One-Forty Dệt ước mơ cho người lao động di trú

:::

2016 / Tháng 2

Sách‧Liu Yingfeng bằng tiếng‧One-Forty


印尼籍的Supianto 夢想開間果汁店、來自泰國的Ahtang 則期待返鄉買地蓋房……,在台灣還有許多來自東南亞的
移工一如他們,期待有朝一日攢足了錢返鄉創業、開家小店。


他們的夢想,陳凱翔、吳致寧,二位年僅二十來歲的情侶檔聽到了。2014 年年底,政大企管系畢業的陳凱翔決定創辦非營利組織One-Forty,成立移工商學院,同樣擁有商學背景、台大工商管理學系的吳致寧一起加入,幫助移工一圓夢想。


Đi trên phố, có thể bạn từng để ý thấy xung quanh có rất nhiều những khuôn mặt người Đông Nam Á. Họ đến Đài Loan làm việc, chịu đựng nỗi vất vả sống xa quê hương, nếu không phải vì ôm ấp một niềm hy vọng; cũng là vì mang trong lòng hoài bão, muốn theo đuổi một cuộc sống lý tưởng và tốt đẹp hơn.

Để thỏa mãn lòng mong mỏi của họ, hai bạn trẻ thời đại mới Chen Kai-Hsiang (Trần Khải Tường), Wu Chi-Ning (Ngô Chí Ninh) quyết định chủ động xuất kích, thành lập tổ chức phi lợi nhuận “One-Forty”, cho ra mắt các hoạt động “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú”, “Ngày chủ nhật Đông Nam Á”, giúp những lao động di trú đến từ những đất nước xa xôi không còn cô đơn chốn tha thương, khiến niềm hy vọng trong lòng họ có khả năng trở thành hiện thực.

Cô gái Vivi hơn 30 tuổi xuất hiện trong đoạn phim quay các học viên tại Tổ chức phi lợi nhuận “One-Forty”, cô chỉ cửa tiệm mơ ước vẽ trên giấy, vừa cười rất tươi vừa nói, “Tôi muốn mở một tiệm quần áo”. Supianto người Indonesia mơ ước mở tiệm bán sinh tố trái cây, Ahtang đến từ Thái Lan hy vọng trở về quê hương mua đất xây nhà…., tại Đài Loan còn có rất nhiều những lao động di trú đến từ Đông Nam Á giống như họ, hy vọng một ngày nào đó kiếm đủ tiền về quê lập nghiệp, mở một cửa tiệm nho nhỏ.

Cặp đôi Chen Kai-Hsiang và Wu Chi-Ning mới ngoài 20 tuổi đã nghe thấy ước mơ của họ. Cuối năm 2014, Chen Kai-Hsiang – sinh viên tốt nghiệp khoa Quản trị Kinh doanh Trường đại học Chính trị Đài Loan (National Chengchi University) quyết định thành lập tổ chức phi lợi nhuận “One –Forty”, thành lập “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú”, Wu Chi-Ning có bối cảnh thương mại, theo học chuyên ngành Quản trị kinh doanh Trường Đại học quốc gia Đài Loan (National Taiwan University) cũng gia nhập, giúp những lao động di trú thực hiện ước mơ.

Làm quen với quốc tế, bắt đầu từ những bạn bè là lao động di trú ở bên cạnh

Trước khi bắt đầu kế hoạch, hai người đều không có nhiều kinh nghiệm về Đông Nam Á. Wu Chi-Ning vì tham dự vào “One – Forty”, mới có cơ hội tiếp xúc với văn hóa Đông Nam Á; còn Chen Kai-Hsiang cũng chỉ có kinh nghiệm lúc nhỏ đi du lịch Đông Nam Á cùng cha mẹ, và kinh nghiệm du lịch tự túc tới Philippines sau khi tốt nghiệp đại học, ngoài ra không có kinh nghiệm gì khác.

Lần tới Philippines du lịch, đã khiến Chen Kai-Hsiang cảm nhận sâu sắc sự ấm áp ở chốn tha thương. Trở về Đài Loan với đầy sự cảm động, những tình bạn vẫn duy trì liên lạc qua mạng internet, về sau do cuộc sống bận rộn lâu ngày mất liên lạc. Chen Kai-Hsiang vốn rất yêu thích du lịch, sau khi đi làm không còn giống như thời đi học muốn đi lúc nào là đi được, “Vì không thể xuất ngoại, tìm hiểu về quốc tế, liên kết Đông Nam Á, vậy tại sao lại không bắt đầu ngay từ những bạn bè là lao động di trú ở bên cạnh mình?”, cậu nói.

Mùa hè năm 2014, Chen Kai-Hsiang chủ động tiếp xúc với Trương Chính – người sáng lập Nhà sách chủ đề Đông Nam Á “Rạng ngời sức sống”, một số tổ chức NGO đã hoạt động khá lâu trong lĩnh vực Đông Nam Á như Hiệp hội trợ giúp lao động quốc tế Đài Loan (TIWA), và đảm nhiệm làm tình nguyện viên cho Giải thưởng Văn học Di dân-Di công Lần thứ I, hỗ trợ cho chương trình “Tiếng hát 4 phương” của Đài truyền hình Công cộng (Public Television Service, PTS), tham dự công việc trù bị hiệu sách độc lập “Rạng ngời sức sống”.

Chen Kai-Hsiang ban đầu chỉ ở bên cạnh giúp đỡ, cho tới lúc hứa với TIWA sẽ đảm nhiệm làm giáo viên dạy tiếng Trung, trực tiếp đối mặt với những lao động di trú, mới có sự hiểu biết sâu hơn. Để khuyến khích mọi người dũng cảm phát biểu ý kiến, Chen Kai-Hsiang mời học viên kể lại ước mơ trong lòng mình, kết quả phát hiện, rất nhiều người đều ôm ấp nguyện vọng trở về quê mở tiệm. Ngoài sự ngạc nhiên, Chen Kai-Hsiang cũng lo lắng cho những lao động di trú không có kinh nghiệm mà mạo hiểm lập nghiệp, nếu lỡ sập tiệm thất bại, thì hầu hết tiền dành dụm được có khả năng sẽ đổ ra sông ra bể.

Nếu so với việc dạy tiếng Trung, Chen Kai-Hsiang nghĩ rằng sẽ càng đóng góp được nhiều hơn bằng sở trường về thương mại của mình, vì vậy cậu đã nảy ra ý tưởng tổ chức “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú”.

Sau khi hạ quyết tâm, cứ tới ngày nghỉ, Chen Kai-Hsiang đều tới ga xe lửa Đài Bắc là nơi tập trung nhiều lao động di trú, tới đâu cũng tìm người để nói chuyện. Lúc đầu tưởng chỉ là chuyện nhỏ, nhưng lập tức gặp phải trở ngại. Hóa ra những lao động di trú cuộc sống hàng ngày ngoài chủ, những bạn bè quen biết, rất hiếm khi có người Đài Loan chủ động mở miệng nói chuyện với họ, gặp Chen Kai-Hsiang nhiệt tình một cách khác lạ, còn bị hiểu nhầm là phần tử lừa đảo có ý đồ không tốt.

Chiêu sinh gặp trở ngại, Chen Kai-Hsiang đành chuyển sang tập trung vào những học sinh của lớp học tiếng Trung, cũng thông qua bạn bè để truyền tin tức tới những lao động di trú sống tại các gia đình, rồi TIWA, hiệu sách “Rạng ngời sức sống” cũng trở thành diễn đàn tuyên truyền. Việc có người chịu dạy học miễn phí cho lao động di trú, chẳng bao lâu đã được truyền đi trong các nhóm người lao động di trú, thu hút mọi người thi nhau hỏi thăm tin tức.

Tuy vậy, đối tượng chiêu sinh của “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú” không phải ai cũng nhận. Ngoài việc để nguồn hỗ trợ có hạn phát huy được hiệu quả cao nhất, Chen Kai-Hsiang cũng lập ra vài điều kiện, bao gồm: có thể nói được chút ít tiếng Trung đơn giản, sẽ về nước trong vòng 1 năm và có kế hoạch lập nghiệp rõ ràng thì mới xét tuyển. Giai đoạn đầu tiên học trong vòng hơn 2 tháng, với chương trình từ 8-10 tiết học, chiêu sinh 15 học viên đến từ Thái Lan, Indonesia; cũng có các tình nguyện viên thuộc lĩnh vực tài chính, văn hóa nghệ thuật nhiệt liệt hưởng ứng.

