Fesyen Berkelanjutan

Kembali ke Pola Hidup Minimalis
:::

2020 / Oktober

Artikel‧Sharleen Su Gambar‧Lin Min-hsuan Terjemahan‧Maria Sukamto


鼓勵消費,不斷生產,時尚產業來到巔峰,卻也衍生許多問題,例如舊衣過剩、環境污染、勞工人權。時尚產業這幾年開始正視永續議題,使用回收布料再製新衣,也從二手廢棄材料做出新的產品應用,從產製端開始守護環境。


Banyak masalah bermunculan setelah industri gaya busana mencapai titik klimaks akibat penggalakkan promosi konsumsi dan produksi yang terus menerus, misalnya pakaian bekas melimpah ruah, pencemaran lingkungan dan hak asasi buruh. Masalah tersebut membuat industri fesyen beberapa tahun terakhir mulai memandang serius isu fesyen berkelanjutan, dengan memproduksi baju baru dari bahan kain daur ulang, juga membuat peralatan baru yang terbuat dari bahan limbah. Pelestarian lingkungan harus dimulai dari sektor perindustrian.

 

Menurut data statistik organisasi Greenpeace, konsumen Taiwan pada tingkat usia 20-45 tahun, setidaknya membuang 5,2 juta potong pakaian setiap tahun, yang artinya setiap menit ada 9,9 potong pakaian dibuang ke tong sampah atau ke kotak baju daur ulang.

 

Dampak Buruk Kain Sintetik bagi Ekologi

Emisi karbon menjadi sebuah masalah lain. Materi kain sintetik yang murah sangat mudah digunakan, tetapi dalam proses pembuatannya mengeluarkan karbon dioksida tiga kali lipat dari pemakaian kapas. Dewasa ini terdapat lebih dari 60% serat tekstil kain sintetik terbuat dari bahan bakar fosil, sehingga jika baju dibuang menjadi sampah tidak akan melebur dengan tanah, lagipula ketika mencucinya, baju tersebut akan mengeluarkan serat-serat yang super halus, terhanyut masuk ke sungai dan samudera, plastik mikro ini tidak akan rusak dalam ribuan tahun.

Ada sekelompok orang berdedikasi sudah mulai beraksi untuk menurunkan pencemaran lingkungan yang diciptakan industri fesyen. Seperti Story Wear mencanangkan “tidak menciptakan sampah”, dengan mengumpulkan bahan kain dan baju bekas di seluruh Taiwan, untuk dirancang kembali menjadi baju yang baru, mempekerjakan penjahit dari kaum wanita minoritas, mereproduksi banyak pakaian modis.

Pada 2013, pendiri Story Wear Kuan Chen mengakhiri kariernya di industri fesyen yang sudah ditekuni selama 5 tahun di Taiwan, lalu melanjutkan studi pascasarjana di Inggris. Di Inggrislah untuk pertama kalinya ia menyadari bahwa industri fesyen adalah sumber polusi no.2 di dunia setelah industri petrokimia. Industri tekstil memang adalah sektor yang tidak transparan, pencipta polusi tinggi, mengeksploitasi tenaga kerja, bekerja melebihi waktu yang seharusnya, menciptakan banyak masalah hak asasi manusia.

 

Story Wear Memodifikasi Kain Denim

Kuan Chen mulai merasakan keseriusan situasi setelah Tiongkok menolak menerima limbah tekstil dari negara manapun. “Ini mengartikan di masa depan masalah sampah produk tekstil akan semakin parah.” Baju daur ulang Taiwan tidak memiliki tempat bernaung lagi, limbah tekstil akan terkumpul semua di pulau ini, hal ini menggugah dirinya untuk mendirikan “Story Wear”.

Bahan pakaian Story Wear terbuat dari celana jin daur ulang yang sebagian besar sumbangan dari perusahaan, setelah dicuci lalu dirancang kembali menjadi jaket panjang yang modis, atau menjadi gaun bahkan tas komputer, kotak tisu dan lain-lainnya.

“Pekerjaan tersulit adalah membongkar celana jin, mengembalikannya menjadi selembar kain.” Para “Penjahit Pojok Jalan” terlebih dulu membuka semua benang jahitan dari kain denim yang kuat dan awet dicuci serta tidak mudah berubah bentuk, ini adalah suatu proses pengerjaan yang sulit sekali. Kuan Chen memberikan julukan “Penjahit Pojok Jalan” kepada para penjahit wanita, sebenarnya mereka adalah kaum ibu minoritas dengan hobi jahit-menjahit dan juga kaum ibu dari anak-anak difabel.

Kuan Chen merancang contoh baju terlebih dulu, baru para penjahitnya meniru dengan mencari bahan yang serupa dari tumpukan kain warna-warni dan tebalnya berbeda, mereka harus mencari kain yang warna dan teksturnya serupa, termasuk arah serat kain harus melintang atau vertikal, semua harus dikombinasi dengan tepat, baru mulai dirakit dengan jahitan tangan.

Oleh karena itu setiap konsumen Story Wear akan melihat label bertuliskan: “kain denim daur ulang, kain perca limbah, katun” pada baju yang mereka beli, “tanggal pembuatan”, dan tanda tangan asli dari penjahitnya. “Bahan kain setiap baju kami berbeda, sehingga warna dan guratan kain yang dirakit juga tidak sama.” Label bertuliskan informasi produk, membuat prosesnya transparan, “Dengan demikian bisa menjamin agar hak tenaga kerja tidak tereksploitasi.” Begitulah tuntas Kuan Chen.

