Đoàn hát nói Taiwan Smile Folksong Phiên bản Jazz Đài Loan

:::

2018 / Tháng 8

Bài viết‧Cathy Teng  Ảnh‧Lin Min-hsuan Biên dịch‧Tường Vy


2016年德國紅點設計的頒獎會場,獲獎的《唸啥咪歌》專輯MV播映完畢後,現場觀眾爆起一陣歡呼。準備上台領獎的「台灣微笑唸歌團」團長儲見智心裡納悶:「台下都是外國人,影片裡面講的都是台語,大家是都聽得懂呦?」肯定多數是聽不懂的,但這件作品結合了台灣傳統唸歌藝術,搭配新生代的創意點子,獲得全球設計界公認的頂級獎項「紅點設計‧傳達設計獎」,使台灣文化再次驚豔國際。

 


Hi tưởng li không khí hi trường bui l trao gii thưởng thiết kế Red Dot ti Đức vào năm 2016, MV đot gii mang tên "What are you singing?" va kết thúc, tràng pháo tay ca khán gi đã lp tc vang lên rm r. Lúc chun b lên sân khu nhn gii, trưởng đoàn "Đoàn hát nói Taiwan Smile Folksong", anh Tr Kiến Trí (Chu Chien-chih) cũng thy hơi k l: "Khán gi dưới khán đài đu là người nước ngoài, mà trong MV thì toàn dùng tiếng Mân Nam, h hiu được ư?", khng định là đại đa s đu không hiu, nhưng tác phm này được kết hp bi ngh thut hát nói truyn thng Đài Loan vi yếu t sáng to hin đại mi, chính vì thế đã nhn được s khng định bng gii thưởng thiết kế quc tế danh giá nht "Gii Thiết kế truyn thông Red Dot", gii thưởng này mt ln na làm rng danh văn hóa Đài Loan trên trường quc tế.

 

"Hát nói" là một bộ môn biểu diễn nghệ thuật đã có hơn 300 năm lịch sử tại Đài Loan, ngày xưa hình ảnh nghệ sĩ hát nói thường xuất hiện dưới bóng cây trước cổng chùa, họ chỉ cần bắc một chiếc ghế đẩu, trong tay một cây đàn, khi tiếng đàn í a í a vang lên cũng là lúc một màn kịch hay sắp bắt đầu, giữ chân người đi đường dừng lại để thưởng thức.

"Hát nói" là một môn nghệ thuật vừa hát vừa thuật lại một câu chuyện bằng giai điệu truyền thống, ngày xưa thường chỉ có một người độc tấu hát nói, còn ngày nay thì một nhóm gồm hai người, một người kéo đàn Đại nghiễm huyền (nhạc cụ có dây phát ra âm thanh trầm thấp), một người kéo Nguyệt cầm. Nội dung hát nói đa phần là những câu chuyện chuẩn mực đạo đức như trung, hiếu, tiết, nghĩa, trình diễn bằng tiếng Mân Nam, với hình thức thể thơ thất ngôn tứ tuyệt tức mỗi bài có 4 câu và mỗi câu 7 chữ, trong đó có những giai điệu thường được sử dụng là điệu Thất Tự (Qi Zi), điệu Giang Hồ (Jiang Hu) và điệu Đô Mã (Du Ma) (đây là tên của giai điệu, ngày xưa âm nhạc đa phần theo bản nhạc cố định, phương thức sáng tác lời nhạc dựa trên điệu khúc cũ). Khi chưa có truyền hình, xem hát nói là cách giải trí quan trọng trong cuộc sống của người dân đô thị và nông thôn.

Nhưng sau nhiều năm, hát nói không thể cạnh tranh với ngành giải trí truyền hình và nguy cơ lỗ hổng ngôn ngữ, thêm vào đó là sự sụt giảm số nghệ nhân hát nói khiến cho môn biểu diễn nghệ thuật này đối mặt với nguy cơ bị thất truyền.

Quốc bảo Đài Loan- Nghệ nhân hát nói Dương Tú Khanh (Yang Xiuqing)

Cụ bà Dương Tú Khanh (Yang Xiuqing) năm nay đã 83 tuổi, là nghệ nhân hát nói vô cùng hoạt bát, cụ khiếm thị từ nhỏ, 13 tuổi bắt đầu đi hát dạo, là người khai sáng hình thức "Đọc ca tử hý". Năm 2009, cụ Dương Tú Khanh được Ủy ban Kiến thiết Văn Hóa (nay là Bộ Văn hóa) phong tặng danh hiệu "Người bảo tồn nghệ thuật hát nói (Đọc ca tử hý) truyền thống quan trọng". Thực ra từ những năm 1980, cụ Dương Tú Khanh đã cố gắng hết sức nhằm bảo tồn và lưu truyền văn hóa hát nói, cống hiến những tinh hoa mà cụ đã chắt lọc cả cuộc đời mình truyền lại cho đời sau. Anh Trữ Kiến Trí và chị Lâm Điềm An (Lin Tien-an) trong Đoàn hát nói Taiwan Smile Folksong chính là học trò thế hệ sau này của cụ, đối với nhóm học sinh trong thời đại giao thoa giữa cái cũ và cái mới này mà nói, trách nhiệm của họ không chỉ là kế thừa mà còn muốn thử sức mang ý tưởng sáng tạo vào môn nghệ thuật truyền thống để mở ra một hướng đi mới.

Anh Trữ Kiến Trí, người kéo đàn Đại nghiễm huyền, thoạt nhìn tưởng anh là người có tuổi, khi hỏi ra mới biết vừa bước sang tuổi 40. Còn chị Lâm Điềm An là cô gái trẻ sinh ra vào những năm 80. Hai người chỉ mới trở thành học trò của nghệ nhân Dương Tú Khanh 6 đến 7 năm, tuy họ vào nghề hơi trễ nhưng cả hai đều đã học nhạc từ rất lâu năm. Anh Trữ Kiến Trí xuất thân từ môn nghệ thuật truyền thống Hý khúc, chị Lâm Điềm An theo học khoa âm nhạc Trung Hoa. Anh Trữ Kiến Trí nhiều năm đánh nhạc hậu trường cho đoàn kịch Ca tử hý, mỗi lần rảnh rỗi anh rất thích nghịch đàn Hồ cầm hay đàn Đại nghiễm huyền của người khác, thấy vậy thầy mới nói, bằng không thì kết hợp với Lâm Điềm An, một người học Đại nghiễm huyền, một người học Nguyệt cầm, rồi cả hai hợp thành một đội đi học hát nói.

Trữ Kiến Trí và Lâm Điềm An thực ra chưa bao giờ nghe qua hát nói, tối hôm đó bèn đi đến Cửa hàng băng đĩa Đệ Nhất trên đường Diên Bình Bắc (Yan Ping Bei) ở Đài Bắc mua 1 băng đĩa hát nói của Dương Tú Khanh thời xưa, anh kể lại cảm xúc của mình khi lần đầu tiên nghe hát nói: "Thời đó tôi chưa từng nghe qua tiếng tăm của cô giáo Dương Tú Khanh, không ngờ vừa nghe là đã thấy lợi hại, mà lại còn rất sống động nữa".

