดยสารมากที่สุดเช่นกัน

เมื่อออกเดินทางจากสถานีไทเป รถไฟฟ้าจะวิ่งอยู่บริเวณใต้ดินไปจนกระทั่งพ้นจากสถานีหมินเฉวียนซีลู่ จึงเปลี่ยนเป็นรางรถไฟลอยฟ้าที่มองเห็นวิวของแม่น้ำจีหลงกับแม่น้ำตั้นสุ่ย และเมื่อผ่านสถานีกวนตู้ (關渡站: Guandu Station) ไปแล้ว แม่น้ำตั้นสุ่ยก็จะไหลลงสู่ทะเล มองออกไปไกลอีกหน่อย จะเห็นภูเขากวนอินซาน (觀音山) และทิวทัศน์ของท้องทะเลที่กว้างไกลสุดลูกหูลูกตา ซึ่งช่วยให้จิตใจได้รับการผ่อนคลาย แต่ถ้าหากต้องการพักผ่อน คุณหยางจื๋อเป่าก็อยากแนะนำสายเหวินหูด้วย เพราะสายนี้เป็นรางรถไฟฟ้าลอยฟ้าที่วิ่งระหว่างใจกลางตึกสูง ดังนั้นผู้โดยสารจะมีความรู้สึกที่แตกต่างกันไม่ว่าจะเป็นภาพของชิงช้าสวรรค์ยักษ์บริเวณต้าจื๋อ สนามบินซงซานกรุงไทเป และอาคารไทเป 101 เป็นต้น

เมื่อพลิกไปดูประวัติศาสตร์หรือการถือกำเนิดขึ้นของรถไฟฟ้าบนโลกใบนี้ จริงๆ แล้ว มันมาจากภาพประกอบการ์ตูน ในตอนนั้น อังกฤษประสบกับปัญหารถติดอย่างรุนแรง เพื่อเป็นการประชดประชันเสียดสีสถานการณ์รถติดในตอนนั้น นักวาดภาพการ์ตูนชาวอังกฤษจึงได้วาดภาพที่แสดงถึงการหนีขบวนรถติดโดยการกดปุ่ม เมื่อกดปุ่มแล้ว รถก็จะพุ่งบินออกไป ผ่านถนนหนทางต่างๆ ไปถึงจุดหมายในที่สุด

หลายคนที่เห็นภาพการ์ตูนดังกล่าวต่างพากันหัวเราะกับมุขตลกของภาพที่แปลกตาและเกินจริง แต่ในที่สุดกลุ่มวิศวกรก็นำเอาจินตนาการดังกล่าวมาสร้างเป็นความจริง ด้วยการสร้างรถไฟที่มีทั้งแบบลอยฟ้าและแบบใต้ดิน กลายเป็นความสำเร็จของระบบขนส่งมวลชน การนำเอาภาพในจินตนาการออกมาโลดแล่นอยู่ในปัจจุบัน จนวันนี้กลายเป็นอีกหนึ่งภาพในความทรงจำของหยางจื๋อเป่า และทำให้การเดินทางด้วยรถไฟฟ้ากลายเป็นคีย์เวิร์ดสำคัญในการดำเนินชีวิตของเขาด้วย

ìถ้ารถไฟความเร็วสูงช่วยเติมเต็มความฝัน ระยะทางระหว่างรถไฟฟ้าก็ช่วยทำให้คนกลับเข้าสู่โลกแห่งความจริงî เพราะรถไฟฟ้าจะใช้เวลาจอดรับส่งผู้โดยสารแต่ละสถานีไม่เกิน 3 นาทีเท่านั้น ทำให้ทุกคนต้องรีบเร่งและไม่มีเวลาว่างมานั่งฝัน คนที่กำลังเตรียมตัวจะงีบ อาจจะต้องลงจากรถเมื่อไรก็ได้ เพื่อกลับเข้าสู่โลกแห่งความจริง