Giai đoạn 1 của khóa học, dạy lập nghiệp qua trò chơi

Tiết học đầu tiên về lập nghiệp dành cho lao động di trú do One-Forty mở, không vội vàng bước ngay vào những kiến thức quản lý nghiêm túc, cứng nhắc, mà sẽ do Wu Chi-Ning – người từng làm việc cho Womany – một website chuyên dành cho phái nữ ở Đài Loan, cũng là người rất giỏi trong các hoạt động lập kế hoạch, đã thiết kế ra môn học có tên gọi là “Bản đồ cuộc đời”, thông qua trò chơi vẽ tranh vui vẻ thư giãn, khuyến khích cổ vũ học viên vẽ lại mỗi một thời khắc quan trọng của đời mình.

Màn diễn quan trọng nhất của “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú” đó là Bài học quản lý kinh doanh; Chen Kai-Hsiang, Wu Chi-Ning và tình nguyện viên làm trong ngành tài chính đều đích thân “ra trận”, những bạn bè, các sinh viên học khóa dưới đều bị hai người lôi kéo đến lớp tham gia giảng bài.

Để học viên hiểu được những việc cần làm khi mở tiệm như kiểm soát khống chế giá thành, quan niệm tài chính, một môn học của “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú” còn nghĩ ra trò chơi có tên gọi là “Phương pháp 5 chiếc phong bì”, yêu cầu học viên căn cứ vào mục đích khác nhau bỏ tiền lương hàng tháng vào 5 chiếc phong bì, để luyện tập cách phân bổ tài sản. Để phối hợp với những học viên với vốn từ tiếng Trung có hạn, Chen Kai-Hsiang và Wu Chi-Ning còn đặc biệt đi sang tận thành phố Cơ Long, nhờ cơ sở học tập bằng trò chơi cờ bàn Wa’s UP biến những khái niệm phức tạp gồm mua bán tiêu thụ, mở tiệm, đặt địa điểm kinh doanh thành trò chơi “Cờ tỷ phú”, và thông qua việc thiết kế các tình huống khác nhau, giúp học viên dễ lý giải.

Giai đoạn đầu của khóa học “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú” đã kết thúc vào tháng 9 năm ngoái, có một số mục tiêu dự định chưa hoàn thành thực hiện được. Căn cứ theo kế hoạch ban đầu, Chen Kai-Hsiang vốn dự định mời chủ các tiệm kinh doanh nhỏ của Đài Loan truyền thụ bí quyết mở tiệm hoặc dẫn các lao động di trú đi tham quan thực địa, nhưng do hạn chế về nhân lực, thời gian nên không thể đạt được mục tiêu. Kiến thức quản lý kinh doanh hy vọng giúp đỡ học viên, cũng bị hạn chế bởi trình độ tiếng Trung của các học viên lao động di trú, hơn nữa họ chưa về nước lập nghiệp, nên thiếu đi kinh nghiệm thao diễn thực tế.

Nhiều khi gặp khó khăn trong quá trình dạy học là do không hiểu rõ về tình hình tại nước sở tại. Vivi đến từ Indonesia và cũng là người khá nhiều tuổi hơn, là số ít học viên có kinh nghiệm lập nghiệp, cô từng kinh doanh cửa hàng internet ở Indonesia, vì muốn lo kinh phí học hành cho con cái, nên lại sang Đài Loan thêm một lần nữa. Qua những điều mà Vivi chia sẻ, Trần Khải Tưởng mới biết được rất nhiều những tình huống kỳ lạ.

Chen Kai-Hsiang cho biết, xã hội Đài Loan cuộc sống sung túc rất hiếm khi có tình huống nợ tiền, nhưng đa phần các lao động di trú đều đến từ các vùng quê, thường gặp phải tình trạng khách hàng nợ tiền mà bó tay không biết phải làm sao; cũng còn do tình trạng tại địa phương vì quá quen thuộc lẫn nhau, mối quan hệ quá gần gũi, làm ăn tốt quá cũng sẽ dẫn tới những lời ngồi lê đôi mách…., Chen Kai-Hsiang thú thật, rất nhiều những hiện tượng ở địa phương đã trở thành những bài toán khó giải trước mắt chưa có cách giải quyết.

Những bài học về thực hành kinh doanh, vẫn còn cần đợi sự kiểm nghiệm qua thời gian, chỉ mới vài bài giảng mang tính gợi mở đã tạo ra sự chuyển biến về tâm tư cho các học viên. Wu Chi-Ning cho biết, cuộc sống của các lao động di trú bình thường rất ít khi được vui chơi giải trí, ngày nghỉ đa phần là gặp gỡ với bạn bè đồng hương. Những học viên lao động di trú không có nhiều bạn, có đặc điểm chung là hay mắc cỡ, thiếu tự tin.

Sau khi kết thúc khóa học, “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú” tổ chức Lễ phát biểu thành quả, các học viên liền thể hiện sự hoạt bát vui vẻ hiếm thấy hàng ngày. Như Yunny theo suy nghĩ của bạn bè trong lớp là người thông minh nhanh nhẹn, có cặp mắt rất tinh tường, trên lớp luôn thận trọng yên lặng ngồi lắng nghe bên cạnh, không hay nói về bản thân mình.

Vào ngày diễn ra hoạt động, được đại diện lên phát biểu cô đã cởi mở lòng mình, kể về câu chuyện từ khi mười mấy tuổi đã phải xa quê hương, một mình đến Đài Loan làm việc. Trước đây cô rất hay để ý tới cách nhìn nhận của người khác, Yunny rất ít khi nhắc tới quá trình lúc trước bản thân cô từng 4-5 lần đổi chủ, tại Lễ phát biểu thành quả cô đã trút bầu tâm sự.

Wu Chi-Ning cho biết, mặc dù là mối quan hệ giữa cô giáo và học sinh, nhưng 15 học viên trong lớp gồm người Indonesia, người Việt Nam và người Thái Lan cũng chính là những người thày của cô. Hơn nữa khi tham dự “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú”, Wu Chi-Ning cũng vừa mới xin nghỉ làm công việc trước đó, cảm thấy hơi hoang mang về tương lai, trong lúc tâm trạng đang đi xuống đã được cứu rỗi bởi những câu chuyện cuộc đời của các học viên.

Có người từ nhỏ đã trải qua sóng gió, có người khi còn nhỏ tuổi gia đình xảy ra biến cố, có người sau khi trưởng thành mới kinh ngạc phát hiện hóa ra người cha mình sống cùng bấy lâu không phải là cha đẻ…..thế nhưng, cuộc đời trắc trở giống như tiểu thuyết không hề khiến họ gục ngã.

Câu chuyện do chính miệng họ kể lại, ẩn chứa sự dẻo dai của cuộc đời, đã tạo sự khích lệ rất lớn cho Wu Chi-Ning, gợi lại thời đi học trước đây của cô, cô từng mời mọi người dũng cảm nói ra hồi ức của kế hoạch tương lai. Tới nay cô cũng làm giống như vậy, chỉ có điều đối tượng đổi thành những lao động di trú. “Mơ ước không phải chỉ của riêng ai, ai cũng có quyền được theo đuổi những điều tốt đẹp”. Cô gái trẻ nói với đầy sự tin tưởng.

Sự định vị của “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú” rất rõ ràng, hai người phải chịu một áp lực không hề nhỏ. Chen Kai-Hsiang nói, khóa học có ảnh hưởng tới cuộc sống của học viên sau khi họ trở về quê hương, nếu dễ dàng đưa ra lời khuyên không chịu trách nhiệm, có khả năng sẽ khiến sự nỗ lực bao năm của các học viên bị đổ ra sông ra bể.

Vì vậy, “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú” tham khảo rất nhiều kinh nghiệm của nước ngoài trong việc hỗ trợ lao động di trú lập nghiệp, ví dụ như Tổ chức lao động quốc tế (ILO) là một tổ chức có cơ cấu tốt, vận hành thành thục, rất giỏi trong việc kết hợp giữa sáng tạo và công ích xã hội (Design for Change) cũng là đối tượng để học hỏi. Tuy nhiên Chen Kai-Hsiang cũng thừa nhận, vì để cung cấp khóa học miễn phí, trước mắt toàn bộ kinh phí đều do hai người tự bỏ tiền túi ra. Trong điều kiện có hạn về nhân lực, vật lực, nội dung và phương hướng của khóa học cũng vẫn đang trong giai đoạn mày mò tìm tòi.

Tìm hiểu Đông Nam Á bắt đầu từ những lao động di trú

Sau một loạt các khóa học, hoạt động được khởi động vào năm 2015, kế hoạch của One-Forty năm nay sắp được triển khai, ngoài việc bảo lưu chương trình học của “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú”. và chuyển từ phối hợp không cố định theo ngày nghỉ của lao động di trú chuyển thành tiến hành trực tuyến, One-Forty còn chuẩn bị triển khai khóa học thách thức sáng tạo có tên gọi “Migrant for Migrant” với 8-10 tiết học.