Thế là hai người vừa nghe vừa học theo, rồi mới gặp được sư phụ Dương Tú Khanh và chính thức nhập môn trở thành đệ tử của Dương Tú Khanh hai năm sau đó.

Sự hợp tác xuyên lĩnh vực tạo nên giai điệu đậm chất Đài Loan

Từ khi trở thành học trò của nghệ nhân Dương Tú Khanh, trách nhiệm mà Trữ Kiến Trí và Lâm Điềm An gánh vác không chỉ dừng lại ở trọng trách kế thừa nghệ thuật hát nói của sư phụ, mà họ còn có thêm một nhiệm vụ quan trọng hơn là quảng bá môn nghệ thuật này. Những năm đầu, mỗi lần xin được kinh phí của Bộ Văn hóa, họ thường tìm đến các ngôi chùa lớn tại các huyện thị để biểu diễn hát nói. Một chiếc xe van (xe tải nhỏ có khoang sau), dựng rạp sân khấu đơn giản, cả hai ngồi trên sân khấu đánh trống khua chiêng mở màn biểu diễn. Có lần đang diễn, thì khán giả bỏ đi hết chỉ còn lại mỗi một cụ ông, nhưng họ vẫn tiếp tục diễn cho đến khi kết thúc. Anh Trữ Kiến Trí vừa cười vừa mếu thuật lại cảnh tượng lúc đó: "Cụ ơi, cụ đừng đi nhé! Dưới khán đài chỉ còn mỗi có một mình cụ, nếu mà cả hai tụi con cùng ra đấu tay đôi với cụ, mà con lại trẻ, cho nên cụ không địch lại được tụi con đâu, nếu cụ muốn đi nhà vệ sinh thì cũng phải xin phép tụi con trước."

Để càng nhiều người tiếp xúc với nghệ thuật hát nói, Đoàn hát nói Taiwan Smile Folksong bắt đầu mở rộng hợp tác với nhiều ban nhạc khác nhau, hy vọng nhân cơ hội giao lưu quảng bá môn nghệ thuật này, đào tạo thêm nhiều người yêu thích, tiếp nối mạch sống cho bộ môn hát nói.

Năm 2014, ban nhạc MI của Đức tìm đến Trữ Kiến Trí, đây là một ban nhạc kết hợp bởi nhiều nhà âm nhạc Jazz của Đức, Mỹ, Ý, Slovakia và Đài Loan, dàn nhạc chuyên nghiệp bao gồm sáo tre, Saxophone, Guitar, Bass, đàn sắt Metallophone, trống Jazz drum kit, ban nhạc muốn dựa trên nền nhạc Jazz để thể hiện khái niệm âm nhạc Đài Loan. Trữ Kiến Trí đã giao lưu cùng ban nhạc trong suốt một mùa hè, chia sẻ tinh thần âm nhạc trong nghệ thuật hát nói, và sau đó trên sân khấu khu Đại Đạo Trình (Da Dao Cheng) cùng biểu diễn bài hát phật giáo "Khuyến thế ca" được cải biên trên dòng nhạc Jazz, mang lại sự trải nghiệm đầy bất ngờ mới mẻ.

Sau một loạt các chương trình hợp tác biểu diễn xuyên lĩnh vực, năm 2017 Đoàn hát nói Taiwan Smile Folksong và nghệ nhân Dương Tú Khanh được mời biểu diễn tại Lễ hội âm nhạc độc lập Megaport Festival khu vực miền Nam Đài Loan, không ngờ nghệ thuật truyền thống cộng hưởng với nhạc rock khiến cho cả khán đài dường như muốn nổ tung vì phấn khích. Sau buổi diễn, Trữ Kiến Trí nhận được khá nhiều hồi âm và lời mời hợp tác, anh nói: "Thời đại trẻ đa phần tiếp xúc với văn hóa âm nhạc ngoại lai, họ có cùng nguyện vọng truyền tải nét đặc sắc của Đài Loan, nhưng không biết phải làm thế nào", và “chất” chính thống của Đài Loan lại nằm gọn trong văn hóa hát nói, chính xác là những gì mà họ đang muốn tìm kiếm.

Phong cách Jazz Đài Loan tùy hứng

Ngoài “chất” Đài Loan chính thống, một sự hấp dẫn khác đó là yếu tố "tùy hứng" có trong hát nói.

Nội dung hát nói ngoài việc lấy "bài nhạc ca tử" làm gốc, phải thêm vào đó những câu chuyện có thật hoặc những đề tài xã hội tạo sự hứng thú cho người nghe. Đồng thời câu văn vần có thể chọn giai điệu khác nhau, tùy theo phản ứng của khán giả tại nơi biểu diễn, có thể dùng phách chậm hoặc phách nhanh làm đệm, nghệ nhân hát nói giỏi thường tùy hứng xuất khẩu thành thơ, tùy hứng sáng tác ngay trên sân khấu. Anh Trữ Kiến Trí nói: "Hát nói chính là phong cách Jazz của Đài Loan."

Nội công tiềm ẩn này thực ra được nung nấu từ vô số lần kinh nghiệm biểu diễn thực tế trên sân khấu. Ngày xưa nghệ nhân hát nói thường lấy nội dung câu chuyện để giữ chân người qua đường, sau đó phát triển thành kiểu hát để bán hàng, trong đó thường thấy nhất là nghề bán thuốc dạo. Trữ Kiến Trí nói: "Người biểu diễn hát nói ngày xưa phải giống như thầy thuốc Đông Y hỏi gì cũng biết, phải biết nhìn sắc mặt của người ta, khi câu chuyện kể xong một đoạn thì phải thử tương tác với họ, chẳng hạn: anh dạo này ngủ không ngon phải không, như vậy sẽ cao huyết áp đó, tôi giới thiệu anh cái này...... ", dùng cách này để đạt được mục đích quảng cáo bán sản phẩm.

Thuở ban đầu Nghệ nhân Dương Tú Khanh cũng dùng cách truyền thống này để hát nói, sau này bà sáng tạo ra cách đọc thoại đan xen với nền nhạc, thế là biến tấu thành kiểu đọc ca tử hý "lúc nói lúc hát", giúp tiết tấu chặt chẽ hơn, do được giải thích bằng lời thoại, nên người dân càng hiểu hơn hàm ý trong câu chuyện. Lâm Điềm An nói: "Vì mắt của cô Dương Tú Khanh không nhìn thấy, khi cô hát nói để bán thuốc, sợ khách người ta bỏ đi, nên cô dùng lời thoại kết hợp hát, để kết cấu câu chuyện liên kết chặt chẽ, làm cho khách không nỡ bỏ đi."