การเชื่อมต่อของรถไฟฟ้า
เปรียบเสมือนงานเลี้ยงเคลื่อนที่

งานเขียนที่มีชื่อเสียงโด่งดัง อาทิ ìโลกแห่งความคลาสสิกของการก่อสร้างรถไฟฟ้าî ìจิ๊กซอว์ศิลปะสาธารณะแห่งรถไฟฟ้าî และ ìงานศิลป์ใกล้สถานี: ศิลปะสาธารณะที่รถไฟฟ้าî ล้วนเป็นผลงานของคุณหยางจื๋อเป่า ดังนั้น เมื่อเขาพูดถึงเรื่องรถไฟฟ้าก็เหมือนมีบางอย่างจุดความเป็นวิศวกรที่ฝังอยู่ในจิตวิญญาณของเขาให้ตื่นขึ้นมา ซึ่งแตกต่างจากสำนวนงานเขียนที่ร้อยเรียงด้วยถ้อยคำอันสละสลวยอย่างสิ้นเชิง

เขากล่าวว่า รถไฟฟ้าคือเป้าหมายของการขนส่งสาธารณะที่มีศักยภาพสูงสุด เพราะทำให้ทุกคนเดินทางไปถึงยังจุดหมายโดยสวัสดิภาพ ผู้โดยสารทุกคนต่างเร่งรีบที่จะไปให้ถึงจุดหมาย โดยไม่มีเวลาแม้แต่จะหยุดฝีเท้าเพื่อซึมซับความรู้สึกของบรรยากาศโดยรอบ หยางจื๋อเป่ากล่าวว่า พวกเราควรพัฒนาความรู้สึกจากการใช้งานยานพาหนะ มาเป็นความสนุกสนานเพลิดเพลินไปกับยานพาหนะ เพื่อสัมผัสถึงความแตกต่างในแต่ละจังหวะที่ยานพาหนะกำลังเร่งหรือลดความเร็ว

เป็นความรู้สึกที่พ้องกับคำพูดของกวีชาวฝรั่งเศสนามชาร์ลส์ โบดแลร์ (Charles Baudelaire) ที่ว่า ìภูมิทัศน์ของเมืองเปลี่ยนแปลงไปไวกว่าจิตใจของมนุษย์î เขาจึงแนะนำว่า พวกเราควรเปิดประสาททั้งหมดของร่างกายให้สัมผัสถึงอรรถรสของสิ่งที่เกิดขึ้นให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

การทำงานอย่างต่อเนื่องของรถไฟฟ้าและสถานีต่างๆ ทำให้เราประสบพบเจอเรื่องราวที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา การใช้ประโยชน์จากยานพาหนะรูปแบบใหม่ ช่วยให้การเดินทางสัญจรในตัวเมืองเต็มไปด้วยความสนุกสนาน มีแกลเลอรีสำหรับงานศิลปะสาธารณะแทรกซึมอยู่ตามจุดต่างๆ เป็นการท่องเที่ยวที่เปลี่ยนบรรยากาศจากภูเขาไปเป็นทะเล และสานต่อถึงกันเหมือนกับเป็นงานเลี้ยงเคลื่อนที่ ที่ต้องเดินทางไปยังที่ต่างๆ และทำให้ทุกคนได้มีโอกาสสร้างประสบการณ์และเรื่องเล่าของเมืองในรูปแบบของตนเองภายในเวลาสั้นๆ ที่โดยสารรถไฟฟ้านี้

Hilir Mudik MRT Menyulam Legenda Kota

Artikel‧Lung Pei-Ning Gambar‧Lin Min-Hsuan

有別於高鐵、火車縱貫南北景致,便捷而快速的捷運能在都會叢林裡快速穿梭。轉眼間,乘客就能從古蹟淡水紅毛城到熱鬧現代的東區商圈和台北101,從貓空茶鄉直至遼闊無盡的淡水出海口,無礙地在山海、新舊穿梭。