Sejak merek dagang ini dimulai pada 2018, Story Wear sudah mereproduksi 2,408 celana jin, menandakan ada 2.000 lebih celana jin yang semula dibuang, sekarang dirancang kembali menjadi pakaian. Selain itu Story Wear juga menciptakan banyak kesempatan kerja, setiap bulan, mereka rata-rata memberikan 50 ribu pesanan baju kepada kaum ibu minoritas.

 

Melawan Arus, Menciptakan Produk dari Limbah.

Lin Yun-ting dari Fengyuan, Taichung dan Patricia Lip dari Hong Kong sama-sama bergerak mengubah limbah menjadi emas. Keduanya berkenalan saat melanjutkan studi di Royal College of Art di Inggris, berdasarkan konsep mereka yang sama dalam fesyen berkelanjutan, maka mereka bekerja sama membangun STUDIO LIM.

Mereka mengembangkan peralatan dari kayu fiber, memanfaatkan kelanjutan pelestarian alam dengan memakai serbuk kayu, koran bekas dan serat rami, membuat nampan yang kuat, karena diproses dengan teknik 8 lapis pernis ala kerajinan tradisional, bergantian memernis dan menggosoknya berkali-kali sampai berkilat seperti kaca.

Benda artistik ini beralur guratan tidak teratur, ditambah dengan sentuhan pernis yang indah berkualitas tinggi, membuat orang sulit mempercayai benda berkelas ini adalah hasil daur ulang limbah.

Semula Lin Yun-ting dan Patricia Lip melakukannya untuk proyek tesis pascasarjana, mereka mencari bahan layak eksperimen, dan secara kebetulan mereka berkenalan dengan ahli sains, Koon-Yang Lee dari Imperial College London. Bahan penyokong Cellulose Nanofiber dari Koon-Yang Lee akhirnya menjadi bahan dasar penelitian mereka mengenai peralatan kayu fiber berkelanjutan.

 

Terobosan Aplikasi Bahan Baru

Dalam awal perjumpaan mereka dengan Koon-Yang Lee, materi baru itu masih dalam taraf penelitian, dan belum bisa dijadikan produk komersial yang menarik konsumen.

Mereka sempat bereksperimen dengan serat tumbuh-tumbuhan, dengan perbandingan yang berbeda, bahkan campuran warna yang berbeda. Juga mencoba membuat bentuk, ketebalan dan lekukan yang berbeda-beda, misalnya dipres menjadi lempengan untuk dijadikan tabung, terus menerus mengubah faktor fisika setiap bahan, sampai akhirnya berhasil membuat sifat serat rami menjadi lebih kuat. Walaupun teknik ini tidak berkaitan dengan materi nano, tetapi dalam proyek kelulusan pascasarjana, mereka berhasil memakai serat rami untuk membuat sebuah lemari, selembar papan konstruksi dan sebuah pengeras suara.

“Produksi serat rami adalah produksi serat terbesar no.2 sedunia.” Tanaman tahunan ini bisa dipanen setiap tahun, bisa tumbuh di lahan yang gersang, sangat ramah lingkungan. Ini juga mengisyaratkan bahwa di masa yang akan datang tidak perlu menebangi hutan lagi, serat rami bisa dijadikan papan kayu untuk membuat perabotan besar.

Peralatan kayu fiber mengandung limbah serbuk kayu. Mereka berdua mengumpulkan serbuk gergajian kayu-kayu seperti kayu zelvoka Taiwan, kayu pinus, kayu maple dari pabrik kayu yang berada di Fengyuan Taichung, serbuk kayu-kayu ini dicampur dengan serat rami, lalu diwarnai, dan terciptalah nampan dan piring kudapan dengan guratan kayu yang indah dan berbeda satu sama lain.

Mengingat bahan dasarnya adalah fiber, yang rentan terhadap air, Lin Yun-ting mendapat inspirasi dari kerajinan pernis tradisional berusia ratusan tahun di Fengyuan, ia memernis peralatan fibernya agar kedap air. “Asal bukan sengaja dirusak, benda-benda kecil ini bisa dipakai cukup lama.” Belakangan ini mereka mencampurkan koran bekas, menciptakan nampan dari bahan material komposit, dari jauh kelihatan seperti dari bahan mozaik, tapi dari dekat masih terlihat tulisan di atas koran, ini adalah suatu terobosan yang sangat piawai.

 

Muluskah Jalan Fesyen Berkelanjutan?

Inovasi dari hasil eksperimen materi, membuat Anda sulit memercayai bahwa bentuk luar nampan STUDIO LIM ternyata terbuat dari serbuk kayu, apalagi dikaitkan dengan “limbah”, “barang bekas”, atau “daur ulang”. Dipajang di etalase, sangat indah dan eksklusif.

“Pembeli barang kami, tertarik bukan karena ini produk berkelanjutan, melainkan karena keindahannya.” Lin Yun-ting juga mengeluh sulitnya mempromosikan konsep berkelanjutan. Patricia Lip juga membenarkan, “Produk berkelanjutan adalah inti merek dagang kami, tetapi pada saat berkomunikasi dengan konsumen, konsep ini hanya sebuah kata tambahan saja.” Maka agar konsumen bisa menerima konsep ini, syarat utamanya adalah produk harus cantik, “Tidak ada pembeli yang bersedia mengeluarkan uang untuk membeli barang jelek.”