Hình thức nghệ thuật hát nói này đã thu hút sự tò mò của thế hệ trẻ. Nhóm bạn sinh viên Khoa thiết kế truyền thông thị giác trường Đại học Khoa học Kỹ thuật Vân Lâm (Yun Lin) bao gồm bạn Hoàng Vũ Khiêm (Huang Yu Qian), Trương Phương Tùng (Zhang Fang Rong), Vương Bách Nhân (Wang Bo Ren) muốn lấy đề tài ".......của Đài Loan" làm chủ đề tác phẩm tốt nghiệp, và các bạn sinh viên đã tìm đến anh Trữ Kiến Trí, sau hơn nửa năm gặp gỡ làm quen, hai bên đã quyết định cùng hợp tác.

Đoàn hát nói Taiwan Smile Folksong vốn đã có suy nghĩ phát hành album và thực hiện MV, sau khi nhóm sinh viên Đại học Vân Lâm gia nhập lại càng làm cho thiết kế thị giác của MV "What are you singing?" thêm phong phú. Lấy cốt truyện "Na Tra đại náo Đông Hải" làm mạch truyện chính, sau đó dung hòa nhiều đề tài các mẫu chuyện có thật, ví dụ liên kết với chợ đêm Đông Hải ở Đài Trung để thể hiện câu chuyện "Đông Hải". Na Tra ở trong bụng mẹ 3 năm 6 tháng đi khám bác sĩ nổi tiếng là Thị trưởng Thành phố Đài Bắc Kha Văn Triết, đây là những yếu tố đảo nghịch truyền thống, vô cùng thú vị. Mỗi một góc hình trong MV đều dùng cách quay nhanh, lời bài hát thì được viết bằng tay, và tạo hiệu ứng dán ghép hội họa và cắt giấy bằng tay, thủ pháp tinh nghịch này mang lại cảm giác hoạt bát đến lạ kỳ, làm cho nghệ thuật hát nói truyền thống trở nên gần gũi hơn rất nhiều.

Nhưng anh Trữ Kiến Trí chia sẻ rằng, trong lúc quay MV, "sự tùy hứng" đã hai lần khiến cho nhóm sinh viên trường kỹ thuật Vân Lâm phải khổ sở. Sự tùy hứng trong hát nói là gia vị do chính người biểu diễn tự nêm nếm tùy cơ ứng biến trên sân khấu, nhưng việc thực hiện phim thì mỗi một hình ảnh đều phải thiết kế theo đúng động tác với lời bài hát, không được sơ suất. Anh Trữ Kiến Trí tuy đã thảo luận với nghệ nhân Dương Tú Khanh về kịch bản và nội dung câu chuyện, nhưng mỗi lần vào phòng thu âm nghệ nhân lại cho ra một phiên bản thu âm khác nhau, làm ảnh hưởng đến việc sản xuất hình ảnh thị giác.

Tác phẩm sáng tạo ra đời bởi sự khuấy động giữa cái mới và cũ đã nhận được khẳng định của giải thưởng thiết kế Red Dot nước Đức, đưa di sản văn hóa phi vật thể của Đài Loan-"Nghệ thuật hát nói" tỏa sáng trên sân khấu quốc tế.

4 giờ chiều trung tuần tháng 8, một buổi chiều nắng chan hòa, trên bãi cỏ Viện bảo tàng nghệ thuật CMP Block Đài Trung đông đúc người dân, có người ngồi có người nằm trên bãi cỏ, ngày hội âm nhạc "Be a sound maker" đang diễn ra, trên sân khấu, giọng nói của nghệ nhân Dương Tú Khanh vang lên: "Đến đây nghe cụ bà 98 tuổi hát nào!", dưới sân khấu người dân vỗ tay nhiệt liệt. Trữ Kiến Trí vàLâm Điềm An ngồi hai bên sư phụ Dương Tú Khanh, người hát người đàn, người tay kéo đàn Đại nghiễm huyền, hai cây Nguyệt cầm, tay trái nghệ nhân Dương Tú Khanh thoăn thoắt bấm dây đàn, tay phải cụ cầm miếng gảy bằng sừng dê gảy đàn điêu luyện, động tác linh hoạt không có dáng vẻ gì là người cao tuổi. Lâm Điềm An lâu lâu nói một câu làm trò, trong lúc giai điệu í a í a vang lên, Trữ Kiến Trí không quên đá vào một câu nhắc khán giả vỗ tay. Nội dung thú vị hài hước khiến khán giả cười sảng khoái.

Bầu không khí tràn ngập giai điệu Đô Mã đã được lưu truyền cả trăm năm qua, nơi đây đang hát nói câu chuyện Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài, nhưng điều mà chúng tôi hy vọng với mở màn "Để tôi hát cho bạn nghe một câu chuyện" là nghệ thuật này có thể tiếp tục tồn tại mãi mãi ở Đài Loan.  

Bài viết liên quan

近期文章

印尼文 泰文

Taiwan Smile Folksong Group Penerus “Jazz Taiwan”

Artikel‧Cathy Teng Gambar‧Lin Min-hsuan

2016年德國紅點設計的頒獎會場,獲獎的《唸啥咪歌》專輯MV播映完畢後,現場觀眾爆起一陣歡呼。準備上台領獎的「台灣微笑唸歌團」團長儲見智心裡納悶:「台下都是外國人,影片裡面講的都是台語,大家是都聽得懂呦?」肯定多數是聽不懂的,但這件作品結合了台灣傳統唸歌藝術,搭配新生代的創意點子,獲得全球設計界公認的頂級獎項「紅點設計‧傳達設計獎」,使台灣文化再次驚豔國際。


Tepuk tangan pemirsa bergemuruh dengan berakhirnya video musik untuk album ìWhat Are You Singing?î dalam penganugerahan Desain Red Dot 2016 di Jerman. Ketua Taiwan Smile Folksong Group, Chu Chien-chih, bingung, ìSemua pemirsa adalah orang asing. Video yang ditayangkan berbahasa Taiwan. Apakah mereka mengerti?î Tentu saja mayoritas pemirsa tidak mengerti, tapi kombinasi antara kesenian nyanyian tradisional liam-kua Taiwan dan kreativitas abad ke 21, telah memenangkan ìBest of the Bestî Red Dot Award untuk Desain Komunikasi, suatu pengakuan global paling bergengsi. Budaya Taiwan telah sekali lagi mengejutkan dunia.

 

Liam-kua adalah suatu kesenian pertunjukan tradisional Taiwan bersejarah 300 tahun. Zaman dulu, sering terlihat para seniman duduk di atas bangku kecil di bawah teduhan pohon, di depan altar kuil atau perayaan festival, menarik perhatian penonton dengan bercerita dan bernyanyi sambil main alat musik.

Yang dimaksud dengan liam-kua adalah kesenian bercerita dengan dialog dan lagu di dalam kerangka melodi tradisional. Berbeda dengan dulu yang kebanyakan ditampilkan solo, pertunjukan liam-kua modern lebih condong ditampilkan oleh dua orang, satu memainkan daguangxian (sejenis alat musik senar digesek bernada bass) dan satu lagi yueqin (sejenis instrumen petik berbentuk gitar). Mayoritas lagu yang dinyanyikan bertema kesetiaan dan kemuliaan, biasanya dalam dialek Taiwan, dengan menaati format tradisional yang terdiri dari empat kalimat per paragraf dan tujuh huruf per kalimat.