Berbeda dengan alat transportasi jenis kereta THSR atau Kereta Api umum yang terbentang dari Utara hingga Selatan Taiwan, sistim angkutan massal dan cepat berupa kereta MRT mampu untuk hilir mudik di tengah hiruk pikuk transportasi dalam kota. Tanpa terasa, penumpang yang awalnya berada di kota tua Tamshui, dapat segera tiba di kawasan perbelanjaan Distrik Timur dan Gedung Taipei 101. Mulai dari desa teh di Maokong hingga muara sungai Tamshui ke laut, kereta MRT menjelajahi setiap sudut kota, menjalin yang lama dengan yang baru.

 

“Setiap kota pasti memiliki cerita legendanya, dan latar belakang cerita selalu berawal dari kereta api”, ujar Deputi Kementrian Kebudayaan (MOC) Yang Tzu-pao. Dalam berbagai aktivitas kesibukan, kereta api yang menjadi tempat berkumpulnya manusia selalu menjadi awal sebuah cerita.

Yang Tzu-pao yang sempat bertugas sebagai salah satu teknisi di Jawatan Transportasi Umum Paris (RATP) mengingat kembali kegiatan tradisional yang dilakukan setiap 1 tahun sekali. Setiap memasuki tanggal 31 Maret menjelang malam dan penghentian pengoperasian pelayanan, dirinya bersama dengan para teknisi yang lebih muda, akan merubah situasi stasiun kereta api laksana arena permainan yang luas, dengan sengaja merubah semua nama stasiun yang ada, sambil kemudian menunggu fajar tiba. Saat jam operasional dimulai, maka akan terlihat beberapa teknisi berjalan di sepanjang peron, guna mengamati raut wajah penumpang yang terlihat kebingungan atau terlihat histeris karena mengira dirinya turun di stasiun yang salah, kemudian para teknisi akan memberitahukan kepada penumpang “Selamat menerima hadiah kejutan April Mop dari kami”.

Lelucon April Mop disambut gembira oleh para teknisi muda, namun bagi para teknisi senior lelucon tersebut tidak patut untuk diungkit kembali. Dimana selanjutnya sejak tahun 1996, RATP menetapkan Hari Seni Publik, dan nama stasiun yang tertera di atas tiket tidak lagi menjadi satu-satunya petunjuk stasiun yang dituju.

Sisipkan Seni Publik yang Berwujud
ke Dalam Hati yang Tak Berwujud

Seni Publik yang memiliki perbedaan dalam penampilannya dan pemandangan di luar jendela, telah menjadi tanda khusus berbudaya bagi penumpang saat mengidentifikasi masing-masing stasiun. Sejak sarana transportasi kereta MRT dibuka hingga saat ini, Perusahaan Taipei Rapit Transit (TRTC) telah beroperasi selama 20 tahun, membagi masing-masing jalur kereta dengan warna yang berbeda, yakni coklat, merah, hijau, kuning dan biru, dengan memiliki keunikan tersendiri.

Adapun hasil karya seni publik dari TRTC yang menarik jumlah perhatian masyarakat terbanyak adalah “Waktu Bertemu” di stasiun MRT Taipei 101.

Adalah hasil karya seni dari seniman baru piawai Huang Hsin-chien, dengan menata setiap mesin penunjuk waktu yang bersistim membalik halaman waktu secara otomatis, ke dalam rangkaian berukuran 10x10, sehingga menjadi sebuah kotak besar yang terdiri dari 100 kotak mesin pembalik halaman waktu. Bentuk Seni Publik yang ingin ditampilkan adalah saat setiap kali masing-masing mesin membalikkan halaman, maka pengunjung dapat menikmati berbagai macam bentuk rauh wajah, usia, genre, ras dan hingga salah satu bagian wajah manusia. Demikian selanjutnya, saat mesin membalikkan halamannya, pengunjung dapat melihat sebuah rangkaian besar hasil paduan 100 mesin penunjuk waktu. Saat menampilkan wajah manusia secara utuh, memberikan pesan kepada manusia akan waktu bertemu. Dalam keterangan di samping tertulis “Perjalanan para penumpang, membalikkan halaman buku, sebenarnya dalam hati manusia telah terlahir kisah pertemuan di Taiwan yang tak berbatas”.