Khóa học này sẽ mời các lao động di trú tìm ra những khó khăn từ nhỏ tới lớn trong cuộc sống tại Đài Loan, bao gồm khó khăn trong quá trình giao tiếp tiếp xúc với chủ, hay khó khăn do không hiểu các biển hiệu giao thông đều có thể nêu ra. Và sau đó sẽ tập hợp mọi vấn đề lại, khuyến khích học viên cùng tìm ra cách giải quyết.

Chen Kai-Hsiang giải thích, trước đây khi lao động di trú gặp phải những cảnh ngộ và vấn đề khó giải quyết, chỉ có thể bày tỏ thông qua người Đài Loan, còn “Migrant for Migrant” là để lao động di trú đóng vai chính, “mình phải tự cứu lấy mình.” Từ tìm ra vấn đề đến tìm ra cách giải quyết, không những khuyến khích những lao động di trú vượt ra khỏi vòng giao thiệp xã hội quen thuộc của bản thân và có tiếp xúc với xã hội Đài Loan càng nhiều hơn, trong lúc thu thập ý kiến để giải quyết vấn đề, vô hình chung họ cũng đã tự giúp đỡ bản thân.

Chương trình học của năm mới cũng đang cấp tập chuẩn bị triển khai, các hoạt động giao lưu khác cũng đã khởi động. Chen Kai-Hsiang quan sát thấy, khó khăn mà những lao động di trú tại Đài Loan gặp phải hiện nay không ngoài những vấn đề quyền lợi lao động như thời gian làm việc quá dài, không thể tự do đổi chủ, hoặc bị hạn chế do mất cân bằng thông tin, dẫn tới quyền lợi của các lao động di trú bị thiệt hại, hoặc dẫn đến tình trạng lao động di trú sau khi đến Đài Loan nhiều năm vẫn không thể hòa nhập với xã hội Đài Loan. Chen Kai-Hsiang cho biết, hiện tại trên toàn Đài Loan đã có trên 600 ngàn lao động di trú. Đi trên đường phố, cứ 40 người lại có 1 người có khả năng là di dân mới hoặc lao động di trú đến từ các nước láng giềng như Philippines, Indonesia, Việt Nam và Thái Lan. Mặc dù số người đông như vậy, nhưng rất nhiều lao động di trú tới Đài Loan đã nhiều năm, vẫn chỉ có 5-6 người Đài Loan quen thuộc, là một con số ít tới mức đáng ngạc nhiên. Vì vậy One-Forty ngoài “Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú”, còn đặc biệt thiết kế các hoạt động gồm: “Ngày chủ nhật Đông Nam Á”, “Du lịch đường phố” , khuyến khích hai bên đối thoại làm quen với nhau.

Hoạt động “Ngày chủ nhật Đông Nam Á” định kỳ mỗi tháng 1 lần cho mời đông đảo di dân mới, lao động di trú chia sẻ những câu chuyện và văn hóa quê hương của họ, cùng với món ăn ngon với quốc kỳ của các nước Indonesia, Việt Nam, Philippines…, vui vẻ trò chuyện với nhau; còn tại hoạt động “Du lịch đường phố”, các học viên theo học tại Học viện kinh doanh dành cho lao động di trú sẽ hóa thân thành hướng dẫn viên du lịch, đưa các bạn bè Đài Loan tới thăm những góc tràn đầy phong cách Đông Nam Á tại thành phố Đài Bắc. Phố Indonesia ở phía sau ga xe lửa Đài Bắc, văn hóa Đạo Hồi mà mọi người vốn xa lạ, đều trở thành sự khởi đầu để người Đài Loan bước vào thế giới Đông Nam Á. “Lao động di trú, chính là nơi tốt nhất để làm quen với quốc tế” _ cũng chính là quan điểm được thể hiện trên website chính thức của One-Forty. Làm quen với thế giới, bước ra quốc tế, không phải ở đâu khác, mà chính là từ những bạn bè Đông Nam Á đến từ Indonesia, Việt Nam, Thái Lan ở ngay bên cạnh chúng ta.

泰文 印尼文

วัน-โฟร์ตี้ (One-Forty) สร้างฝันให้แรงงานข้ามชาติ

บทความ‧หลิว ยิงฟง รูปภาพ‧One-Forty คำแปล‧กฤษณัย ไสยประภาสน์

印尼籍的Supianto 夢想開間果汁店、來自泰國的Ahtang 則期待返鄉買地蓋房……,在台灣還有許多來自東南亞的
移工一如他們,期待有朝一日攢足了錢返鄉創業、開家小店。


他們的夢想,陳凱翔、吳致寧,二位年僅二十來歲的情侶檔聽到了。2014 年年底,政大企管系畢業的陳凱翔決定創辦非營利組織One-Forty,成立移工商學院,同樣擁有商學背景、台大工商管理學系的吳致寧一起加入,幫助移工一圓夢想。


คณุ เคยสงั เกตเหน็ ผคู้ นรปู รา่ งหนา้ ตาแบบชาวเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ ตามท้องถนนที่คุณเดินผ่านอย่าง แน่นอน พวกเขามาทำงานในไต้หวัน ก็เพื่อความหวังใน ชีวิต ต้องจากบ้านเกิดและทนกับความทุกข์ยาก ก็เพื่อ ความหวังและชีวิตที่ดีกว่านั่นเอง

เพื่อสร้างความหวังของพวกเขาให้เป็นจริง คุณเฉิน ไข่เสียง (陳凱翔) และคุณอู๋จื้อหนิง (吳致寧) สอง วัยรุ่นไฟแรงไต้หวัน จับมือก่อตั้งองค์กร NGO ที่มีชื่อว่า "One-Forty" บุกเบิกแผนการให้การศึกษาแก่แรงงาน ข้ามชาติเหล่านี้ ภายใต้หลักสูตร "สถาบันบริหารธุรกิจ แรงงานข้ามชาติ" และ "วันอาทิตย์เอเชียตะวันออก เฉียงใต้" เพื่อช่วยเหลือแรงงานข้ามชาติที่ต้องจากบ้าน เกิดมิให้มีความรู้สึกโดดเดี่ยวเดียวดายในต่างแดน สร้าง โอกาสความหวังของพวกเขาให้เป็นจริง

คุณ ViVi สาวอินโดนีเซีวัย 30 เศษๆ ปรากฏโฉมใน ภาพยนตร์สารคดีที่ One-Forty ถ่ายทำเพื่อนักเรียน ด้วยใบหน้ายิ้มแย้มแจ่มใส และชี้ไปที่ภาพวาดร้านขาย ของ เปล่งเสียงดังกังวานว่า "ฉันจะเปิดร้านขายเสื้อผ้า" ส่วน Supianto สาวอินโดนีเซียบอกว่า ความฝันของ ฉันคือ จะเปิดร้านขายน้ำผลไม้ สำหรับหนุ่มไทยที่ใช้ นามแฝงอย่าง อาตัง (Ahtang) จากเมืองไทยบอกว่า จะกลับไปซื้อที่และสร้างบ้านที่บ้านเกิดของตน......ใน ไต้หวันมีแรงงานจากประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แบบนี้อีกจำนวนไม่น้อย ตั้งความหวังเก็บเงินเก็บทอง สักก้อนแล้วกลับไปตั้งตัวเป็นเถ้าแก่หรือเปิดร้านขาย ของที่บ้านเกิดของตน

ความฝันของพวกเขาเหล่านี้ คุณเฉินและคุณอู๋ สองสามี- ภรรยา วัย 20 ต้นๆ ได้ยินและเข้าใจดี เมื่อคุณเฉินจบการศึกษา จากคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแห่งชาติเจิ้งจื้อ (國立政治大學) ปลายปี 2557 จึงได้จัดตั้ง One-Forty ในฐานะ องค์กร NGO ขึ้นและก่อตั้งสถาบันบริหารธุรกิจแรงงานข้าม ชาติ โดยจับมือกับคุณอู๋ ซึ่งจบการศึกษาจากคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน ช่วยเหลือแรงงานข้ามชาติสานฝัน ให้เป็นจริง

รู้จักสังคมนานาชาติ เริ่มต้นจากเพื่อนแรงงานข้าม

ชาติที่อยู่ใกล้ตัว

ก่อนเริ่มโครงการ ทั้งสองมีประสบการณ์เกี่ยวกับเอเชียตะวัน ออกเฉียงใต้ไม่มากนัก คุณอู๋มีโอกาสสัมผัสกับวัฒนธรรมเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้เมื่อเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของ One-Forty ส่วน คุณเฉินเคยไปท่องเที่ยวที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้กับคุณพ่อ คุณ แม่ ตอนเด็กๆ และเคยไปเที่ยวแบบแบ็คแพ็คเกอร์ที่ฟิลิปปินส์ ตอนจบการศึกษาใหม่ๆ เท่านั้น