Pada saat televisi belum sepopuler sekarang, kesenian liam-kua adalah hiburan utama masyarakat umum. Tapi berkembangnya acara televisi, berkurangnya jumlah generasi muda yang menggunakan bahasa Taiwan, serta para sesepuh yang semakin menua atau telah meninggal, membuat kesenian ini menghadapi krisis kepunahan.

Belajar dari Pusaka Nasional

Meski sudah berusia 83 tahun, seniman liam-kua Yang Xiu-qing masih tetap aktif. Cacat mata sejak kecil, Yang Xiu-qing memulai karir sebagai penyanyi saat berusia 13 tahun dan perlahan-lahan menciptakan format liam-kua dengan mengkombinasikan dialog dan lagu. Tahun 2009, Yang Xiu-qing dianugerahi oleh Dewan Perencanaan Pembangunan Kebudayaan (kini Kementerian Kebudayaan) sebagai pusaka nasional dan dipuji sebagai “Konservator Penting Kesenian Liam-kua Tradisional” atas jasanya melestarikan dan mewariskan kesenian tradisional tersebut sejak 1980an. Chu Chien-chih dan Lim Tien-an dari Taiwan Smile Folksong Group adalah dua muridnya dari generasi menengah. Keduanya tidak hanya berperan sebagai penerus tradisi, juga berusaha mengombinasikan ide baru dan mencari jalan baru bagi kesenian tersebut.

Pemain daguangxian, Chu Chien-chih, terlihat tua, namun usianya baru 40an tahun; Lim Tien-an yang memainkan yueqin sebaliknya adalah seorang anak muda dari tahun 1980an. Chu Chien-chih dan Lim Tien-an berguru pada Yang Xiu-qing sekitar enam sampai tujuh tahun, tapi keduanya memiliki latar belakang musik yang mendalam, Chu Chien-chih sebelumnya adalah musisi pendamping dalam teater tradisional dan Lim Tien-an adalah pelajar musik tradisional Tiongkok. Guru teater menyuruh Chu Chien-chih dan Lim Tien-an untuk membentuk satu tim, Chu Chien-chih main daguangxian, Lim Tien-an memetik yueqin, sama-sama mempelajari liam-kua.

Chu Chien-chih dan Lim Tien-an sama sekali tidak pernah mendengar musik liam-kua. Malam itu juga, keduanya menuju First Record Store di Yanping North Road, Taipei, dan membeli rekaman yang dibuat pada awal karir Yang Xiu-qing. “Saya belum pernah mendengar tentang Yang Xiu-qing sebelumnya, tapi saya langsung terpesona oleh kekuatan dan semangat musiknya,” kenang Chu Chien-chih saat pertama kali mendengar musik liam-kua.

Mereka pun mulai mendengar dan mempelajari liam-kua. Dua tahun kemudian, keduanya berkesempatan bertemu dengan Yang Xiu-qing dan akhirnya menjadi muridnya.

Crossover untuk menampilkan ciri khas Taiwan

Sebagai murid Yang Xiu-qing, misi Chu Chien-chih dan Lim Tien-an tidak hanya belajar liam-kua dari Yang Xiu-qing. Lebih penting lagi, mereka juga bertugas mempromosikan kesenian liam-kua. Beberapa tahun lalu, mereka meraih pendanaan dari Kementerian Kebudayaan untuk mengadakan pertunjukan di depan kuil dan kelenteng utama di berbagai pelosok Taiwan. Berkeliling pulau dengan sebuah mobil van, Chu dan Lim menampilkan liam-kua di atas panggung portabel. Pernah suatu kali, penonton hanya tinggal seorang kakek, tapi pertunjukan tetap diteruskan.

Untuk memperkenalkan liam-kua kepada lebih banyak orang, Taiwan Smile dengan aktif bekerja sama dengan band dan grup lain. Melalui interaksi crossover ini, kesenian pertunjukan tradisional itu diharapkan bisa dilestarikan dengan menarik lebih banyak peminat.

Tahun 2014, kelompok Miszform Project dari Jerman datang ke Taiwan. Mereka adalah sekelompok musisi jazz dari Jerman, Amerika, Italia, Slovakia dan Taiwan, terdiri dari pemain suling bambu, saxophone, gitar, bass, vibraphone dan drum. Tujuan mereka datang ke Taiwan adalah untuk mencari Chu Chien-chih, bereksperimen untuk menampilkan konsep musik Taiwan melalui jazz. Setelah bekerja sama sepanjang satu musim panas, kelompok itu menampilkan versi jazz “Lagu Nasihat” dalam suatu pertunjukan di Dadaocheng, Taipei.

Pertunjukan crossover seperti itu bertambah terus dalam beberapa tahun terakhir. Tahun 2017, Yang Xiu-qing dan Taiwan Smile diundang untuk tampil dalam festival musik independen Megaport. Kombinasi kesenian tradisional dan musik rock modern, penampilan mereka ternyata meraih sambutan hangat para peserta festival. Usai pertunjukan, Chu Chien-chih mendapatkan banyak respon serta undangan untuk bekerja sama dari mereka yang “Hendak mencari ciri khas Taiwan, tapi tidak menemukannya di masa lampau.”

Improvisasi gaya Taiwan

Selain memiliki ciri khas Taiwan, aspek menarik lain dari liam-kua adalah “Improvisasi.”

Lagu liam-kua tidak hanya diadaptasi dari buku lagu dialek Taiwan, juga meminjam bahan dari peristiwa terkini dan masalah sosial untuk menarik perhatian pemirsa. Seniman liam-kua yang benar-benar hebat mampu melantunkan lagu dengan syair yang diimprovisasi. Aspek inilah yang membuat Chu Chien-chih menyebut liam-kua sebagai “Jazz Taiwan.”

Kehebatan itu adalah hasil dari kumpulan pengalaman setiap pertunjukan. Di masa lampau, seniman liam-kua biasanya menggunakan cerita untuk menarik perhatian massa, kemudian akan berusaha menjual barang dagangan yang biasanya adalah obat. “Bapak ini belakangan tampaknya kurang tidur. Ini tidak baik untuk tekanan darah. Sini, saya rekomendasikan…” Inilah salah satu cara promosi paling sering dipakai.

Pada mulanya, Yang Xiu-qing juga memfokuskan perhatian pada nyanyian lagu tradisional, tapi dialog perlahan-lahan bercampur ke dalam nyanyiannya dan berkembang menjadi gaya liam-kua saat ini, dimana ia menggunakan dialog untuk membantu pemirsa mengerti lebih mendalam tentang syair lagu yang dinyanyikan. Lim Tien-an menerangkan lebih lanjut, “Oleh karena buta, guru Yang tidak mampu melihat apakah ada tamu yang pergi. Agar hal ini tidak terjadi, guru berusaha membuat para tamu tetap tertarik pada pertunjukan dengan mengkombinasikan dialog ke dalam lagu.”