Takkala halaman dibalik, selalu ada penumpang yang berhenti sejenak sambil menanti halaman berikutnya dan berharap ada raut wajah baru, ingatkan diri dan orang lain tentang waktu untuk pertemuan.

Masih berada di jalur yang sama, tidak sampai 10 menit, telah tiba di Taman Da An, yang mendapat julukan “Paru-paru kota”. Seni Publik yang ditampilan di stasiun Da An Park bertajuk “Da An, Kehidupan Belantara Berlimpah”, termasuk penyajian tatanan unsur kehidupan yang natural, misalnya Bunga Da An, Daun Gugur si Pengembara, Menyapa Semi, 4 musim dan lainnya. Adapun seni publik tersebut berhasil masuk dalam nominasi Hasil Seni Publik Terbaik Kementrian Kebudaayaan 2016, yang diselenggarakan untuk tahun yang ke 5.

Hasil desain untuk arsitektur stasiun Jiantan terlihat menyerupai peragu naga bergaya minimalis, sempat mendapatkan penghargaan khusus dari Majalah Taiwan Architect. Dari sudut pandang berbeda, akan terlihat seperti jembatang gantung, seakan mengingatkan setiap manusia akan sejarah kuno keberadaan jembatan gantung Hsihlin. Dengan tampilan bentuk yang unik, berhasil masuk dalam kategori “10 Stasiun Terkeren di Dunia tahun 2016” yang diumumkan oleh media internet Thrillist Amerika.

Jarak Pendek Antar Stasiun

Metamorfosis Sejarah yang Panjang

Menelusuri Seni Publik kereta MRT laksana menemukan hal baru dalam kehidupan, dimana kita dapat berwisata di antara satu stasiun dengan stasiunnya lainnya. Penulis beraliran bebas, Aska yang sempat mendapatkan Penghargaan Urban, menyebut dirinya suka naik kereta MRT, karena tanpa dia adalah ‘hal yang mudah’.

Aska yang banyak berkecimpung dalam tugas panduan wisata, kerap menggunakan sajian pilihan program perjalanan bertema khusus yang disediakan oleh TRTC. Dengan membandingkan gambar yang tertera pada peta baru dengan yang lama, banyak yang masih terlihat berdiri kokoh sedari awalnya.

Aska kerap mengenang memori dahulu, saat masa kanak-kanak yang bebas bermain di kawasan Hsinyi, usai hujan berhenti suka menggoda kucing untuk melompat ke dalam genangan air dan menangkap ikan. Namun semua potret kini tergantikan oleh gedung bangunan bergaya modern. Dan kini saat ingin menceritakan tentang hal-hal yang tua, hanya dapat menunjukkan catatan sejarah bangunan tua, toko kuno dan cemilan tradisional.

Kereta MRT mampu mengkoneksikan satu tempat ke tempat lainnya dalam kota, dan tidak hanya sekedar menyambungkan 2 titik yang berbeda semata, namun termasuk sejarah dan kebudayaannya. Aska telah berkunjung ke banyak tempat, sering berjalan di dalam kota tanpa tujuan jelas untuk mencari kembali rasa “Asing” yang dulu akrab terasa. Sama halnya dengan kota Taipei, setelah tiba di satu tempat, maka ia akan mulai menelusuri jalan dan gang yang ada, mencari petunjuk identifikasi setempat untuk membuka tabir metamorphosis yang ada.