การไปท่องเที่ยวฟิลิปปินส์ในคราวนั้น ทำให้คุณเฉินได้ซึมซับ ความอบอุ่นในต่างแดน นำความประทับใจเต็มเปี่ยมกลับไต้หวัน บางช่วงยังใช้อินเตอร์เน็ตติดต่อกับเพื่อนฝูงที่นั่นด้วย แต่ต่อมา เป็นเพราะต้องมัววุ่นกับภารกิจการงานมากขึ้น จึงขาดการ ติดต่อไป เมื่อคุณเฉินซึ่งรักการท่องเที่ยวเป็นชีวิตจิตใจ คิดว่าใน เมื่อไม่มีโอกาสที่จะเดินทางไปไหนมาไหนได้ตามใจชอบเหมือน สมัยเป็นนักศึกษา และไม่มีโอกาสไปเที่ยวต่างประเทศได้ การ ทำความเข้าใจกับโลกนานาชาติ และเชื่อมประสานกับโลกแห่ง เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำไมเราไม่เริ่มต้นกันที่เพื่อนๆ ที่เป็น แรงงานข้ามชาติรอบๆ ตัวเราเล่า

ฤดูร้อนปี 2557 คุณเฉินได้ติดต่อไปยังคุณจางเจิ้ง ผู้ก่อตั้ง “ฉ่านล่านสือกวง” หรือห้วงเวลาแห่งความโชติช่วงชัชวาลย์ และสมาคมแรงงานนานาชาติไต้หวัน (TIWA) ซึ่งเป็นองค์กร เอน็ จโี อทบี่ กุ เบกิ งานเกยี่ วกบั เอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตม้ าคอ่ นขา้ ง ยาวนาน และเป็นจิตอาสาสมัครรางวัลวรรณกรรมแรงงานข้าม ชาติรุ่นแรกด้วย รวมทั้งช่วยเหลือรายการ “ร้องสี่ฝั่ง” ของสถานี โทรทัศน์เพื่อสาธารณะ และจัดตั้งร้านหนังสืออิสระ “ฉ่านล่าน สือกวง” ขึ้น

ในตอนเริ่มแรก คุณเฉินเพียงแต่คอยให้ความช่วยเหลืออยู่ ข้างๆ เท่านั้น จนรับหน้าที่ครูสอนภาษาจีนให้แก่ TIWA ซึ่ง กล่าวได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นแห่งการสัมผัสกับแรงงานข้ามชาติ โดยตรงเป็นครั้งแรก และเริ่มมีความเข้าใจมากขึ้น ทั้งนี้ เพื่อให้ มีความกล้าที่จะแสดงความคิดเห็น คุณเฉินจึงขอให้ทุกคนเล่าถึง ความฝันของตัวเอง ซึ่งก็พบว่า หลายคนตั้งความหวังไว้ที่การ กลับไปเปิดร้านที่บ้านเกิด นอกจากจะรู้สึกตะลึงแล้ว คุณเฉินยัง วิตกว่า หากไร้ประสบการณ์แล้ว มุทะลุเปิดกิจการเป็นของตัว เอง จนเพลี่ยงพล้ำประสบกับการขาดทุนถึงกับต้องปิดกิจการไป เงนิ เกบ็ กวา่ ครงึ่ กอ็ าจสญู สลายไปเสมอื นลอ่ งลอยไปตามกระแส น้ำ ไม่หวนกลับคืนมาอีก

เมื่อเปรียบเทียบกับการสอนภาษาจีนแล้ว คุณเฉินคิดว่า ความ รู้ด้านการทำมาค้าขายของตน น่าจะทำประโยชน์ได้มากกว่า จึง เริ่มมีความคิดที่จะจัดตั้งสถาบันบริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติขึ้น

ในทุกวันหยุดสุดสัปดาห์ คุณเฉินจะไปปรากฏตัวที่สถานีรถไฟ ไทเป แหล่งชุมนุมของบรรดาแรงงานข้ามชาติ พูดคุยกับพวก เขา ตอนแรกก็คิดว่าไม่น่าจะเป็นเรื่องยาก แต่ก็ต้องหน้าแตกออก มา เพราะในยามปกติพวกเขาต้องทำงาน นอกจากจะได้พูดคุย กับนายจ้างและเพื่อนสนิทแล้ว จะไม่มีโอกาสได้พูดคุยกับชาว ไต้หวันสักเท่าไรนัก เมื่อมาเจอกับคุณเฉินที่ไฟแรงเช่นนี้ พวกเขา ก็อดไม่ได้ที่จะสงสัยว่า น่าจะเป็นพวกแก๊งมิจฉาชีพที่หลอกลวง ต้มตุ๋นแน่ๆ

เมื่อหานักเรียนไม่ได้ คุณเฉินก็หันกลับไปรับสมัครนักเรียน เรียนภาษาจีนแทน และบอกข่าวนี้ผ่านเพื่อนฝูงไปยังครอบครัว ที่ว่าจ้างแรงงานข้ามชาติ ในขณะที่มี TIWA และ “ฉ่านล่าน สือกวง” เป็นสื่อประชาสัมพันธ์ของตนด้วย ข่าวคราวเกี่ยวกับ การสอนภาษาจีนฟรีให้แก่แรงงานข้ามชาติ ก็กระจายไปอย่าง รวดเร็วในหมู่คนงานข้ามชาติ จนเป็นที่สนใจสอบถามกันไปทั่ว

อย่างไรก็ดี สถาบันบริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติ ใช่ว่าจะ รับสมัครแรงงานข้ามชาติทุกคนที่เข้ามาสมัครโดยไม่มีการคัด เลือก เพื่อใช้ความสามารถที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์อย่างเต็มที่ คุณเฉินจึงได้ตั้งมาตรฐานในการรับสมัคร เช่น ต้องพูดภาษา จีนได้บ้าง กำลังเตรียมตัวกลับบ้านเกิดภายใน 1 ปี และต้องมี แผนการที่จะเปิดกิจการเป็นของตนเองด้วย จึงจะรับเข้าเป็น นักเรียน หลักสูตรคอร์สแรกประมาณ 2 เดือนเศษ 8-10 คาบ รับนักเรียนจากไทย และอินโดนีเซียจำนวน 15 คน ซึ่งมีอาสา สมัครผ้เู ช่ยี วชาญด้านการเงินและวงการศิลปะสนใจมาขอเข้า ร่วมด้วย

หลักสูตรแรก ศึกษาการเป็น "เถ้าแก่" จากเกมส์

หลักสูตรการเปิดกิจการเป็นของตนเอง โดย One-Forty ไม่ ได้เริ่มต้นด้วยประเด็นที่ยากนัก หรือความรู้ทางทฤษฏีที่น่าเบื่อ แต่เป็นหลักสูตรที่เรียกว่า “แผนที่แห่งชีวิต” ที่ออกแบบโดยคุณ อู๋จื้อหนิง (吳致寧) ผู้คร่ำหวอดในการวางหลักสูตรกิจกรรม ต่างๆ และเคยทำงานที่เว็บไซต์สตรีที่มีชื่อว่า “เสน่ห์สตรี” อาศัย การเล่นเกมส์วาดแผนที่ที่น่าสนุกตื่นเต้น ให้นักเรียนแต่ละคน วาดภาพช่วงเวลาสำคัญต่างๆ ในชีวิตของตน

“พระเอก” ของสถาบันบริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติก็คือ หลักสูตรบริหารกิจการ คุณเฉิน คุณอู๋และบรรดาจิตอาสาที่มา จากสถาบันการเงินในไต้หวัน จะเป็นผู้ริเริ่มทำเป็นตัวอย่างก่อน แม้แต่เพื่อนฝูงและรุ่นน้องของตัวเอง ก็ถูกเกณฑ์ให้มาช่วยเป็น ครูสอนด้วย

เพื่อให้ผู้เรียนได้เข้าใจเทคนิคการบริหารด้านการเงิน และต้นทุนกิจการที่ตนก่อตั้งขึ้น หลักสูตรหนึ่งของสถาบัน บริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติก็คือ การเล่นเกมส์“ซองจดหมาย 5 ฉบับ” โดยให้นักเรียนแต่ละคนจะต้องนำรายได้ที่ได้ในแต่ละ

เดือน ใส่เข้าไปในซองที่มีวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน เพื่อ เป็นการฝึกการจัดสรรทรัพย์สินของตน และเพื่อให้นักเรียนที่มี

ความจำกัดทางด้านภาษาเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น คุณเฉินและคุณอู๋จึง ต้องอุตสาห์ถ่อสังขารไปถึงเมืองจีหลง เพื่อขอให้ร้านจำหน่าย อุปกรณ์การเล่นเกมส์ “อาผู่วา” (Wa’s UP Studio) ซึ่งห่วงใย และเอื้ออาทรต่อสังคมเช่นเดียวกัน ออกแบบวิธีการซื้อ-ขาย การหาสถานที่เปิดร้าน ให้เป็นเกมส์เล่นในรูปแบบของเกมส์ เศรษฐี และออกแบบในสถานการณ์ต่างๆ ด้วย