Kesenian liam-kua juga telah menarik perhatian generasi muda. Tiga mahasiswa jurusan Desain Komunikasi Visual di Universitas Sains dan Teknologi Yunlin National (YunTech), Huang Yu Qian, Chang Fang Rong dan Wang Bo Ren, menetapkan tema “Taiwan” untuk proyek kelulusannya. Salah satu topik yang dibahas adalah kesenian liam-kua, dan mereka pun pergi mencari Chu Chien-chih. Setengah tahun kemudian, pertemuan itu akhirnya membuahkan kerja sama antara kedua pihak.

Sejak dulu, Taiwan Smile berencana merilis sebuah album berisi musik liam-kua dan memroduksi sebuah video untuk album tersebut. Dengan bergabungnya tim mahasiswa YunTech, masuklah desain visual yang menarik untuk video yang diproduksi. Berbasis pada cerita tradisional “Kemenangan Pangeran Nezha Melawan Raja Naga,” banyak peristiwa terkini dipinjam sebagai topik yang dikombinasikan, antara lain kesamaan bunyi antara nama pasar malam “Donghai” di Taichung dan laut “Donghai” tempat tinggal sang raja naga, dan kehadiran Walikota Taipei Ko Wen-je sebagai dokter ibu Nezha yang mengandung 42 bulan sebelum melahirkan sang pangeran. Setiap adegan menggunakan cara syuting gerak henti dengan bahan-bahan seperti tulisan syair, potongan kertas dan kolase, untuk menciptakan suasana bersemangat dan membuat liam-kua tradisional menjadi lebih menarik bagi pemirsa modern.

Menurut Chu Chien-chih, tantangan paling besar bagi tim mahasiswa YunTech adalah sifat improvisasi dari liam-kua. Setiap adegan video dirancang, didesain dan dihitung waktunya agar animasinya bisa disesuaikan dengan musik. Sebelum rekaman, Chu Chien-chih telah membicarakan isi cerita dan skenario dengan gurunya, tapi versi yang dinyanyikan Yang Xiu-qing setiap kali selalu berbeda sedikit, sampai akhirnya bahkan mempengaruhi produksi sisi desain visual.

Kini, dengan adanya pengakuan Red Dot Award sebagai karya inovatif hasil pembauran era modern dan lama ini, satu lagi aset budaya tak berwujud dari Taiwan telah dibawa ke panggung dunia.

Waktu adalah pukul 16:00 di suatu hari pada pertengahan Agustus. Matahari tidak lagi seterik tengah hari. Di halaman rerumputan di depan CMP Block Museum of Arts di Taichung, berkumpul sekelompok orang, ada yang berdiri, ada yang duduk. Memeluk yueqin di atas panggung, Yang Xiu-qing memulai pertunjukan dengan kalimat merek-dagangnya “Ayo, mari kita dengar nyanyian nenek berusia 98 tahun,” yang disambut dengan tepuk tangan meriah dari massa. Chu Chien-chih dan Lim Tien-an duduk di kedua sisi Yang Xiu-qing, mendampingi nyanyian liam-kua sang master dengan musik dan dialog bercorak humor, yang selalu dibalas dengan tawaan dari para penonton.

Melodi tradisional yang mengisahkan cerita romantis “Kekasih Kupu-kupu” antara Liang Shan-bo dan Zhu Ying-tai masih melingkar di benak ketika suara Yang Xiu-qing kembali berbunyi, “Marilah saya nyanyikan sebuah cerita lagi.” Kita harapkan saja, liam-kua bisa terus dinyanyikan dan dikembangkan di Taiwan.  

Taiwan Smile Folksong ชุบชีวิตใหม่ให้ “เพลงแจ๊สสไตล์ไต้หวัน”

2016年德國紅點設計的頒獎會場,獲獎的《唸啥咪歌》專輯MV播映完畢後,現場觀眾爆起一陣歡呼。準備上台領獎的「台灣微笑唸歌團」團長儲見智心裡納悶:「台下都是外國人,影片裡面講的都是台語,大家是都聽得懂呦?」肯定多數是聽不懂的,但這件作品結合了台灣傳統唸歌藝術,搭配新生代的創意點子,獲得全球設計界公認的頂級獎項「紅點設計‧傳達設計獎」,使台灣文化再次驚豔國際。


หลังมิวสิกวิดีโอ (MV) เพลงจากอัลบั้ม  "What Are You Singing?" ซึ่งคว้ารางวัล Red Dot Design Awards 2016 ของเยอรมนีจบลง เสียงโห่ร้องและเสียงปรบมือจากผู้ชมดังกระหึ่มขึ้นทันที  คุณฉู่เจี้ยนจื้อ (儲見智) หัวหน้าวง "Taiwan Smile Folksong" รู้สึกฉงนใจที่เห็นข้างล่างเวทีมีแต่ชาวต่างชาติ  "ใน MV เป็นภาษาฮกเกี้ยนทั้งนั้น นี่ฟังกันรู้เรื่องด้วยเหรอ" ฟังไม่รู้เรื่องแน่นอน แต่ผลงานที่ผสมผสานกันระหว่างศิลปะการร้องเพลงแบบดั้งเดิมของไต้หวันที่เรียกกันว่า "เหลี่ยมกัว " 「唸歌」(คล้ายกับเพลงชานท์ของประเทศตะวันตก) กับไอเดียสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่ ทำให้ผลงานชิ้นนี้สามารถคว้ารางวัล  Best of the Best Red Dot Award in Communication Design  ส่งผลให้วัฒนธรรมไต้หวันกลายเป็นจุดสนใจของนานาชาติอีกครั้ง

 

"เหลี่ยมกัว" เป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านของไต้หวันที่สืบทอดกันมานานกว่า 300 ปี ในอดีตสถานที่จัดแสดงของเหล่าศิลปินคือ ใต้ต้นไม้ใหญ่ ลานหน้าศาลเจ้าหรือเวทีแสดงประจำหมู่บ้าน อุปกรณ์ที่ใช้มีพิณ 1 คัน กับเก้าอี้ 1 ตัว เพียงเท่านี้ก็สามารถเปิดการแสดงได้แล้วและสามารถดึงดูดผู้คนที่ผ่านไปมาให้หยุดชมได้มากมาย