Kembali pada keindahan material yang hakiki, mencintai semua orang dan benda di sekeliling kita, barulah tersedia alternatif yang lebih baik untuk berkonsumsi.

“Untuk itu kami mengimbau masyarakat untuk menggunakan barang konsumsi selama mungkin.” Lin Yun-ting dan Patricia Lip sangat optimis terhadap masa depan konsep berkelanjutan, dan berharap bisa mencurahkan pengertian ini kepada konsumen, bahwa fesyen berkelanjutan bukan konsep suatu merek dagang saja, melainkan sebuah pola hidup.

Artikel yang berkaitan

近期文章

ไทย Tiếng Việt

แฟชั่นอันยั่งยืน

กลับสู่วิถีชีวิตแห่งการลดทอน

บทความ‧ซูเฉินอวี๋ รูปภาพ‧หลินหมินเซวียน คำแปล‧มณฑิรา ไชยวุฒิ

鼓勵消費,不斷生產,時尚產業來到巔峰,卻也衍生許多問題,例如舊衣過剩、環境污染、勞工人權。時尚產業這幾年開始正視永續議題,使用回收布料再製新衣,也從二手廢棄材料做出新的產品應用,從產製端開始守護環境。


การส่งเสริมให้บริโภค และการผลิตที่ไม่เคยหยุดหย่อน ส่งผลให้อุตสาหกรรมแฟชั่นก้าวขึ้นสู่จุดสูงสุด แต่ก็ทำให้เกิดปัญหาตามมามากมาย อาทิ เสื้อผ้าเก่ามีจำนวนมาก สิ่งแวดล้อมปนเปื้อนมลภาวะ และปัญหาสิทธิมนุษยชนในกลุ่มผู้ใช้แรงงาน ช่วงไม่กี่ปีมานี้ วงการอุตสาหกรรมแฟชั่นเริ่มหันมาให้ความสำคัญต่อประเด็นปัญหาความยั่งยืน โดยนำเอาเสื้อผ้าเก่ากลับมารีไซเคิลเป็นเสื้อผ้าใหม่ และนำวัสดุที่ผ่านการใช้งานแล้วกลับมาทำเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ เริ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมตั้งแต่กระบวนการผลิต

 

จากสถิติของกรีนพีซ (Greenpeace) พบว่า ชาวไต้หวันอายุระหว่าง 20-45 ปี จะทิ้งเสื้อผ้าในแต่ละปีอย่างน้อยที่สุด 5.2 ล้านตัว เท่ากับว่าในแต่ละนาทีมีคนทิ้งเสื้อผ้าลงถังขยะหรือถังขยะรีไซเคิล 9.9 ตัว

 

เส้นใยสังเคราะห์ ตัวการร้ายที่สร้างความหายนะต่อระบบนิเวศ

อีกหนึ่งปัญหาคือคาร์บอนฟุตพริ้นท์ เพราะเส้นใยสังเคราะห์ราคาถูกและใช้งานได้ดี แต่ปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในกระบวนการผลิตมากกว่าฝ้ายถึง 3 เท่า ในปัจจุบันกว่า 60% ของผ้าจากเส้นใยสังเคราะห์เป็นผลผลิตจากเชื้อเพลิงปิโตรเคมี ดังนั้น เมื่อเสื้อผ้าถูกทิ้งเป็นขยะและนำไปฝังกลบขยะจะไม่ย่อยสลาย อีกทั้งการซักล้างเสื้อผ้ายังทำให้ไมโครไฟเบอร์หลุดลอยและถูกชะล้างลงไปสู่แม่น้ำและมหาสุมทร แม้เวลาผ่านไปนับพันปี เส้นใยพลาสติกเหล่านี้ก็ไม่มีวันย่อยสลาย

เพื่อลดมลภาวะที่เกิดจากอุตสาหกรรมแฟชั่น เหล่าผู้มีอุดมการณ์ต่างก็มีการเคลื่อนไหว ตัวอย่างเช่น แคมเปญ “ไม่ผลิตขยะ” ของ Story Wear ที่เก็บรวบรวมเสื้อผ้าและผ้าจากทั่วไต้หวันเพื่อนำกลับมารีไซเคิล ผ่านการออกแบบที่อัพเกรดขึ้นอีกระดับ และยังร่วมมือกับช่างตัดเย็บเสื้อที่เป็นกลุ่มสตรีผู้ด้อยโอกาส ผลิตเสื้อผ้าแฟชั่นใหม่ๆ ออกมามากมาย

เมื่อปีค.ศ.2013 คุณเฉินก้วนป่าย (陳冠百) ผู้ก่อตั้ง Story Wear ได้ลาออกจากงานในวงการอุตสาหกรรมแฟชั่นของไต้หวันที่ทำมานานถึง 5 ปี เพื่อไปศึกษาต่อระดับปริญญาโทที่ประเทศอังกฤษ การไปอังกฤษทำให้เขารับรู้เป็นครั้งแรกว่า อุตสาหกรรมแฟชั่นที่แท้ก็เป็นแหล่งเกิดมลภาวะที่ใหญ่ที่สุดอันดับ 2 รองจากอุตสาหกรรมปิโตรเคมี สิ่งทอเป็นอุตสาหกรรมที่ปนเปื้อนไปด้วยมลพิษสูงและไม่โปร่งใส มีการขูดรีดแรงงาน ทำงานเกินเวลา จนทำให้เกิดเป็นปัญหาด้านสิทธิมนุษยชนขึ้นไม่น้อย