นักเรียนรุ่นแรกของสถาบันบริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติ จบหลักสูตรไปแล้วเมื่อเดือนกันยายน 2557 บางส่วนคาดว่า ประสบความสำเร็จตามเป้าหมาย แต่บางส่วนยังไม่ได้ดำเนิน การตามแผนการที่วางไว้ คุณเฉินจะเชิญเจ้าของร้านค้าย่อย เปิดหลักสูตรการสอนเคล็ดลับแห่งความสำเร็จในการประกอบ ธุรกิจหรือไม่ก็นำนักเรียนตระเวนภาคสนาม แต่เนื่องจากปัญหา กำลังคน และเวลา จึงยังไม่ได้ทำตามแผนที่วางไว้ การให้ความ รู้เกี่ยวกับการบริหารธุรกิจแก่แรงงานข้ามชาติ ก็ถูกจำกัดจาก เรื่องภาษาด้วย ประกอบกับยังไม่ได้กลับไปประกอบธุรกิจของ

ตัวเอง จึงยังไม่มีประสบการณ์ที่เป็นรูปธรรม

บางครั้งการสอนก็เจอปัญหาหนักอกเหมือนกัน คือคนสอน ไม่รู้สภาพความเป็นจริงของท้องถิ่นนั้นๆ ViVi จากอินโดนีเซีย ซึ่งมีอายุค่อนข้างมากกว่าคนอื่นๆ และมีประสบการณ์ประกอบ ธุรกิจเป็นของตนเองมาบ้างแล้ว เพราะเธอเคยเปิดร้านขาย ของทางอินเตอร์เน็ตที่อินโดนีเซีย แต่เพื่อหาเงินทุนสำหรับการ ศึกษาของลูกๆ เธอจึงต้องกลับมาทำงานที่ไต้หวันอีกครั้ง และ จากการถ่ายทอดประสบการณ์ของ ViVi นี่เอง ที่ทำให้คุณ เฉินฯ ได้รับรู้เรื่องราวประสบการณ์ที่น่าสนใจมากมาย

คุณเฉินเล่าให้ฟังว่า สังคมไต้หวันค่อนข้างอุดมสมบูรณ์ จึง ไม่ค่อยมีสภาพซื้อก่อนผ่อนทีหลัง แต่แรงงานข้ามชาติมาจาก ชนบท จึงมักจะเจอปัญหาลูกค้าเซ็นก่อนจ่ายทีหลัง ไม่รู้ว่าจะแก้ ปัญหาอย่างไรดี และเนื่องจากคนส่วนใหญ่จะรู้จักกันเป็นอย่าง ดี มีความใกล้ชิดกัน หากกิจการค้าขายคึกคัก ก็มักมีเสียงนินทา ลับหลังเหมือนกัน.......สภาพการณ์แบบนี้ คุณเฉินยอมรับว่า ยัง ไม่มีวิธีแก้ปัญหาที่ได้ผล

หลักสูตรธุรกิจจากประสบการณ์ ยังต้องอาศัยเวลาเป็น เครื่องพิสูจน์ การสอนในลักษณะของการจุดประกายความ คิดให้แก่นักเรียน ได้ทำให้ภาวะจิตใจของนักเรียนเกิดการ เปลี่ยนแปลง คุณอู๋บอกว่า ชีวิตประจำวันของแรงงานข้ามชาติ จะมีเวลาพักผ่อนน้อยมาก และเวลาส่วนใหญ่จะอยู่กับเพื่อนๆ ลักษณะร่วมกันของแรงงานข้ามชาติเหล่านี้ก็คือ ขี้อาย และ ขาดความเชื่อมั่นในตนเอง

หลังจบหลักสูตรแล้ว สถาบันบริหารธุรกิจแรงงาน ข้ามชาติได้จัดนิทรรศการแสดงผลงานของนักเรียน ซึ่งก็จะ พบกับความร่าเริงท่หี าพบยากในยามปกติของนักเรียนเหล่านี้ อย่างเช่น Yuuny ที่เพื่อนๆ บรรยายไว้ว่า เป็นคนฉลาดมีไหว พริบและดวงตาสดใสแพรวพราว จะเก็บตัวเงียบในชั้นเรียน และไม่ค่อยเล่าเรื่องราวของตัวเองให้ผู้อื่นฟังมากนัก

ในวันงาน เธอในฐานะตัวแทนนักเรียน ได้ปลดเปลื้องความ ในใจของตัวเอง เล่าเรื่องราวที่เธอต้องจากบ้านเกิดมาทำงาน ในไต้หวันตั้งแต่อายุยังไม่ครบ 20 ปี ในอดีต Yunny เกรงกลัว สายตาของผู้คน จึงไม่อยากเล่าให้ใครฟังว่า เธอเคยเปลี่ยน นายจ้างมาแล้ว 4-5 ราย แต่ในงานแสดงผลงานการเรียนครั้ง นี้ เธอได้เล่าให้ฟังอย่างหมดเปลือก

คุณอู๋เล่าให้ฟังว่า แม้จะเป็นความสัมพันธ์ระหว่างครูกับ นักเรียนก็ตาม แต่นักเรียนในชั้นเรียนทั้ง 15 คน มาจาก อินโดนีเซีย ไทย และเวียดนาม ต่างก็เปรียบเสมือนเป็นครูให้แก่ กันและกัน ตอนที่เข้ามาร่วมงานที่นี่ คุณอู๋เพิ่งลาออกจากงาน มาสดๆ ร้อนๆ และยังไม่รู้ว่าจะวางอนาคตของตัวเองอย่างไร รามทั้งยังอยู่ในภาวะท้อแท้ แต่ชีวิตของเธอกลับมามีกำลังใจ อีกครั้ง จากเรื่องราวที่เต็มไปด้วยพลังแห่งชีวิตของบรรดาเพื่อน นักเรียนที่เข้าเรียนในคอร์สของ "สถาบันบริหารธุรกิจแรงงาน ข้ามชาติ" แห่งนี้

บางคนต้องประสบกับชะตากรรมเลี้ยวลดคดเคี้ยวมาตั้งแต่ เด็ก บางคนเจอการเปลี่ยนแปลงในครอบครัวตอนเข้าสู่วัยรุ่น บางคนพบว่า คุณพ่อที่เคยใช้ชีวิตอยู่ด้วยมาอย่างยาวนาน ไม่ใช่ พ่อแท้ๆ ตอนโตแล้ว แต่เรื่องราวละครแห่งชีวิตก็ไม่เคยทำให้พวก เขาต้องยอมแพ้หรือล้มลงเลย

เรื่องราวที่เล่าออกมาจากปากของพวกเขา เต็มไปด้วยสาระ แห่งชีวิต และเป็นกำลังใจอย่างดีให้แก่คุณอู๋ชุบชีวิตวัยเรียนของ เธอให้กลับคืนมาอีกครั้ง เป็นผู้ให้กำลังใจและปลุกขวัญให้พวก เขากล้าที่จะเล่าความทรงจำอนาคตของตนเองออกมา สิ่งที่ เธอกำลังทำอยู่ในตอนนี้ก็เป็นเรื่องเดียวกัน เพียงแต่ว่าเปลี่ยน พระเอกมาเป็นแรงงานข้ามชาติเท่านั้น “ความฝันไม่มีการแบ่ง ชั้นวรรณะ ทุกคนมีสิทธิที่จะแสวงหาชีวิตที่สวยสดงดงามได้” คุณอู๋กล่าวอย่างแน่วแน่

สถาบันบริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติกำหนดบทบาทของตน อย่างชัดเจน ทั้งสองต้องแบกรับความรับผิดชอบไว้บนบ่าไม่น้อย ทีเดียว คุณเฉินบอกว่า หลักสูตรที่สอนเกี่ยวกับการวางแผนชีวิต เมื่อนักเรียนเดินทางกลับบ้านเกิดแล้ว หากให้คำแนะนำแบบ ง่ายๆ โดยไร้ความรับผิดชอบแล้ว ก็อาจทำให้ความขยันหมั่น เพียรเป็นแรมปีของพวกเขาต้องมลายหายสิ้นไปในพริบตา

ด้วยเหตุนี้ สถาบันบริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติ จึงได้ อาศัยประสบการณ์การให้ความช่วยเหลือแรงงานข้ามชาติ ของประเทศต่างๆ เช่น องค์การแรงงานสากล หรือ ILO ซึ่ง เป็นองค์กรที่มีการจัดตั้งอย่างเข้มแข็ง และบริหารงานอย่างมี ประสิทธิภาพ สันทัดในการนำเอาความคิดสร้างสรรค์ ประสม ประสานกับการเปลี่ยนแปลงการออกแบบเพื่อสาธารณะ ประโยชน์และสังคมเป็นต้น อย่างไรก็ตาม คุณเฉินก็ยอมรับว่า เพื่อจัดหลักสูตรเรียนฟรี เขาทั้งสองต้องควักกระเป๋าเอง ทำให้ ถูกจำกัดทั้งกำลังคน และกำลังทรัพย์ ส่งผลให้หลักสูตรและสาระ การเรียนการสอนของตน ยังคงอยู่ในสภาพทำไปเรียนรู้ไป