"เหลี่ยมกัว" คือศิลปะการร้องเพลงสอดแทรกการเล่านิทานหรือเรื่องราวต่างๆ เข้าไป  ในอดีตใช้นักร้องเพียงคนเดียว แต่ปัจจุบันมักเป็นการแสดงร่วมกันของศิลปิน 2 คน คนหนึ่งสีซอต้ากว่าง (大廣弦 : ซอเสียงทุ้มต่ำ) อีกคนดีดพิณวงเดือน (月琴 : เยว่ฉิน ) เนื้อเพลงมักเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับความซื่อสัตย์และกตัญญู ส่วนใหญ่ใช้ภาษาฮกเกี้ยน แต่งเป็นบทกลอนออกมาบทละ 4 วรรค วรรคละ 7 คำ เรียกกันว่า กลอน 7 ได้รับความนิยมมากที่สุด นอกจากนี้ยังมีกลอนเจียงหู (江湖) กลอนตูหม่า (都馬) ซึ่งล้วนเป็นวิธีการแต่งบทกลอนแบบโบราณ (ในอดีตลักษณะของบทกลอนและทำนองดนตรีมักจะยึดตามแบบเก่าแก่ดั้งเดิม จะเปลี่ยนแปลงเพียงเนื้อร้องที่แต่งขึ้นมาใหม่เท่านั้น) ในยุคที่สื่อโทรทัศน์ยังไม่แพร่หลาย ìเหลี่ยมกัวî จึงเป็นกิจกรรมบันเทิงที่ได้รับความนิยมจากชาวบ้านโดยทั่วไป แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ศิลปะการแสดงประเภทนี้เสื่อมความนิยมไปมากจนถึงขั้นวิกฤต อันเป็นผลมาจากความแพร่หลายของสื่อโทรทัศน์และสื่ออื่นๆ ตลอดจนการขาดช่วงของภาษาฮกเกี้ยนในสังคมไต้หวัน ประกอบกับการล้มหายตายจากไปของศิลปินระดับครูเพลง ทำให้ศิลปะการแสดงประเภทนี้กำลังจะสูญหายไป

หยางซิ่วชิง ศิลปินระดับชาติ

ครูหยางซิ่วชิง (楊秀卿) วัย 83 ปี เป็นศิลปิน "เหลี่ยมกัว" ระดับครูเพลงเพียงคนเดียวที่ยังยึดอาชีพนี้ เธอพิการทางสายตาตั้งแต่เด็ก เริ่มอาชีพร้องเพลงข้างทางตั้งแต่อายุ 13 ปี และเป็นผู้ริเริ่ม "การร้องเพลงงิ้วเป็นภาษาพูด"  ครูหยางซิ่วชิงได้รับการประกาศเกียรติคุณจากกระทรวงวัฒนธรรมไต้หวัน ยกย่องให้เป็น "ผู้อนุรักษ์ศิลปะการแสดงเหลี่ยมกัว" ในปีค.ศ. 2009 ในความเป็นจริงแล้ว ครูหยางทุ่มเทความพยายามในการอนุรักษ์และถ่ายทอดศิลปะการแสดงเหลี่ยมกัวที่ฝึกฝนมาตลอดชีวิตจนมีความเชี่ยวชาญให้แก่คนรุ่นหลังตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1980  เป็นต้นมา โดยคุณฉู่เจี้ยนจื่อ (儲見智) กับคุณหลินเถียนอาน (林恬安) สมาชิกวง Taiwan Smile Folksong คือลูกศิษย์ที่เพิ่งรับเข้ามาในช่วงบั้นปลายชีวิต ศิลปินรุ่นใหม่ทั้งสองไม่เพียงสืบทอดศิลปะการแสดงเก่าแก่ของไต้หวันประเภทนี้ให้คงอยู่ต่อไป แต่ยังทดลองนำไอเดียใหม่ๆ ผสมผสานลงไป เพื่อสร้างสรรค์ผลงานแนวใหม่ออกมา

คุณฉู่เจี้ยนจื้อซึ่งทำหน้าที่สีซอต้ากว่าง ดูเผินๆ ราวกับเป็นพระเอกงิ้วเก่า เมื่อสอบถามจึงได้รู้ว่าเพิ่งจะอายุ 40 เศษๆ ส่วนคุณหลินเถียนอานเพิ่งจะอายุ  30 กว่าๆ หน้าตาน่ารัก เพิ่งจะเข้ามาเป็นลูกศิษย์ของครูหยางได้เพียง 6-7 ปี แม้จะเริ่มเรียนตอนอายุค่อนข้างมากแล้ว แต่จากการที่ทั้งคู่มีพื้นฐานความรู้ด้านดนตรีที่ดีมาก โดยคุณฉู่จบด้านการแสดงอุปรากรโบราณ ส่วนคุณหลินเรียนด้านดนตรีจีน  คุณฉู่เล่นดนตรีประกอบการแสดงของคณะงิ้วไต้หวันมานานหลายปี เขามักอาศัยเวลาว่างหยิบซอหูฉินและซอต้ากว่างมาสีเล่นเป็นประจำ เมื่อครูในคณะงิ้วเห็นเข้าจึงแนะให้จับคู่กับคุณหลิน คนหนึ่งฝึกสีซอต้ากว่าง อีกคนฝึกดีดพิณวงเดือน ไปเรียนการแสดง "เหลี่ยมกัว" ด้วยกัน  ในตอนนั้นคุณฉู่กับคุณหลินยังไม่เคยรู้จัก "เหลี่ยมกัวî มาก่อน คืนวันเดียวกันนั้นทั้งคู่ตรงดิ่งไปที่ "ร้านแผ่นเสียงร้านที่ 1" บนถนนเหยียนผิงเป่ยลู่ในกรุงไทเป ซื้อเทปเพลง "เหลี่ยมกัว" ของครูหยางซิ่วชิงกลับมาฟัง คุณฉู่เล่าถึงความรู้สึกที่ได้ฟัง "เหลี่ยมกัว" 
ครั้งแรกว่า "ตอนนั้นแม้แต่ชื่อของครูหยางซิ่วชิงก็ไม่เคยได้ยินมาก่อน ไม่คิดเลยว่าพอเปิดฟังก็รู้สึกโดนใจจริงๆ และรู้สึกคึกคักมาก"  ทั้งคู่ฟังไปเรียนไป  สองปีต่อมามีโอกาสได้เจอตัวจริงของครูหยางซิ่วชิงจึงฝากตัวขอเป็นลูกศิษย์

ข้ามวงการร่วมมือกันเพื่อ
สรางสรรค์ศิลปะการแสดงไต้หวัน

หลังเข้าเป็นลูกศิษย์ของครูหยางแล้ว ภารกิจสำคัญของคุณฉู่กับคุณหลินคือการสืบทอดและเผยแพร่ศิลปะการแสดง "เหลี่ยมกัว" ให้เป็นที่รู้จักแพร่หลายมากขึ้น ในช่วงแรกๆ ทั้งสองได้ยื่นของบประมาณจากกระทรวงวัฒนธรรมไต้หวันเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการตระเวนแสดงตามศาลเจ้าหรือวัดวาต่างๆ ใช้รถตู้เพียงหนึ่งคันบรรทุกอุปกรณ์ทุกอย่าง ตั้งเวทีแบบง่ายๆ กลางลานวัด ทั้งสองคนขึ้นนั่งบนเวที ตีฆ้องร้องป่าวเรียกผู้ชมให้ล้อมวงเข้ามาแล้วก็เปิดการแสดง บางครั้งแสดงไปได้ไม่นาน ข้างล่างเวทีเหลือผู้ชมเพียงอากงคนเดียวเท่านั้น แต่ก็ยังพยายามแสดงจนจบ ตอนนั้นคุณฉู่บอกอากงว่า ìอากง อย่าไปไหนนะครับ ที่นี่เหลืออากงคนเดียวแล้ว เรามาดวลกันแบบตัวต่อตัว ผมยังหนุ่มกว่า อากงไม่มีทางชนะผมแน่ๆ แต่ถ้าอากงจะไปห้องน้ำ ต้องขออนุญาตผมก่อนî เขาเล่าพลางยิ้มแบบฝืนๆ