 

Story Wear กับการอัพเกรดและผลิตผ้าเดนิม

หลังจากที่จีนแผ่นดินใหญ่ปฏิเสธรับขยะสิ่งทอจากทุกประเทศแล้ว คุณเฉินก้วนป่ายก็ตระหนักถึงความรุนแรงของสถานการณ์ขยะจากสิ่งทอที่นับวันจะยิ่งรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ เสื้อผ้าที่เป็นขยะรีไซเคิลในไต้หวันไม่สามารถจัดการได้ ขยะสิ่งทอทั้งหมดถูกเก็บรวบรวมในเกาะ นี่เป็นสิ่งกระตุ้นให้เขาก่อตั้ง Story Wear

วัสดุที่ใช้ทำเสื้อผ้าของ Story Wear ส่วนใหญ่มาจากการรีไซเคิลกางเกงยีนส์ที่ได้รับบริจาคจากบริษัทต่างๆ หลังผ่านการทำความสะอาดและเข้าสู่กระบวนการผลิตใหม่แล้ว ก็จะเปลี่ยนเป็นเสื้อโค้ทยาวทันสมัย ชุดเดรส หรือกระเป๋าคอมพิวเตอร์ กระเป๋าทิชชู่ เป็นต้น

สิ่งที่ยากที่สุดคือการเลาะกางเกงยีนส์ทั้งหมดให้กลายเป็นผ้าผืนหนึ่ง ทาง Story Wear จึงร่วมมือกับ “กลุ่มช่างตัดเย็บเสื้อผ้าตามหัวมุมถนน” เพื่อผลิตผ้าเดนิม (Denim) ที่ทนทานต่อการซักและไม่เสียทรงง่าย โดยเริ่มจากการเลาะตะเข็บด้ายทั้งหมดออก ซึ่งถือเป็นโครงการใหญ่จริงๆ กลุ่มสตรีที่คุณเฉินก้วนป่าย เรียกว่า “ช่างตัดเย็บเสื้อผ้าตามหัวมุมถนน” แท้จริงแล้วพวกเขาคือกลุ่มช่างตัดเย็บเสื้อผ้าที่ชอบงานแก้ไขเสื้อผ้ามือสอง กับกลุ่มสตรีผู้ด้อยโอกาส รวมถึงคุณแม่ในครอบครัวที่มีบุตรเป็นผู้ทุพพลภาพ

และเพื่อให้ช่างเย็บผ้าปฏิบัติตามได้ถูกต้อง คุณเฉินก้วนป่ายจึงทำการออกแบบตัวอย่างให้ดูก่อน ช่างเย็บผ้าต้องทำตามผลิตภัณฑ์ที่เป็นต้นแบบจากกองผ้าซึ่งมีสีสันและความหนาบางแตกต่างกัน โดยคัดเลือกผลิตภัณฑ์ที่รูปแบบคล้ายคลึงกันและเป็นผ้าชนิดเดียวกัน การจับคู่สีให้ถูกต้อง จะต้องดูว่าเป็นลายตาราง ลายทาง หรือลายขวางด้วย ดังนั้นการจับคู่ต้องใช้ความใส่ใจเป็นอย่างมาก ก่อนจะลงมือเย็บเชื่อมต่อกัน

เมื่อลูกค้าของ Story Wear ทุกคนได้รับสินค้าแล้ว สามารถพลิกดูฉลากที่ติดอยู่บนเสื้อผ้าได้ ซึ่งจะเขียนไว้ว่า ผ้าเดนิมรีไซเคิล เศษผ้า ฝ้าย ระยะเวลาที่ใช้ในการผลิตแบบแฮนด์เมด และลายเซ็นของช่างตัดเย็บเสื้อผ้า คุณเฉินก้วนป่ายอธิบายว่า วัสดุที่พวกเรานำมาใช้ทำเสื้อผ้าแต่ละชุดมีความแตกต่างกัน ดังนั้นเมื่อนำมาตัดเย็บเข้าด้วยกันจึงมีสีสันและลายผ้าที่ไม่เหมือนกัน ฉลากที่ติดอยู่บนเสื้อผ้าเป็นการเปิดเผยข้อมูลการผลิตและกระบวนการต่างๆ ให้มีความโปร่งใส เพราะสิ่งนี้จะช่วยให้มั่นใจได้ว่า สิทธิของผู้ใช้แรงงานจะไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบ

นับตั้งแต่เปิดตัวแบรนด์ในปีค.ศ.2018 ทาง Story Wear ได้อัพเกรดและผลิตกางเกงยีนส์แล้ว 2,408 ตัว นั่นแสดงให้เห็นว่า มีกางเกงยีนส์กว่า 2,000 ตัวถูกนำมาทิ้ง และถูกนำกลับมารีไซเคิลทำเป็นเสื้อผ้าใหม่ ซึ่งโดยเฉลี่ยแล้วแต่ละเดือนจะมีออร์เดอร์ให้กับกลุ่มสตรีผู้ด้อยโอกาสประมาณ 50,000 ตัว จึงถือเป็นการสร้างงานในท้องถิ่นให้มากขึ้นด้วย

 