ทำความรู้จักกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มต้นที่ แรงงานข้ามชาติ

เมื่อหลักสูตรและกิจกรรมของปีที่แล้ว (2558) ตลอดทั้งปีได้ เริ่มต้นขึ้น แผนการในปีนี้ของ One-Forty ก็พร้อมที่จะก้าวต่อ ไป นอกจากจะยังคงมีหลักสูตรของสถาบันบริหารธุรกิจแรงงาน ข้ามชาติแล้ว ยังได้ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงใช้ระบบการสอนแบบ ออนไลน์เพื่อให้สอดคล้อง กับวันหยุดที่ไม่ประจำ ของแรงงานข้ามชาติด้วย นอกจากนี้ One-Forty ยัง ได้เตรียมหลักสูตรท้าทาย ความคิดสร้างสรรค์ของ ผู้เรียนด้วย โดยตั้งชื่อว่า “Migrant for Migrant”

หลักสูตรนี้จะขอให้ แรงงานข้ามชาติที่เข้า ร่วมอบรม หาเรื่องใหญ่ น้อยที่เป็นปัญหาหนักอก ในชีวิตประจำวันของพวกเขา ซึ่งรวมถึงปัญหาความสัมพันธ์กับ นายจ้าง หรือปัญหาอ่านเครื่องหมายจราจรไม่รู้เรื่อง ก็สามารถ หยิบยกขึ้นมาแลกเปลี่ยนประสบการณ์กันได้ จากนั้น จึงนำเอา ปัญหาต่างๆ เหล่านี้มารวบรวมขมวดปม แนะนำให้นักเรียนช่วย กันเสนอแนวทางในการแก้ปัญหาร่วมกัน

คุณเฉินอธิบายให้ฟังว่า ที่ผ่านมา หากแรงงานข้ามชาติต้อง เจอปัญหาหนักอก ก็มักจะบอกผ่านชาวไต้หวัน แต่หลักสูตร “Migrant for Migrant” เป็นการย้อนกลับไปที่ตัวของแรงงาน ข้ามชาติเอง หมายความว่า “ปัญหาของตัวเอง ก็ต้องแก้ไขด้วย ตัวเอง”

เริ่มต้นจากการหาปัญหาไปจนถึงค้นหาวิธีการแก้ปัญหา ไม่ เพยี งแตต่ อ้ งการใหแ้ รงงานขา้ มชาตมิ คี วามรคู้ วามเขา้ ใจในการ มีปฏิสัมพันธ์ในสังคมในไต้หวันมากขึ้นเท่านั้น ทว่า ท่ามกลาง การระดมสมองเพื่อหาวิธีแก้ปัญหา ก็จะกลายเป็นว่า ช่วยเหลือ ตัวเองโดยไม่รู้เนื้อรู้ตัวนั่นเอง

หลักสูตรในปีใหม่นี้ กำลังเร่งเตรียมการอย่างขะมักเขม้น กิจกรรมต่างๆ ก็กำลังเริ่มต้นขึ้น คุณเฉินได้สังเกตเห็นว่า ปัญหา ที่แรงงานข้ามชาติกำลังประสบอยู่ในตอนนี้ หนีไม่พ้นเรื่องเวลา การทำงานที่ยาวเกินไป ไม่มีสิทธิเปลี่ยนนายจ้างอย่างเสรี ซึ่ง ล้วนเป็นสิทธิประโยชน์ของแรงงานทั้งสิ้น หรืออาจจะเข้าไม่ ถึงข้อมูลข่าวสาร ทำให้สิทธิประโยชน์ของแรงงานข้ามชาติถูก ลิดรอน หรืออาจจะเป็นปัญหาการไม่สามารถหลอมรวมเป็น ส่วนหนึ่งของสังคมในไต้หวันได้ แม้จะทำงานในไต้หวันมานาน หลายปีแล้วก็ตาม

คุณเฉินเล่าว่า ปัจจุบันในไต้หวันมีแรงงานข้ามชาติเกินกว่า 600,000 คน เดินไปที่ไหน ก็จะพบแรงงานหรือผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่ ที่เป็นชาวฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย เวียดนามหรือไทย อย่างน้อย 1 คน ในทุก 40 คน แม้จะมีจำนวนมากมายขนาดนี้ก็ตาม แต่ แรงงานข้ามชาติจำนวนมากท่มี าทำงานในไต้หวันหลายปีแล้ว รู้จักคุ้นเคยกับชาวไต้หวันเพียง 5-6 คนเท่านั้น ซึ่งเป็นเรื่องน่า แปลกใจจริงๆ ด้วยเหตุนี้ One-Forty นอกจากจะจัดตั้งสถาบัน บริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติแล้ว ยังได้วางหลักสูตร “วัน อาทิตย์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้” และ “ท่องเที่ยวยามว่าง”เพื่อ ทำความรู้จักซึ่งกันและกันให้มากขึ้น

“วันอาทิตย์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้” จัดให้มีขึ้นเป็นประจำ ทุกเดือน โดยเชิญบรรดาคู่สมรสต่างชาติหรือผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่ หรือแรงงานข้ามชาติ แลกเปลี่ยนประสบการณ์และวัฒนธรรม ประจำชาติของตน ประสมประสานกับการจัดสัมมนาแบบง่ายๆ ทำอาหารรสเด็ดของแต่ละประเทศ ไม่ว่าจะเป็นอินโดนีเซีย เวียดนาม หรือฟิลิปปินส์ คุยกันในเรื่องสบายๆ ส่วนกิจกรรม “ท่องเที่ยวยามว่าง” ก็จะให้นักเรียนที่เข้าร่วมอบรมในสถาบัน บริหารธุรกิจแรงงานข้ามชาติทำหน้าที่เป็นมัคคุเทศก์ พาเพื่อนๆ ชาวไตห้ วนั ไปเฟน้ หาความลบั ทเี่ ตม็ ไปดว้ ยบรรยากาศแหง่ เอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งหลบตัวอยู่ตามซอกซอยต่างๆ ในไทเป หลัง สถานีรถไฟจะมีอินโดนีเซียทาวน์ วัฒนธรรมอิสลามที่ชาวไต้หวัน ไม่คุ้นเคยนัก ก็จะกลายเป็นจุดเริ่มต้นในการก้าวสู่โลกแห่งเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ของชาวไต้หวัน

“แรงงานข้ามชาติ เป็นแหล่งความรู้ที่ดีที่สุดในการรู้จักกับ สังคมโลก” นี่คืออุดมคติที่ One-Forty เขียนไว้ในเว็บไซต์ของตน รู้จักโลกใบนี้ ก้าวสู่ประชาคมโลก ไม่ใกล้ไม่ไกล แต่อยู่รอบกาย ของคุณนั่นเอง ค้นพบได้จากเพื่อนๆ ที่มาจากเอเชียอาคเนย์ ไทย อินโดนีเซีย และเวียดนาม

One-Forty Wujudkan Impian Buruh Migran

Artikel‧Liu Yingfeng Gambar‧One-Forty

印尼籍的Supianto 夢想開間果汁店、來自泰國的Ahtang 則期待返鄉買地蓋房……,在台灣還有許多來自東南亞的
移工一如他們,期待有朝一日攢足了錢返鄉創業、開家小店。


他們的夢想,陳凱翔、吳致寧,二位年僅二十來歲的情侶檔聽到了。2014 年年底,政大企管系畢業的陳凱翔決定創辦非營利組織One-Forty,成立移工商學院,同樣擁有商學背景、台大工商管理學系的吳致寧一起加入,幫助移工一圓夢想。


Saat sedang berjalan, mungkin pernah anda memperhatikan bahwa di sekeliling anda banyak terlihat wajah-wajah Asia Tenggara. Mereka yang datang bekerja di Taiwan, dengan penuh harapan, bertahan dalam kesulitan meninggalkan kampung halaman, tidak lain hanya demi harapan untuk mengejar kehidupan yang lebih baik.

Demi mewujudkan apa yang mereka harapkan, Chen Kai-xiang dan Wu Zhi-ning, dua muda-mudi generasi baru ini berinisiatif membentuk Lembaga Swadaya Masyarakat (LSM) “One-Forty” dengan meluncurkan serangkaian pelajaran “Sekolah Bisnis Buruh Migran” dan “Hari Minggu Asia Tenggara”, agar para migran dengan latar belakang yang berbeda tidak lagi merasa kesepian, sehingga harapan yang ada di dalam hati mereka mungkin dapat diwujudkan suatu hari nanti.