เพื่อให้ผู้คนรู้จัก "เหลี่ยมกัว" มากขึ้น  "Taiwan Smile Folksong" ได้ร่วมมือกับวงดนตรีแนวอื่นมากมาย โดยหวังว่าความร่วมมือแบบข้ามวงการจะช่วยให้ศิลปะการแสดงดั้งเดิมนี้กลายเป็นที่รู้จักและชื่นชอบของผู้คนมากขึ้น ซึ่งจะเป็นการยืดชีวิตศิลปะการแสดง ìเหลี่ยมกัวî ให้ยืนยาวต่อไป

ปีค.ศ.2014 MI วงดนตรีจากเยอรมนี ซึ่งสมาชิกในวงประกอบด้วยนักดนตรีแจ๊สจากเยอรมนี สหรัฐอเมริกา อิตาลี สโลวัก และไต้หวัน เชี่ยวชาญเครื่องดนตรีหลากหลายชนิด อาทิ ขลุ่ยไม้ไผ่ แซกโซโฟน กีต้าร์ เบส กล็อคเคนสปิล และกลองชุด พวกเขาต้องการจะใช้ดนตรีแจ๊สในการสะท้อนแนวคิดด้านดนตรีของไต้หวัน คุณฉู่ใช้เวลาตลอดช่วงซัมเมอร์แบ่งปันประสบการณ์และจิตวิญญาณของ ìเหลี่ยมกัวî ให้พวกเขาได้รับรู้ จนในที่สุดสามารถเปิดการแสดงดนตรีแจ๊ส
ภายใต้ชื่อ ìSong of Exhortationî  ที่ย่านต้าเต้าเฉิงซึ่งเป็นย่านเมืองเก่าในกรุงไทเป  นับเป็นการลองใช้ดนตรีแนวแจ๊สมาผสมผสานกับ ìเหลี่ยมกัวî ที่น่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง

ต่อมา ความร่วมมือกับวงการดนตรีแนวอื่นเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ ครูหยางและวง Taiwan Smile Folksong ได้รับเชิญให้เข้าร่วมแสดงในงาน "Megaport Music Festival" ซึ่งเป็นเทศกาลดนตรีแนวอินดี้ (Independent music) ซึ่งจัดขึ้นที่ภาคใต้ของไต้หวัน เมื่อศิลปะการแสดงแบบดั้งเดิมปะทะกับดนตรีร็อก สิ่งที่บังเกิดขึ้นในงานครั้งนั้นก็คือ ความมันส์สุดขีด หลังจบการแสดง คุณฉู่ได้รับคำเชิญให้ร่วมงานต่างๆ มากมาย  คุณฉู่กล่าวว่า ìหนุ่มสาวยุคนี้ส่วนใหญ่ได้สัมผัสแต่วัฒนธรรมและดนตรีต่างชาติ พวกเขาอยากจะถ่ายทอดเอกลักษณ์ของไต้หวันแต่ไม่รู้จะทำยังไงî ด้วยเหตุนี้เอง ìเหลี่ยมกัวî ซึ่งเป็นวัฒนธรรมไต้หวันแท้และดั้งเดิมจึงกลายเป็นสิ่งที่พวกเขาหลงรักทันทีที่ได้รู้จัก

เสน่ห์ของแจ๊สสไตล์ไต้หวันอยู่ที่การด้นสด

นอกจากเป็นวัฒนธรรมแท้และดั้งเดิมของไต้หวันแล้ว อีกอย่างหนึ่งที่เป็นเสน่ห์ของ "เหลี่ยมกัว" คือ การด้นสดหรืออิมโพรไวเซชัน (Improvisation) เนื้อเพลง "เหลี่ยมกัว" ยึดแนวเดียวกับ "เพลงงิ้ว" แต่เพิ่มเรื่องราวที่เป็นสถานการณ์ปัจจุบันและประเด็นที่ได้รับความสนใจจากสังคมเข้าไปด้วยเพื่อดึงดูดผู้ชม แนวดนตรีเหมือนกันแต่ต่างกันที่เนื้อร้อง ท่วงทำนองหรือจังหวะจะมีการปรับให้ช้าลงหรือเร็วขึ้นตามปฏิกิริยาของผู้ชมในขณะนั้น  ศิลปิน ìเหลี่ยมกัวî ที่เก่งกาจสามารถสร้างสรรค์ผลงานแบบด้นสดหรือแต่งเนื้อเพลงออกมาได้ทันที โดยไม่ต้องเตรียมการล่วงหน้า คุณฉู่แสดงความเห็นว่า ìเหลี่ยมกัวคือดนตรีแจ๊สของไต้หวันî

ความสามารถในระดับนี้มาจากพื้นฐานและประสบการณ์การแสดงนับครั้งไม่ถ้วนที่สั่งสมมาเป็นเวลายาวนาน ในอดีต
ศิลปิน "เหลี่ยมกัว" ร้องเล่านิทานเป็นกลอุบายดึงดูดผู้คน หยุดชมแล้วจึงนำเสนอสินค้า โดยที่พบบ่อยคือการขายยา คุณฉู่เล่าว่า "ในอดีตระหว่างแสดง ศิลปินเหลี่ยมกัวก็ไม่ต่างจากหมอจีนที่ต้องแมะชีพจรคนไข้เพื่อตรวจดูอาการและคอยสังเกตรูปลักษณ์ของคนไข้ แสดงไปได้ช่วงหนึ่งก็จะลองปฏิสัมพันธ์กับผู้ชม เช่น "เอ๊ะ! คุณผู้ชายท่านนี้หมู่นี้หลับไม่ค่อยดี ระวังความดันสูงนะครับ แนะนำว่า......î " จุดประสงค์ก็เพื่อจะขายยานั่นเอง

ครูหยางซิ่วชิงซึ่งแรกเริ่มเดิมทีจะใช้วิธีร้องแบบดั้งเดิมที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ ต่อมา เธอได้สร้างสรรค์แนวการร้องแบบใหม่ที่ใช้การเล่าเรื่องราวต่างๆ สอดแทรกเข้าไปกลายเป็นการเหลี่ยมกัวแบบ ìพูดไปร้องไปî ไม่เพียงทำนองจังหวะกระชับ ยังทำให้ผู้ชมเข้าใจความหมายของเนื้อเพลงที่ร้องได้ดียิ่งขึ้น คุณหลินเถียนอานเล่าว่า ìอาจารย์ (หยางซิ่วชิง) มองไม่เห็น ดังนั้นระหว่างที่ท่านแสดงท่านกลัวว่าผู้ชมจะหนีหมด ก็เลยใช้วิธีเล่าผสมผสานกับการร้องเพื่อให้นิทานกระชับน่าสนใจยิ่งขึ้น ทำให้ผู้ชมไม่อยากเดินจากไปî