Aska mengambil contoh stasiun MRT Minquan West Road, yang kini terkoneksikan dengan Chung Shan North Road. Di masa pendudukan Jepang beralih ke penerima kucuran bantuan dari Amerika, hingga akhir perang dunia ke 2 jalan tersebut kerap dilalui oleh banyak tamu asing, sehingga mendapat julukan “Jalan Diplomasi Asing”. Seiring dengan putusnya hubungan antara Taiwan dan Amerika, kini jalanan tersebut menjadi lokasi berkumpulnya para pekerja asal Asia Tenggara di setiap akhir pekan. Jalan yang mendapat julukan “Jalan Pernikahan”, karena banyaknya toko jasa pelayanan pesta pernikahan yang dibuka di sepanjang Chung Shan North Road, dimana pada ke dua sisi jalan ditanami pohon Champora dan Formosana yang tumbuh menjulang tinggi. Semua adalah bagian dari masuknya peradaban luar negeri, menjadi pewarna hidup yang bahagia

Sarana Transportasi Bak Lorong Waktu

Bersama Aska naik kereta MRT, bagaikan memasuki lorong waktu, dengan pelengkap informasi perjalanan dari pihak TRTC, serasa tengah berpetualang ke masa sejarah. Jalur Tamshui-Hsinyi adalah jalur favorit pilihan Aska, terlebih takkala duduk di dalam kereta, otak kita terasa mengapung di udara dan terlihat bayangan sejalan dengan jalur kereta api menuju Tamshui di jaman lampau.

Sebegitu beranjak keluar dari pintu stasiun, dapat terlihat Fu Shun Street Lane 41, tempat dimana Universitas Ta Tung berada di atasnya, dan tak lupa melantunkan lagu masa kanak-kanak “Gatchman” versi Mandarin.

Aska selalu membawa buku panduan perjalanan wisata MRT jalur Merah dan siap berbagi rute khusus yang dirancangnya. Selain jalur Merah, Aska juga menyukai jalur MRT Wen-Hu.

Berbeda dengan rancangan kereta MRT lainnya yang menyembunyikan badan jalan di bawah permukaan, jalur MRT Wen-Hu justru memadukan sistim jalan layang, dan hanya akan kembali masuk ke bawah tanah saat berada di stasiun Dazhih dan stasiun Songshan Airport. Jalur Wen-Hu selain dapat membawa penumpang ke Kebun Binatang, juga dipadukan dengan kereta gantung Gondola. Penumpang bisa melihat pesawat yang terbang dan mendarat dari dalam gerbong, saat kereta MRT masih bersiap-siap masuk ke bawah tanah sebelum stasiun Songshan Airport tiba. Penumpang juga bisa menikmati keindahan Jembatan Kintai yang terletak di kawasan Taman Da Hu.

5 jalur utama dan 2 jalur cabang menjadi struktur jaringan sarana transportasi kereta MRT di Taipei, sesuai dengan pesan Yang Tzu-pao bagi para tamu asing yang berkunjung agar menggunakan sarana MRT untuk mengenal Taipei secara cepat, dan  sepanjang perjalanan juga dapat menikmati pemandangan kehidupan kota yang dinamis. Ia juga memilih jalur Tamshui-Hsinyi sebagai jalur favoritnya yang membentang sepanjang 23,2 km dari Taipei Utara ke Taipei Selatan.

Berangkat dari Stasiun Kereta Api Taipei (TMS), kereta MRT masih berada di bawah tanah. Setelah melewati stasiun Minquan West Road, penumpang dapat menikmati seakan terbang dari bawah tanah langsung menuju ke jembatan layang. Menelusuri sepanjang laut Keelung, menikmati pemandangan sungai Tamshui. Stasiun Guandu adalah tempat dimana sungai Tamshui bermuara menuju laut. Dari kejauhan dapat terlihat Gunung Kuanyin yang terlihat ada di bawah garis mata manusia, sehingga kerap berikan rasa damai di hati. Jika ada waktu libut, Yang Tzu-pao juga menyarankan mencoba berpetualang dengan jalur MRT Wen-Hu, karena menawarkan pemandangan berjalan di antara gedung bangunan tinggi, misalnya Bianglala Raksasa di Dazhih, Shongshan Airport dan gedung Taipei 101.