Vivi seorang siswi LSM One-Fourty dalam videonya menunjukkan kertas yang mengambarkan toko impiannya, sambil tersenyum ceria mengatakan, “Saya ingin memiliki toko baju”. Sedangkan impian Supianto dari Indonesia adalah membuka toko jus buah, Ahtang dari Thailand berharap setelah ia pulang ke kampong halaman, bisa membeli tanah dan membangun rumah…., di Taiwan masih banyak Buruh Migran Asia Tenggara yang memiliki impian seperti mereka, berharap pada suatu hari, setelah simpanan uangnya cukup, pulang ke tanah air, berwirausaha dan mengelola toko kecil.

Impian mereka ini terdengar oleh Chen Kai-xiang dan Wu Zhi-ning, muda-mudi yang baru berusia 20-an itu. Pada akhir tahun 2014, Chen Kai-xiang, mahasiswa lulusan Fakultas Manajemen, Universitas Negeri Cheng Chi, memutuskan untuk mendirikan LSM One-Forty, membangun sekolah bisnis bagi kaum migran, dan Wu Zhi-ning yang juga memiliki latar belakang pendidikan bisnis jurusan Manajemen Bisnis di Universitas Nasional Taiwan turut bergabung bersamanya, membantu mewujudkan impian para migran.

Mengenal Dunia Internasional Melalui Teman Buruh Migran

Sebelum rencana ini dimulai, kedua muda-mudi ini tidak memiliki banyak pengetahuan tentang Asia Tenggara. Setelah bergabung dalam One-Forty, Wu Zhi-ning baru berkesempatan mengenal kebudayaan Asia Tenggara; Sedangkan Chen Kaixiang, waktu kecil memang pernah diajak berwisata ke Asia Tenggara oleh orang tuanya, setelah lulus kuliah, ia sempat jalan-jalan sendiri ke Filipina, selain itu tidak ada lagi.

Selama perjalanan wisata ke Filipina inilah, Chen Kai-xing merasakan kehanggatan saat berada di negeri orang. Perasaan terharu ini dibawanya pulang ke Taiwan, selama beberapa kurun waktu masih tetap menjalin hubungan persahabatan melalui internet, namun seiring dengan kesibukan seharihari, hubungan mereka terputus. Chen Kai-xiang yang gemar berwisata, setelah terjun dalam dunia kerja, tidak bisa lagi sesuka hati berwisata ke luar negeri, seperti masa sekolah, “Berhubung sudah tidak bisa keluar negeri, maka untuk mengenal dunia internasional, berhubungan dengan Asia Tenggara, apa tidak lebih baik berteman dengan Buruh Migran yang ada di samping kita”, demikian tuturnya.

Musim panas di tahun 2014, Chen Kai-xiang berinisiatif menghubungi pendiri “Masa Cemerlang” Chang Ceng, Asosiasi Tenaga Kerja Internasional Taiwan (Taiwan International Workers’ Association – TIWA) dan beberapa LSM yang telah lama bergelut dengan isu Asia Tenggara, selain itu turut menjadi sukarelawan dalam Penghargaan Sastra Pekerja Imigran Pertama, membantu acara televise untuk TKA “Menyanyi Empat Arah – Singing in Taiwan”, dan membantu persiapan pendirian Perpustakaan “Masa Cemerlang”.

Chen Kai-xiang, yang semula hanya membantu dari samping saja, kemudian bersedia menjadi guru Mandarin di TIWA, berdiri di jajaran terdepan berhadapan langsung dengan para migran, sehingga ia semakin memahami dan mengerti lebih dalam. Guna memberikan dorongan agar mereka berani menyampaikan pendapatnya, Chen Kai-xiang meminta para siswanya untuk mengungkapkan impian dalam hati mereka, dan akhirnya didapati, kebanyakan harapan dari mereka adalah ingin membuka toko di kampung halaman, ini membuatnya terkejut, Chen Kai-xiang khawatir, apabila mereka yang tidak memiliki pengalaman, lalu dengan

gegabah berwirausaha, sekali usahanya gagal dan bangkrut, maka sebagian besar uang tabungan yang dikumpulkan akan habis begitu saja.

Dari pada hanya menjadi guru bahasa Mandarin, kata hati Chen Kai-xiang , dirinya yang berlatar belakang pendidikan bisnis itu tentu akan lebih bisa memberikan kontribusi kemampuannya, dari sinilah ide mendirikan “Sekolah Bisnis Buruh Migran” itu muncul.

Setelah mengambil keputusan ini, setiap hari libur Chen Kaixiang mendatangi Stasiun Taipei, tempat dimana para migran berkumpul, mulailah ia mencari kesempatan berbincangbincang dengan mereka. Pada awalnya ia mengira ini adalah hal yang mudah, tetapi baru memulai sudah langsung ketemu batunya. Dalam kehidupan sehari-hari para migran, selain dengan majikan dan teman dekat, jarang ada orang Taiwan yang berinisiatif mengajak mereka berbicara, oleh karena itu saat Chen Kai-xing dengan ramah menyapa mereka, maksud baiknya malah dicurigai hendak melakukan penipuan.

Gagal mencari murid dengan cara itu, Chen Kai-xing hanya bisa beralih mencari murid melalui siswa-siswa di kelas belajar Mandarinnya, juga melalui informasi yang disampaikan dari teman ke teman sesama migran, selain itu juga menggunakan TIWA dan Perpustakaan Masa Cemerlang sebagai tempat untuk promosi. Kabar ada orang yang bersedia memberikan pelajaran gratis bagi migran, hanya waktu singkat segera tersebar di komunitas migran, mereka berebutan untuk mendapatkan informasi terkait.

Namun, Sekolah Bisnis Buruh migran tidak dapat begitu saja menerima siswa. Guna memaksimalkan manfaat dari sumber yang terbatas, Chen Kai-xing menetapkan beberapa persyaratan, seperti : dapat berbicara bahasa Mandarin yang sederhana, dalam kurun waktu 1 tahun akan kembali pulang ke tanah air dan memiliki rencana wirausaha. Kelas perdana berjalan selama 2 bulan lebih, ada 8-10 kali pertemuan dengan jumlah 15 siswa dari Thailand dan Indonesia, bahkan mendapat dukungan sukarelawan di bidang finansial dan kesenian.

Pelajaran Pertama Belajar Berwirausaha

Pertemuan pertama pelajaran wirausaha yang dirancang One-Forty, tidak langsung memasuki pelajaran yang serius, Wu Zhi-ning yang pernah bekerja di situs “Womany”, yang terampil dalam perencanaan kegiatan, merancang satu pelajaran “Peta kehidupan”, lewat permainan yang menyenangkan dan santai itu, mendorong para siswa untuk merencanakan setiap momen penting dalam kehidupannya.

Sekolah Bisnis Buruh Migran terfokus pada kursus manajemen operasional. Chen Kai-siang, Wu Zhi-ning dan tenaga sukarelawan semua turut terjun langsung, teman dan adik kelas pun diajak ikut mengajar di kelas.

Agar para siswa memahami modal yang dibutuhkan untuk mengelola toko, konsep keuangan, salah satu mata pelajaran Sekolah Bisnis Buruh Migran diisi dengan permainan “Teori 5 amplop”, meminta siswanya memisahkan gaji tiap bulannya berdasarkan kepentingan dan dimasukkan dalam 5 buah amplop yang berbeda, melatih mereka mengalokasikan aset; Untuk siswa dengan kosakata Mandarinnya terbatas, Chen Kai-xiang dan Wu Zhi-ning secara khusus mengundang Studio “Wa’s UP” di Keelung, mempraktekkan jual beli, mengelola toko dan pemahaman lainnya yang dikonseptualisasikan dalam permainan monopoli, dirancang dengan situasi yang berbeda untuk membantu pemahaman siswa.

Kelas Sekolah Bisnis Buruh Migran periode pertama berakhir pada bulan September tahun lalu, sebagian target perencanaan belum terimplementasikan, berdasarkan rencana awal, Chen Kai-xiang ingin mengundang pengusaha toko kecil Taiwan untuk mengajarkan tips mengelola toko atau mengajak siswanya kunjungan lapangan, tetapi karena keterbatasan tenaga dan waktu, belum dapat terlaksana. Harapan untuk bisa membantu menambah pengetahuan manajemen wirausaha siswanya juga menghadapi kendala keterbatasan berbahasa Mandarin, ditambah dengan mereka belum pulang ke tanah air untuk berwirausaha, sehingga belum bisa merasakan praktek kerja langsung.

Kesulitan dalam mengajar yang lainnya adalah karena ia sendiri tidak memahami situasi di tempat bersangkutan. Vivi dari Indonesia yang usianya lebih tua, adalah segelintir siswa yang memiliki pengalaman berwirausaha, di Indonesia Vivi sempat mengelola Toko Online, berhubung ingin mengumpulkan biaya pendidikan anak, maka Vivi kembali lagi ke Taiwan. Lewat cerita pengalamannya, Chen Kaixiang baru mendengar dan mengetahui berbagai situasi unik yang ada.