สวนกระแสแฟชั่น จากขยะสู่สินค้า Boutique

การเปลี่ยนขยะให้เป็นของมีค่าของคุณหลินหยุนถิง (林昀廷) ซึ่งมาจากเขตฟงหยวน นครไทจง กับคุณแพททริเซีย ลิป (Patricia Lip) ที่มาจากฮ่องกง ทั้งสองคนรู้จักกันตอนไปศึกษาที่ The Royal College of Art ในประเทศอังกฤษ และต่างก็มีแนวคิดแฟชั่นอันยั่งยืนเหมือนกัน จึงร่วมกันก่อตั้ง STUDIO LIM ขึ้น

พวกเขาวิจัยพัฒนาเครื่องไม้ที่ทำจากเส้นใยไฟเบอร์ และเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน จึงได้นำเศษไม้เศษขี้เลื่อย หนังสือพิมพ์เก่า และใยผ้าลินิน กลับมารีไซเคิล โดยใช้วิธีการทำเครื่องเขินแบบดั้งเดิม 8 ขั้นตอน ที่ต้องมีการทาสีและขัดผิวซ้ำๆ จนกระทั่งได้ถาดเนื้อแข็งที่มีผิวเรียบเหมือนแผ่นกระจก ผลิตภัณฑ์เหล่านี้มีความละเอียดอ่อนและมีลายดอกสวยงาม มีน้ำหนักเบาเหมือนเครื่องเขิน และมีคุณภาพในระดับของสินค้า Boutique ถือเป็นการทำลายความคิดเดิมๆ ของผู้คนที่มีต่อสินค้าจากขยะรีไซเคิลโดยสิ้นเชิง

เดิมทีคุณหลินหยุนถิงกับคุณแพททริเซีย ลิป กำลังมองหาวัสดุบางอย่างมาใช้ทดลองสำหรับการทำวิทยานิพนธ์ในระดับปริญญาโท แต่เพราะพรหมลิขิตทำให้พวกเขาได้รู้จักกับคุณ Koon-Yang Lee นักวิทยาศาสตร์แห่ง Imperial College London ซึ่งสารเคลือบผิวนาโนเซลลูโลสของคุณ Koon-Yang Lee นี่เอง ที่กลายเป็นรากฐานสำคัญให้ทั้งคู่พัฒนาเครื่องไม้จากเส้นใยไฟเบอร์ในเวลาต่อมา

 

วัสดุที่ก้าวหน้ากับการประยุกต์ใช้อันล้ำสมัย

ครั้งแรกที่ทั้งคู่ได้พบกับคุณ Koon-Yang Lee วัสดุเหล่านี้ยังอยู่ในระหว่างการวิจัยพัฒนา และยังไม่สามารถเปลี่ยนให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ดึงดูดผู้บริโภคได้

พวกเขานำเส้นใยพืชแบบต่างๆ มาทดลองใช้ในสัดส่วนที่แตกต่างกัน และยังใช้ส่วนผสมของสีที่ต่างกันด้วย โดยมีการทดลองในรูปร่าง ความหนาและความโค้งที่แตกแต่งกัน อาทิ การอัดให้แบนเป็นแผ่น ทำเป็นท่อ โดยทำการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางกายภาพของวัสดุอย่างต่อเนื่อง จนในที่สุดก็ประสบความสำเร็จโดยสามารถทำให้เส้นใยลินินแข็งตัวได้ แม้ว่าสิ่งนี้จะไม่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีการทำวัสดุนาโน แต่ก็ถือว่าประสบความสำเร็จในการทำวิทยานิพนธ์เพื่อจบการศึกษา โดยนำเอาเส้นใยลินินมาทำเป็นตู้ 1 ตู้ แผ่นกระดานสำหรับใช้ในงานก่อสร้าง 1 แผ่น และลำโพง 1 ตัว

เส้นใยลินินเป็นเส้นใยที่มีปริมาณการผลิตมากเป็นอันดับสองของโลก พืชล้มลุกที่มีอายุสั้นชนิดนี้เก็บเกี่ยวผลผลิตได้เป็นประจำทุกปี และยังสามารถเติบโตได้ในพื้นดินที่ขาดน้ำ จึงเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมาก และบ่งบอกว่า ในอนาคตไม่จำเป็นต้องตัดไม้ทำลายป่าอีก เพราะเส้นใยลินินสามารถนำมาทำเป็นแผ่นไม้ใช้สำหรับผลิตเฟอร์นิเจอร์ขนาดใหญ่ได้ด้วย

เครื่องไม้จากเส้นใยไฟเบอร์ยังนำเอาเศษไม้เศษขี้เลื่อยมารีไซเคิลด้วย ทั้งคู่เลือกใช้เศษไม้เศษขี้เลื่อยของต้นเซลโควา (Zelkova) ต้นสนไซเปรส (Cypress) และต้นเมเปิล (maple) จากโรงไม้ในเขตฟงหยวน นครไทจง มาทำการรีไซเคิล โดยผสมกับเส้นใยลินินและย้อมสีเพิ่มเข้าไป แล้วทำออกมาเป็นถาดกับจานขนมที่มีลายไม้อันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ไม่เหมือนใคร

เนื่องจากตัววัสดุเดิมเป็นเส้นใยที่ไม่ชอบน้ำ คุณหลินหยุนถิงซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากวิธีการทำเครื่องเขินของเขตฟงหยวนที่มีอายุกว่าร้อยปีมาใช้ในการทาสีเครื่องไม้ใยไฟเบอร์ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่กันน้ำได้ “เพียงแค่คุณไม่ได้ตั้งใจทุบทำลายมัน ของใช้ชิ้นเล็กๆ พวกนี้ สามารถใช้งานได้เป็นเวลานาน” เมื่อเร็วๆ นี้พวกเขายังได้นำหนังสือพิมพ์เก่ามาผสม เพื่อทำเป็นถาดจากวัสดุผสม ที่เมื่อมองจากระยะไกลจะคล้ายกับวัสดุหินเจียระไน แต่เมื่อเข้ามามองใกล้ๆ คุณยังสามารถเห็นตัวอักษรที่อยู่บนหนังสือพิมพ์ได้อยู่เลย ซึ่งก็เป็นความพยายามที่ค่อนข้างแปลกใหม่จริงๆ

 

ถนนแห่งความยั่งยืนสายนี้จะเดินต่อไปได้อย่างไร?