Jika membuka lembaran sejarah kereta MRT, awalnya justru berasal dari gambar kartunis semata. Kota di Inggris dulu sering dipadati dengan nuansa kemacetan mobil di jalan, dan kartunis yang awalnya bermaksud menyindir kondisi kemacetan, menggambar sebuah lukisan kartun yang berupa langkah mengatasi kemacetan, dan ada satu orang yang didudukkan di atas pesawat jet, dengan cukup menekan tombol, maka pesawat jet sekalipun terbang melampaui jalan, akan tetap tiba di tempat tujuan.

Ada yang tertawa ada pula yang meras si kartunis memiliki daya imajinasi yang terlampau tinggi. Namun para teknisi yang mewujudkan impian menjadi kenyataan, membuat jalur khusus yang dapat terbang di udara atau masuk ke dalam bawah tanah, dan impian itu kini hadir sebagai sarana tranportasi kereta MRT. Kartun yang bertajuk “Melompat ” masih tercatat dalam benak Yang Tzu-pao, dan ia masukkan ke dalam kata kunci pencarian data terkait kereta MRT.

“Jika kereta THSR membuat manusia mampu berkhayal, maka kereta MRT justru mampu mengembalikan manusia ke kenyataan hidup”, dimana jarak antar stasiun hanya sekitar 3 menit perjalanan, sehingga waktu ini tetap menjadikan yang sibuk dan yang suka melamun, berada dalam irama denyut kehidupan yang senada.

TRTC Sajikan “Pesta Bergerak”

Yang Tzu-pao sempat meluncurkan beberapa buku karya tulisannya, antara lain “Arsitektur Bangunan Kereta MRT Klasik Dunia”, “Tatanan Seni Publik MRT” dan “Seni Masuk ke Stasiun: Seni Publik MRT”. Membahas tentang MRT, seperti mengaitkan kembali jiwa pacu seorang teknisi yang terpendam dalam hati, namun jika kembali masuk ke perbincangan umum, ia kembali berikan kesan seorang sastrawan yang humanis.

Yang menjelaskan bahwa kereta MRT adalah sarana tranportasi yang dipenuhi dengan sasaran target nan jelas, semua dimaksudkan untuk memberikan kemudahan bagi manusia dalam mencapai satu tempat. Para penumpang yang memang ingin cepat tiba, tidak perlu berpura-pura berhenti dan merasakan keadaan di sekitarnya. “Di mulai dari buku panduan petunjuk penggunaan sarana transportasi, kita langsung segera memasuki tahap menikmati sarana transportasi, di antara jedah percepatan dan perlambatan kereta, penumpang dapat merasakan detak irama yang berbeda”, jelas  Yang Tzu-pao.

Mengutip dari sastrawan Perancis, Charles Baudelaire yang menyebutkan bahwa “Perubahan wujud rupa kota lebih cepat dari detak jantung manusia”, Yang Tzu-pao menyarankan untuk membuka setiap sel tubuh dalam tubuh untuk menikmatinya.

Stasiun MRT selalu sibuk, senantiasa lahirkan cerita pertemuan, dengan tambahan perangkat pedoman yang baru, penumpang dipersilahkan hilir mudik di dalam arus kota, sejukkan kembali hati dan jiwa dengan Seni Publik yang tersaji, berlalu lalang di tengah perubahan gunung dan laut, menyulam sebuah pesta yang bergerak, sehingga setiap manusia dapat menulis legenda kota miliknya sendiri dalam waktu yang singkat.

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!