Chen Kai-xiang menyampaikan, situasi tidak bisa bayar hutang sudah jarang ditemui dalam masyarakat Taiwan yang makmur ini, tetapi karena kebanyakan migran berasal dari desa, seringkali tidak berdaya menghadapi pembeli yang tidak bisa membayar hutangnya; juga karena sudah saling kenal, hubungan yang akrab, usaha yang baik malah menjadi gosip….., Chen Kai-xiang mengakui, berbagai fenomena lokal yang ada, untuk sementara ini masih menjadi masalah sulit yang belum dapat terselesaikan.

Pelajaran praktek bisnis masih harus diuji dengan waktu, beberapa kali pertemuan kelas telah merubah pola pikir siswa. Wu Zhi-ning menyampaikan, kehidupan sehari-hari kaum migran yang kurang hiburan, kebanyakan waktu libur mereka digunakan untuk bertemu dengan teman. Buruh Migran yang temannya sedikit memiliki kesamaan sifat yaitu pemalu dan kurang percaya diri.

Diakhir program pelajaran, Sekolah Bisnis Buruh Migran mengadakan acara pameran hasil pendidikan, tampak keceriaan yang biasanya jarang terlihat. Seperti Yunny yang cerdas menurut teman-temannya, memiliki wawasan yang luas, ia yang pendiam setiap pelajaran dalam kesempatan itu mulai menceritakan dirinya.

Di hari berlangsungnya kegiatan itu, Yunny mewakili teman lainnya naik ke atas panggung, ia membuka diri dengan menceritakan kisah hidupnya, sejak usia 10 tahun lebih telah meninggalkan kampung halaman dan bekerja di Taiwan. Ia yang dulu merasa risi dengan pandangan orang lain, dalam kesempatan itu mengungkapkan perjalanan proses 4-5 kali ganti majikan, ini semua dibeberkan.

Wu Zhi-ning mengemukakan, meskipun hubungan mereka adalah guru dan murid, tetapi 15 anak muridnya yang berasal dari Indonesia, Vietnam dan Thailand lebih layak seperti gurunya. Ketika bergabung dalam Sekolah Bisnis Buruh Migran, Wu Zhi-ning yang baru saja meninggalkan pekerjaan sebelumnya, bimbang dengan masa depannya, perasaan galaunya terobati ketika mendengarkan kisah hidup semua murid yang ada.

Ada yang dari kecil sudah harus menghadapi dilema kehidupan, ada yang kehidupan keluarganya hancur, ada pula yang setelah dewasa baru mengetahui orang yang selama ini dianggap sebagai ayah, ternyata bukanlah ayah kandungnya… liku-liku kehidupan nyata seperti sinetron tidak pernah menumbangkan mereka.

Wu Zhi-ning sangat terinspirasdi dengan kisah hidup yang mereka ceritakan, semangat yang kuat menjalani kehidupan, membangkitkan kembali kenangan masa sekolah, dimana ia pernah memberitahukan untuk memberanikan diri menyongsong masa depan. Yang saat ini ia kerjakan juga sama, hanya saja sekarang dihadapannya berubah menjadi para Buruh Migran. “Mimpi tidak membedakan siapapun, semua orang memiliki hak untuk meraih kehidupan yang lebih baik” demikian yang ia lontarkan dengan penuh percaya diri.

Keberadaan Sekolah Bisnis Buruh Migran sangat jelas, beban yang dipikul kedua orang ini tidaklah ringan. Chen Kai-xiang mengatakan, pelajaran yang diajarkan berhubungan langsung dengan kehidupan muridnya setelah pulang ke tanah air, apabila memberikan saran yang tidak dapat dipertanggung-jawabkan, maka akan membuat mereka kehilangan tabungan yang telah dikumpulkan dengan susah payah selama bertahun-tahun.

Untuk itu, Sekolah Bisnis Buruh Migran juga mengambil referensi dari negara lain dalam membantu kaum migran berwirausaha, seperti Organisasi Tenaga Kerja Internasional (ILO) yang sudah terorganisir dengan baik dan matang, juga organisasi yang mahir dalam mengintegrasikan inovasi dengan kesejahteraan sosial yaitu Design for Change, semua menjadi acuan. Meskipun demikian, Chen Kai-xiang dengan jujur menyampaikan, untuk memberikan pelajaran gratis, semua biaya yang dikeluarkan adalah berasal dari kantong mereka sendiri. Dengan keterbatasan tenaga dan material, isi dan arah mata pelajaran masih terus dijajaki.

Mengenal Asia Tenggara Lewat Buruh Migran

Setelah serangkaian pelajaran dan kegiatan diselenggarakan pada tahun lalu (2015), tahun ini One-Forty merencanakan akan mengadakan perluasan, selain tetap mempertahankan pelajaran Sekolah Bisnis Buruh Migran dan disesuaikan dengan waktu libur Buruh Migran yang tidak tetap membuka pelajaran on-line, One-Forty juga meluncurkan 8~10 pertemuan Mata Pelajaran Kreatif yang diberi nama “Dari Migran untuk Migran”.

Didalam kelas ini para migran diminta mencari kesulitankesulitan yang dihadapi saat tinggal di Taiwan, seperti hidup bersama majikan, tidak mengerti petunjuk jalan dan berbagai masalah lainnya dapat disampaikan. Kemudian, seluruh berbagai ragam masalah ini akan dikumpulkan, lalu meminta para siswa mencari solusinya.

Chen Kai-xiang menjelaskan, kalau sebelumnya permasalahan dan situasi yang dihadapi kaum Buruh Migran hanya mendengar dari apa yang dikemukakan orang Taiwan, tapi lewat “Dari Migran Untuk Migran” mengembalikan peran utamanya kepada Buruh Migran itu sendiri, sehingga “Masalah dan solusi ditanggung sendiri”

Untuk mencari permasalahan sampai penyelesaiannya, Buruh Migran didorong untuk keluar dari komunitas sosial yang sudah mereka kenal untuk lebih banyak berinteraksi dengan masyarakat Taiwan, selain mencari solusi juga dapat menolong diri mereka sendiri.

Untuk mata pelajaran tahun ajaran baru saat ini tengah giat dipersiapkan, namun kegiatan lainnya sudah mulai berjalan. Dari pengamatan Chen Kai-xiang, kebanyakan masalah yang dihadapi oleh para Buruh Migran di Taiwan adalah masalah dengan haknya seperti jam kerja yang terlalu panjang, tidak bebas pindah majikan, atau ketimpangan informasi sehingga hak mereka dirugikan, akibatnya Buruh Migran yang telah bekerja bertahuntahun di Taiwan-pun tetap tidak bisa membaur dengan masyarakat.

Chen Kai-xiang mengemukakan, saat ini jumlah Buruh Migran di seluruh Taiwan telah melampaui 600 ribu orang. 1 dari 40 orang yang di jalan adalah Migran Baru atau Buruh Migran dari Filipina, Indonesia, Vietnam dan Thailand. Diantara begitu banyaknya Buruh Migran, tidak sedikit dari antara mereka yang sudah bekerja beberapa tahun, tetapi teman Taiwan hanya 5~6 orang saja, ini suatu hal yang mengejutkan. Untuk itu One-Forty, selain menyelenggarakan Sekolah Bisnis Buruh Migran, juga secara khusus merancang kegiatan “Minggu Asia Tenggara”, “Pemandu Wisata Setempat”, agar mereka bisa mengenal satu sama lain.

Minggu Asia Tenggara yang diselenggarakan sekali sebulan, mengundang Migran Baru dan Buruh Migran untuk berbagi kisah dan kebudayaan negara asal, menyajikan makanan lezat khas masing-masing yang ditandai dengan bendera kecil Indonesia, Vietnam dan Filipina sambil ngobrol santai; sedangkan untuk kegiatan pemandu wisata setempat, para siswa yang belajar di Sekolah Bisnis Buruh Migran statusnya berubah menjadi pemandu wisata kota, membawa teman orang Taiwan menjelajahi Taipei, mendatangi pelosok kota yang bernuasa Asia Tenggara. Jalan Indonesia di belakang Stasiun Taipei, mengenal budaya Muslim yang masih asing, semuanya ini menjadi awal warga Taiwan masuk menelusuri dunia Asia Tenggara.

“Buruh Migran merupakan lahan terbaik untuk mengenal dunia”, demikianlah konsep yang disajikan dalam situs One-Forty . Untuk mengenal dan memasuki dunia internasional, bukan pada tempatnya, melainkan berada pada diri temanteman Asia Tenggara yang berasal dari Indonesia, Vietnam, Thailand yang ada di sekeliling kita.

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!