นวัตกรรมใหม่ของวัสดุทดสอบ ทำให้ STUDIO LIM สามารถรีไซเคิลเศษไม้และขี้เลื่อยให้กลายเป็นถาด ซึ่งรูปลักษณ์ภายนอกที่มองเห็นยากจะคิดได้ถึงคำว่า “ขยะ” “ของมือสอง” และ “รีไซเคิล” โดยถูกนำมาจัดเรียงไว้บนชั้นอย่างงดงาม

คุณหลินหยุนถิงได้พูดถึงความยากลำบากในการผลักดันแนวคิดแห่งความยั่งยืนว่า “คนที่มาซื้อสินค้าของเรา ไม่ใช่เพราะผลิตภัณฑ์นี้มีความยั่งยืน แต่เพราะผลิตภัณฑ์นี้เป็นของสวยงาม” นอกจากนี้ คุณแพททริเซีย ลิป ยังได้กล่าวเสริมว่า “ความยั่งยืนเป็นหัวใจหลักของสินค้าภายใต้แบรนด์ของเรา แต่ในการสื่อสารกับลูกค้านั้น ความยั่งยืนกลับกลายเป็นเพียงมูลค่าเสริมที่เพิ่มขึ้นมาเท่านั้น” ดังนั้นเพื่อให้ลูกค้ายอมรับเรื่องความยั่งยืน เงื่อนไขเบื้องต้นของการทำผลิตภัณฑ์คือจะต้องดูแล้วไม่น่าเกลียด เพราะไม่มีลูกค้าคนไหนยอมจ่ายเงินซื้อสินค้าที่ดูน่าเกลียด

กลับสู่แก่นแท้ความงดงามของวัตถุ หวงแหนสรรพสิ่ง ทะนุถนอมผู้คนและสิ่งที่อยู่รอบๆ ตัว พวกเรามีทางเลือกที่ดีกว่าสำหรับการบริโภค ดังนั้นเราจึงสนับสนุนทุกคนให้ใช้สิ่งของต่างๆ อย่างคุ้มค่าที่สุด คุณหลินหยุนถิงและคุณแพททริเซีย ลิป ต่างก็เห็นว่าแฟชั่นอันยั่งยืนมีแนวโน้มที่ดีมากในอนาคต โดยหวังว่าผู้บริโภคจะได้เรียนรู้และเข้าใจว่า แฟชั่นอันยั่งยืนไม่ได้เป็นเพียงอุดมคติของแบรนด์ใดแบรนด์หนึ่ง แต่มันคือทัศนคติในการดำรงชีวิตของพวกเราทุกคน

Thời trang bền vững

Cuộc sống theo phép trừ hồi quy

Bài viết‧Sharleen Su Ảnh‧Lin Min-hsuan Biên dịch‧Hải Ly

鼓勵消費,不斷生產,時尚產業來到巔峰,卻也衍生許多問題,例如舊衣過剩、環境污染、勞工人權。時尚產業這幾年開始正視永續議題,使用回收布料再製新衣,也從二手廢棄材料做出新的產品應用,從產製端開始守護環境。


Khuyến khích tiêu dùng, không ngừng sản xuất, ngành thời trang đang phát triển đến đỉnh cao, tuy nhiên cũng làm nảy sinh rất nhiều vấn đề như quần áo cũ dư thừa, ô nhiễm môi trường và vấn đề nhân quyền của người lao động. Mấy năm gần đây, ngành thời trang đã bắt đầu chú trọng tới vấn đề phát triển bền vững, thu hồi tận dụng vải cũ để tái sản xuất quần áo mới và tạo ra ứng dụng sản phẩm mới từ vật liệu phế thải, bảo vệ môi trường ngay từ khâu sản xuất.

 

Theo thống kê của tổ chức Hòa bình xanh, nhóm người Đài Loan trong độ tuổi từ 20-45 tuổi mỗi năm ít nhất vứt bỏ 5,2 triệu chiếc quần/áo. Tính ra cứ 1 phút lại có 9,9 chiếc quần/áo bị vứt vào thùng rác hoặc thùng thu gom quần áo cũ.

 

Ô nhiễm sợi nhân tạo gây thảm họa sinh thái

Một vấn đề nữa chính là khí thải các-bon, mặc dù nguyên liệu sợi nhân tạo giá rẻ, rất dễ sử dụng nhưng lượng khí các-bon thải ra trong quá trình sản xuất gấp 3 lần so với sử dụng nguyên liệu sợi bông. Hiện nay có trên 60% sợi vải là sợi tổng hợp có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa dầu. Vì vậy, sau khi quần áo được vứt vào bãi chôn lấp rác sẽ không thể phân hủy, đồng thời những sợi siêu mảnh rơi ra từ quần áo trong quá trình giặt sẽ bị chảy vào sông suối và đại dương. Những hạt nhựa siêu nhỏ này trải qua hàng nghìn năm cũng vẫn không bị phân hủy.