 "เหลี่ยมกัว" กลายเป็นศิลปะการแสดงที่ดึงดูดคนรุ่นใหม่ได้มากขึ้น อาทิ หวงอวี่เชียน (黃宇謙) จางฟางหรง
(張芳榕) และหวังป๋อเหริน (王柏仁) นักศึกษาจากคณะการออกแบบนิเทศศิลป์ (Visual Communication Design) ของมหาวิทยาลัย National Yunlin University of Science and Technology University (YunTech) ต้องการใช้ประเด็นเรื่อง ì...... ของไต้หวันî มาเป็นหัวข้อการทำโปรเจคก่อนจบการศึกษา หลังพูดคุยหารือกับฉู่เจี้ยนจื่อและฝึกฝนเรียนรู้เป็นเวลาครึ่งปี ทั้งสองฝ่ายตกลงที่จะร่วมมือกันสร้างสรรค์ผลงานใหม่ออกมา

เดิมทีวง "Taiwan Smile Folksong" มีความคิดที่จะออกอัลบั้มและถ่ายทำ MV เพลงเหลี่ยมกัวอยู่แล้ว การที่ทีมนักศึกษาจาก YunTech เข้ามาร่วมงานทำให้การออกแบบด้านนิเทศศิลป์ของอัลบั้มเพลง  ìWhat Are You Singing?î มีความสมบูรณ์มากขึ้น MV เพลงชุดนี้ใช้นิทานเรื่อง "องค์ชายนาจาอาละวาดวังมังกรที่ทะเลตะวันออก" เป็นหลักสอดแทรกเรื่องราวและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบันหลอมรวมเข้าไป ยกตัวอย่างเช่น นำเอาคำว่าตงไห่ (東海) ที่แปลว่าทะเลตะวันออกมาเชื่อมโยงเข้ากับตงไห่ (東海) ซึ่งเป็นชื่อไนท์บาร์ซาแห่งหนึ่งในนครไทจง เนื้อหาใน MV ที่เกี่ยวกับตำนานขององค์ชายนาจาอยู่ในครรภ์ของพระมารดา 3 ปี 6 เดือน จึงได้เชิญ ดร.เคอเหวินเจ๋อ ผู้ว่าการกรุงไทเป ซึ่งมีชื่อเสียงโด่งดังมาช่วยตรวจครรภ์ นับเป็นเรื่องราวที่พลิกตำนานเก่าแก่ดั้งเดิมโดยสิ้นเชิง  ทุกฉากใน MV ใช้เทคนิคการถ่าย Time Lapse และการตัดต่อภาพโดยใช้มือเขียนเนื้อเพลง ตัดกระดาษ และวาดรูปลงไป วิธีการนำเสนอที่แปลกใหม่ทำให้ผู้ชมรู้สึกสนุกสนานครื้นเครง อีกทั้งทำให้ "เหลี่ยมกัว" ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงเก่าแก่น่าสนใจและเป็นกันเองมากขึ้น

คุณฉู่ยังเล่าว่า ระหว่างถ่ายทำ MV เขา "ด้นสด" ออกมา 2 ตอน ซึ่งทำเอาทีมงานจากมหาวิทยาลัย YunTech ปวดหัวไปตามๆ กัน  โดยปกติผู้แสดง "เหลี่ยมกัว" สามารถนำเรื่องราวที่พบเห็น ณ สถานที่แสดงเพิ่มเข้าไปในเนื้อเพลงซึ่งต่างจากการถ่ายทำ MV ที่ทุกฉากจะออกแบบให้พอดีกับเนื้อเพลง แม้คุณฉู่จะหารือกับครูหยางเกี่ยวกับนิทานและบทใน MV ไว้ก่อนแล้วก็ตาม แต่เนื้อเพลงที่ครูหยางร้องในห้องอัดเสียงแต่ละครั้ง ไม่เคยเหมือนกันเลยแม้แต่ครั้งเดียว ทำให้มีผลกระทบต่อการถ่ายทำ

ผลงานสร้างสรรค์ที่เกิดจากการระดมความคิดของคนรุ่นเก่ากับหนุ่มสาวรุ่นใหม่ได้รับการพิสูจน์ความสำเร็จจากการที่สามารถคว้ารางวัล Best of the Best Red Dot Award in Communication Design มาครอง ทำให้ "เหลี่ยมกัว" มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไต้หวันสร้างชื่อเสียงในเวทีสากล

ท่ามกลางบรรยากาศสบายๆ แดดร่มลมตก เวลาบ่ายสี่โมงเย็นของวันหนึ่งในช่วงกลางเดือนสิงหาคม ผู้คนจำนวนมากนั่งๆ นอนๆ ชมการแสดงของครูหยางซิ่วชิงในคอนเสิร์ต "เทศกาลดนตรีเสรีภาพ" ที่สนามหน้าพิพิธภัณฑ์ CMP Block Museum of Arts ครูหยางกล่าวทักทายผู้ชมว่า "มาฟังอา
ม่าอายุ 98 ปี ร้องเพลงกันเหรอ" เรียกเสียงฮาจากผู้ชมได้ไม่น้อย คุณฉู่กับคุณหลินซึ่งประกบอยู่สองข้างของครูหยาง คนหนึ่งสีซอต้ากว่าง อีกคนดีดพิณวงเดือน ขณะที่ครูหยางใช้มือซ้ายจับด้ามพิณเอาไว้ ส่วนมือขวาใช้ปิ๊ก เขาดีดสายพิณไปมาอย่างคล่องแคล่ว ไม่มีท่าทางเชื่องช้าแบบคนแก่เลยแม้แต่น้อย ระหว่างที่ครูหยาง ìเหลี่ยมกัวî คุณหลินจะสอดแทรกเรื่องตลกเข้าไปท่ามกลางเสียงซอและเสียงพิณที่บรรเลงอยู่ตลอดเวลา ขณะที่คุณฉู่จะคอยเตือนผู้ชมว่า ถึงเวลาที่ต้องปรบมือให้กำลังใจแล้ว ผู้ชมสนุกสนานเฮฮากันตลอดช่วงการแสดง

การแสดงในวันนั้นเป็นนิยายเรื่อง "ตำนานรักเหลียงซานป๋อกับจู้อิงไถ (ม่านประเพณี)" นิยายรักโรแมนติกของจีนที่โด่งดัง ครูหยางกล่าวก่อนเริ่มการแสดงว่า "ฉันจะเหลี่ยมกัวให้พวกคุณฟัง......" 

เราหวังว่า "เหลี่ยมกัว" มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไต้หวันจะมีการสืบสานให้คงอยู่ตลอดไป

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!