Muốn xoay chuyển vấn đề ô nhiễm của ngành công nghiệp thời trang, những người có lý tưởng đã ra tay hành động. Ví dụ như hãng Story Wear với khẩu hiệu “không sản xuất rác thải” đã thu gom quần áo và vải phế liệu trên khắp Đài Loan, sau khi được nâng cấp và tái tạo nhờ quá trình thiết kế, rồi hợp tác với những nữ thợ may có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, tái sản xuất ra rất nhiều trang phục thời trang.

Vào năm 2013, cô Trần Quán Bách (Kuan Chen), người sáng lập Story Wear, đã kết thúc 5 năm làm việc trong lĩnh vực thời trang tại Đài Loan để tới nước Anh học cao học. Tại nước Anh, lần đầu tiên cô mới vỡ lẽ ra rằng, hóa ra ngành công nghiệp thời trang lại là nguồn gây ô nhiễm lớn thứ hai trên thế giới sau ngành công nghiệp hóa dầu. Ngành công nghiệp dệt may luôn là một ngành gây ô nhiễm nặng, không minh bạch, bóc lột vô nhân đạo và thời gian làm việc quá dài, làm nảy sinh nhiều vấn đề về nhân quyền.

 

Story Wear nâng cấp cải tiến vải denim

Kể từ khi Trung Quốc từ chối nhập phế thải dệt may của mọi quốc gia, cô Trần Quán Bách đã ý thức được mức độ nghiêm trọng của việc này. “Tiếp theo, rác thải dệt may sẽ ngày càng nghiêm trọng,” trang phục thu hồi của Đài Loan không có nơi tiếp nhận, tất cả rác thải dệt may đều tập trung trên hòn đảo này. Chính điều này đã khiến cô Trần Quán Bách nảy ra ý tưởng sáng lập thương hiệu “Story Wear”.

Hầu hết nguyên liệu dùng để sản xuất trang phục của Story Wear đều là từ quần jean thu hồi tái tận dụng do các công ty quyên góp. Sau khi giặt và tái chế, chúng được biến thành áo khoác thời trang, chân váy nhiều mảnh hoặc cặp đựng máy tính, túi đựng khăn giấy...

“Điều khó nhất là xé rời toàn bộ quần jean ra để biến chúng trở lại thành vải”. Sau khi nhận được loại vải denim chịu nước tốt, không dễ biến dạng; nhóm “Chị em thợ may góc phố” hợp tác với Story Wear trước tiên sẽ phải tháo đường chỉ, việc này mất công vô cùng. “Chị em thợ may góc phố” là tên gọi thân mật mà cô Trần Quán Bách đặt cho họ, thực ra họ là những phụ nữ trung niên cần tìm việc làm, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn và những bà mẹ của trẻ khuyết tật.

Để những chị em thợ may có thể làm theo, trước tiên cô Trần Quán Bách sẽ thiết kế bản mẫu, các thợ may phải chọn ra từ đống vải có cùng màu sắc và cùng độ dày những mẫu vải giống bản mẫu về loại vải và kiểu vải, các màu phải được phối thật phù hợp. Vải vân dọc hay vân ngang cần được kết hợp hết sức khéo léo, sau đó ráp lại bằng phương pháp thủ công.

Đó cũng chính là lý do tại sao khi cầm trên tay sản phẩm của Story Wear, khách hàng có thể nhìn thấy trên nhãn quần áo những dòng chữ như: “vải demin tái chế, vải vụn phế liệu, cotton”, “thời gian làm thủ công” và cả chữ ký của người thợ may. “Nguyên liệu mỗi bộ quần áo của chúng tôi không giống nhau, cho nên màu sắc và thớ vải cũng khác nhau”. Thông tin trên nhãn mác đã công khai hóa quy trình sản xuất, “như vậy có thể bảo đảm quyền lợi của người lao động sẽ không bị bóc lột”, cô Trần Quán Bách giải thích.

Kể từ khi thương hiệu được ra mắt vào năm 2018, Story Wear đã nâng cấp cải tiến được 2.408 chiếc quần jean, đồng nghĩa với việc có trên 2.000 chiếc quần jean đáng lẽ bị vứt bỏ được tái chế thành trang phục mới. Trung bình mỗi tháng đã tạo ra khoảng 50.000 đơn hàng cho những chị em phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

 

Đi ngược lại xu hướng thời trang, biến phế liệu thành hàng cao cấp

Cô Lâm Vân Đình (Lin Yun-ting) đến từ Phong Nguyên, thành phố Đài Trung và anh Patricia Lip đến từ Hồng Kông đều là những người “biến đá thành vàng”, cả hai quen biết nhau khi theo học tại Đại học Nghệ thuật Hoàng gia Vương quốc Anh, lấy thời trang bền vững làm lý tưởng, cùng sáng lập ra STUDIO LIM.

Đồ gỗ bằng sợi mà họ nghiên cứu phát triển ra được làm từ các loại chất liệu thân thiện và bảo vệ môi trường như mạt cưa, giấy báo cũ và sợi lanh, đồng thời áp dụng 8 khâu của quy trình làm đồ sơn mài truyền thống để sơn và chà nhám nhiều lần, tạo ra sản phẩm khay ăn nhẵn như gương và rất chắc chắn. Những vật dụng tinh xảo với hoa văn bất quy tắc rất tao nhã như vậy vừa có sự tinh xảo của đồ sơn mài lại vừa đạt được đẳng cấp về chất lượng, làm thay đổi hoàn toàn trí tưởng tượng của mọi người về các sản phẩm tái chế.

Ban đầu cô Lâm Vân Đình và anh Patricia Lip làm để thi tốt nghiệp thạc sĩ. Trong lúc tìm kiếm vật liệu làm thí nghiệm, họ tình cờ gặp được ông Koon-Yang Lee - một nhà khoa học tại Trường Đại học Hoàng gia Luân Đôn (Imperial College London). Vật liệu hỗ trợ bằng sợi nano của ông Koon-Yang Lee đã trở thành cơ sở để hai người nghiên cứu phát triển đồ gỗ bằng sợi về sau này.

 

Ứng dụng đột phá về vật liệu tạo sự mới lạ

Khi cả hai mới gặp ông Koon-Yang Lee, những vật liệu mới đó vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu và phát triển, không thể biến thành sản phẩm thu hút người tiêu dùng.

Họ đã thử nghiệm các loại sợi thực vật khác nhau, phối kết hợp với nhiều tỉ lệ, thậm chí màu sắc khác nhau, đồng thời thử nghiệm với các hình dạng, độ dày và mặt cong khác nhau. Ví dụ ép thành dạng tấm, làm thành dạng ống, liên tục thay đổi các điều kiện vật lý của vật liệu, cuối cùng đã thành công trong việc làm cho kết cấu của sợi lanh cứng hơn. Mặc dù công nghệ này không liên quan đến vật liệu nano, nhưng họ cũng đã ứng dụng thành công trong đồ án tốt nghiệp khi dùng sợi lanh làm thành một chiếc tủ, một tấm vật liệu xây dựng và một thiết bị phát âm thanh.

“Sợi lanh là loại sợi được sản xuất nhiều thứ hai trên thế giới”. Loại cây thân thảo có tuổi thọ một năm này có thể thu hoạch hằng năm, sinh trưởng ở vùng đất sét thiếu nước, rất thân thiện với môi trường. Điều này đồng nghĩa với việc trong tương lai không cần phải chặt phá cây rừng cũng có thể sử dụng sợi lanh làm vật liệu tấm để sản xuất ra đồ nội thất cỡ lớn.

Nguyên liệu đồ gỗ bằng sợi cũng được trộn với mạt cưa phế liệu. Hai người đã lấy mạt cưa phế liệu do công nhân xưởng mộc ở Phong Nguyên - Đài Trung bào ra từ các loại gỗ như gỗ sồi, gỗ bách và gỗ phong trộn lẫn với sợi lanh rồi nhuộm để sản xuất ra khay ăn và khay đựng đồ điểm tâm, mỗi chiếc là một kiểu hoa văn độc nhất vô nhị khác nhau.

Vì bản thân vật liệu sợi khá sợ nước, cô Lâm Vân Đình đã lấy cảm hứng từ đồ sơn mài cổ truyền hàng trăm năm của Phong Nguyên, rồi quét sơn cho đồ gỗ làm bằng sợi để tạo hiệu quả chống thấm. “Chỉ cần không cố ý làm hỏng, những vật dụng xinh xắn này có thể sử dụng được rất lâu”. Gần đây, họ còn trộn thêm giấy báo cũ để làm khay ăn bằng chất liệu tổng hợp, nhìn từ xa tựa như đá mài, nhưng nhìn gần vẫn thấy được chữ viết của giấy báo, thực sự là một trải nghiệm rất mới lạ.

 

Làm thế nào để đi tiếp con đường “bền vững”?

Thử nghiệm đổi mới vật liệu, sản phẩm khay ăn do STUDIO LIM làm từ nguyên liệu mạt cưa phế liệu, từ hình thức bề ngoài của sản phẩm khó mà liên tưởng đến những từ ngữ như “phế liệu”, “đồ đã qua sử dụng” hay “thu hồi tái chế” , khi trưng bày trên kệ thấy khá tinh tế và đẹp mắt.

“Những người đến mua đồ của chúng tôi không phải vì sản phẩm bền vững mà là vì nó đẹp”, qua cách nói của cô Lâm Vân Đình đã thấy toát lên cái khó trong việc thúc đẩy quan niệm bền vững. Anh Patricia Lip cũng nhấn mạnh: “Bền vững là điểm cốt lõi của thương hiệu chúng tôi nhưng khi trao đổi với khách hàng, tính bền vững chỉ được coi là một danh từ bổ sung”. Vì vậy, để khách hàng chấp nhận sự bền vững, điều kiện tiên quyết là sản phẩm không được xấu xí, “chẳng có khách hàng nào sẵn sàng trả tiền để mua một sản phẩm xấu”.

Trở về với bản chất tốt đẹp của vạn vật, trân trọng con người và mọi vật xung quanh, chúng ta có thể có những sự lựa chọn tốt hơn trong tiêu dùng. “Cho nên chúng tôi khuyến khích mọi người sử dụng đồ dùng tới mức tối đa”, cô Lâm Vân Đình và anh Patricia Lip tỏ ra lạc quan về xu hướng thời trang bền vững trong tương lai. Họ cũng hy vọng sẽ định hướng giúp người tiêu dùng hiểu được rằng, thời trang bền vững không chỉ là lý tưởng riêng của một thương hiệu nào đó, mà là một thái độ sống.

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!